سردرگمي و بي‌برنامگي در تبليغات و اطلاع‌رساني اعتياد

۱۳۸۷/۰۱/۲۰ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 10267
سردرگمي و بي‌برنامگي در تبليغات و اطلاع‌رساني اعتياد

با وجود  گذشت بيش از يك‌سال از ورود ماده پان‌پراگ و توزيع آن به اشكال مختلف در بعضي از استان‌هاي كشور، همچنان هشدارها نسبت به توزيع آدامس‌هاي حاوي اين ماده، چه از طرف كارشناسان وزارت بهداشت و چه از طرف مسئولان ستاد مبارزه با مواد‌مخدر ادامه دارد.

به‌طوري كه مديركل سلامت اجتماعي وزارت بهداشت هفته گذشته خواستار رسيدگي و نظارت دقيق نيروي انتظامي ‌و اصناف بر توزيع و عرضه اين قبيل محصولات شد و مسئول ستاد مبارزه با موادمخدر مازندران نيز نسبت به مصرف اين ماده جديد هشدار داد.

پان کراک یک نوع ماده مخدر صنعتی شیمیایی است که به‌عنوان خوشبوکننده  در دست برخي دستفروش‌ها ديده مي‌شود. اگرچه هرچند وقت يك‌بار ورود مواد‌مخدر با نام‌هاي جديد منجر به نگراني مسئولان در وزارت بهداشت يا حتي ستاد مبارزه با مواد‌مخدر مي‌شود، ولي معضل اساسي ديگري كه از نظر خيلي از كارشناسان ناديده گرفته شده اين است كه در كشور ما  نسبت به مضرات مواد مخدر رايج هم اطلاع‌رساني درستي صورت نمي‌گيرد و رسانه‌ها فقط منتظر  اعلام اخبار جديد در حوزه اعتياد هستند!

اين در حالي است كه به گفته كارشناسان،  مواد جديدي كه هرچند وقت يكبار سر و صدا ايجاد مي‌كنند در مقابل مواد مخدر رايج  اهميت ويژه‌اي ندارند و معضل اعتياد را بيشتر به حاشيه مي‌كشانند.

مخدري در كار نيست

« تا زماني كه مواد‌مخدري مثل كراك در بازار است، نيازي نيست كه حتي ما با ماده‌اي مثل ترياك مبارزه كنيم، چون اين اقدام به ضرر مردم است و آنها را به سمت ماده مخدر خطرناكتري مثل هروئين يا كراك مي‌كشاند.»

دكتر محمد علي شهركي، روانپزشك و مدير اجرايي جمعيت مبارزه با اعتياد آفتاب ضمن بيان اين عبارات و در توضيح مواد‌مخدر خطرناك‌تري كه در حال فراموش شدن هستند، به همشهري مي‌گويد: درست است كه ترياك هم يك ماده مخدر است ولي ديگر با فرهنگ و بافت كشور ما از سال‌ها قبل عجين شده، پس مشكل اساسي ما با مواد‌مخدر جديدتر است كه با ورودشان كاشت ترياك را متوقف كردند.

اين روانپزشك معتقد است: پان‌پراگ يك ماده مخدر نيست، اين ماده يك سال پيش در بعضي از شهرستان‌ها وارد بازار شد و حتي به‌صورت سنتي در جنوب شرقي كشورمان هم كشت مي‌شد.

وي با بيان اينكه كارگاه‌هاي توليد‌كننده اين ماده هم تنها به دليل غيربهداشتي بودن جمع شدند نه به‌دليل توليد يك ماده مخدر، توضيح مي‌دهد: پان‌پراگ اصلا ماده مخدر نيست و حتي بر خلاف تصور خيلي از كارشناسان اين ماده عوارض خاصي براي مصرف‌كننده ندارد و حداكثر عوارض آن يك سرگيجه عادي براي مصرف‌كننده است.

دكتر شهركي در مورد نگراني مسئولان نسبت به اين ماده خاطر‌نشان مي‌كند: اين نگراني شايد به اين دليل است كه مسئولان هنوز شناخت كافي از اين ماده و تاثير آن روي مصرف‌كننده ندارند و  مي‌توان گفت كه در جامعه ما در مورد ماده‌اي مثل پان‌پراگ فقط مبالغه مي‌شود.

سهم ما؛ سوزني در انبار كاه

اما به عقيده كارشناسان مهم‌ترين مشكل در جامعه و در بحث مواد‌مخدر اين است كه  از نظر پيشگيري و جلوگيري از گسترش مواد‌مخدر هر روز پسرفت مي‌كنيم.

مدير اجرايي جمعيت مبارزه با اعتياد آفتاب در اين رابطه معتقد است: ما به جوان‌ها و خانواده‌ها در مورد خطرات مواد خطرناكي مثل هروئين و كراك آگاهي مي‌دهيم در حالي كه نمي‌دانيم اطلاعات ما در مقابل اطلاعات خود خانواده‌ها نسبت به اين مواد، سوزني است در انبار كاه.

اين در حالي است كه به گفته كارشناسان تا به حال هيچ ماده مخدر ديگري مثل كراك نتوانسته جوانان را تا اين حد درگير كند. همچنين به گفته كارشناسان اعتياد در جامعه ما يك معضل مخفي است تا حدي كه آمارهاي رسمي كه نسبت به تعداد معتادان اعلام مي‌شوند يك دهم آمارهاي اصلي هستند كه هيچ وقت اعلام نمي‌شوند.

