خودرو فرسوده عامل اصلي آلودگي هوا

۱۳۹۲/۱۰/۲۸ - ۱۰:۴۷ - کد خبر: 103946
خودرو فرسوده عامل اصلي آلودگي هوا

سلامت نیوز : در آستانه روز هواي پاك هستيم. روز 29 دي ماه كه در تقويم ايران به اين نام خوانده مي‌شود.اما انگار چنين روزي در سرب و دود و آلودگي هواي شهرهاي بزرگ ايران گم شده است.آلودگي هوا در جان پايتخت نشسته است و بنزين و گازوئيل نامرغوب،خودروهاي فرسوده،وارونگي هوا،عدم وجود فيلتر تهويه كارخانه‌ها،دست به دست يكديگر داده‌اند تا جان مردم را بگيرند.يك روز كاظم ندافي معاون وزير بهداشت،اعلام مي‌كند: «سالانه 2724 مورد مرگ و مير منتسب به آلودگي هوا در شهر تهران ثبت مي‌شود.» و حالا كار به جايي رسيده است كه مرگ بر اثر آلودگي هوا بايد قتل به شمار برود.آنقدر حال كلانشهرهاي ايران بد است كه تمام مسئولان اظهارنظر مي‌كنند، كارگروه تشكيل مي‌دهند و هنوز سرب در هوا مي‌چرخد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه تهران امروز ؛ آلودگي هوا مهم‌ترين عامل در سرطان است و به همين دليل است كه تهران از نظر كودكان سرطاني جزو شهرهاي اول دنيا محسوب مي‌شود و اين زيبنده‌ ام‌القري جهان اسلام نيست. اين گفته‌هاي مديركل حفاظت محيط‌زيست استان تهران،در پيش خطبه‌هاي نماز جمعه ديروز است.محمدهادي حيدرزاده، با اشاره به اينكه امسال فقط سه روز هواي پاك در استان تهران داشته‌ايم، گفت: «اولين بار مسئله آلودگي هوا در دهه 50 مطرح شد اما متاسفانه به دليل عدم برنامه جامع و عدم تناسب ميان جمعيت و ظرفيت استان تهران،اكثر روزها وضعيت هوا در استان تهران درحالت هشدار بوده است.»با اين اوصاف عوامل آلوده كننده هوا در يك يا دو مورد خلاصه نمي‌شوند.

وحيد نوروزي،كارشناس ارشد محيط‌زيست نوسازي خودروهاي فرسوده را چالش اصلي حل آلودگي هواي تهران مي‌داند و مي‌گويد: «متاسفانه تاكنون سيستم حاكميتي خوبي براي حل اين مشكل در نظر گرفته نشده است.» اين در حالي است كه برزگري،رئيس سازمان ملي استاندارد با بيان اينكه در حال حاضر 70هزار خودرو فرسوده در شهر تهران تردد مي‌كنند و مي‌گويد: هر خودرو فرسوده 