دكتر شهركي با اشاره به اينكه در اين شرايط علاوه بر خانواده‌ها كه فرد معتاد را پنهان مي‌كنند اين خودسانسوري به رسانه‌ها و جامعه‌ هم كشيده مي‌شود، توضيح مي‌دهد: درست مثل قضيه ايدز كه هنوز هم رسانه‌ها جرات نكرده‌اند راه‌هاي پيشگيري از اين بيماري را به‌طور كامل آموزش دهند، تبليغات و هشدارها در زمينه ماده مخدري مثل كراك و نحوه آشنا كردن مردم با اين ماده هم آنقدر ضعيف بوده كه هنوز سؤال خيلي از مردم از پزشكان اين است: آيا اصلا اعتياد با اين ماده قابل درمان است؟ آيا بدن فرد مبتلا كرم مي‌گذارد؟

وي ادامه مي‌دهد: مردم ما هنوز نمي‌دانند در ميان معتادان به اين ماده از هر 100 نفر يك نفر ممكن است به عوارض وخيم آن دچار شوند مثل كساني كه زخمي در بدن دارند يا معتاد تزريقي هستند. چون خيلي از اين معتادها با ظاهر آراسته در جامعه حاضر مي‌شوند و كسي از اعتياد آنها باخبر نيست.

به عقيده اين كارشناس در واقع مي‌توان گفت كه تبليغات عليه ماده‌اي مثل كراك دروغ هستند و آنچه اصل است را نشان نمي‌دهند. با اين حال اعتراض اصلي اين كارشناس نسبت به سهل‌انگاري صدا و سيما در امر تبليغات مواد‌مخدر اين است: تا به حال به چند نفر از كارشناسان وزارت بهداشت اجازه داده شده تا در مورد جزئيات ماده‌اي مثل كراك حرف بزنند؟

دكتر شهركي خاطرنشان مي‌كند: شايد پاسخ اين سؤال برمي‌گردد به بي‌اطلاعي خود مسئولان نسبت به عوارض اين ماده كشنده، با وجود اينكه ستاد مبارزه با مواد‌مخدر قسمت اعظم بودجه خود را به صدا و سيما اختصاص مي‌دهد تا در زمينه اعتياد تبليغ كنند، ولي در كنار آن شاهد هستيم كه اين اقدام صرفا با نشان دادن چند بازيگر تلويزيوني در نقش معتاد خلاصه مي‌شود و هيچ بازخوردي هم در بين مردم وجود ندارد و در رسانه‌هاي ما، بيشتر از آنكه يك پزشك در مورد مسائل اعتياد نظر كارشناسي دهد اين مسئوليت به يك پليس واگذار مي‌شود.

در اين ميان به عقيده كارشناسان حتي اكثر كارشناساني كه با تجربيات چندين ساله در عرصه مبارزه با اعتياد خدمت مي‌كردند، هر چند وقت يك بار به راحتي كنار گذاشته مي‌شوند و مدام كارشناسان با تجربيات كمتر وارد عرصه كارشناسي مي‌شوند.

سياست چيز ديگري است

اگرچه به حاشيه رفتن اعتياد به‌عنوان يك معضل اصلي و پرداختن بيش از حد به موادي كه شايد ضرر چنداني براي مصرف‌كننده نداشته باشد، عده‌اي از كارشناسان را نسبت به شيوع مخفي و بيش از حد مواد‌مخدر اصلي نگران‌تر كرده، اما  حتي وزارت بهداشت  هم در امر تبليغات عليه مواد مخدر سياست روشني  ندارد.

دكتر شاهين شاد‌نيا، رئيس بخش مسمومين بيمارستان لقمان در اين باره به همشهري مي‌گويد: در جامعه ما در هر دوره‌اي يك ماده مخدر باب مي‌شود الان هم عصر موادي مثل هروئين، كراك و اكستازي است، اما اينكه چرا فعلا سر و صداهاي تبليغاتي در مورد اين مواد خطرناك كم‌رنگ شده و در مورد ماده‌اي مثل پان‌پراگ هشدار داده مي‌شود به اين دليل است كه اكثر مردم نسبت به چنين ماده جديدي هرچند كه يك ماده مخدر نيست و شايد خطرات جدي نداشته باشد آگاهي ندارند.

به گفته وي اولين بار در مورد قرص اكستازي هم همين‌طور بود و اين‌طور وانمود مي‌شد كه اين ماده خطر جدي ندارد ولي همين قرص در دراز مدت و در اثر كوتاهي وزارت بهداشت در امر تبليغات به شدت جوانان را آلوده كرد.

او در مورد عوارض مصرف طولاني مدت ماده‌اي مثل پان‌پراگ معتقد است: اين ماده هم در طولاني مدت در مصرف‌كننده وابستگي ايجاد مي‌كند؛ هم وابستگي فيزيكي مثل سرگيجه، خواب‌آلودگي و كمبود انرژي و هم عوارض رواني مثل افسردگي‌هاي شديد. براي همين، اكنون سياست وزارت بهداشت اين است كه بدون توجه به ميزان وابستگي و خطرات هر ماده جديدي در مورد آن ماده هشدارهاي لازم را بدهد. چون مصرف طولاني مدت هر ماده‌اي در كل براي مصرف‌كننده مفيد نيست و هيچ توجيهي از نظر پرعارضه بودن يا كم خطر بودن اين مواد وجود ندارد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
4.33564s, 18q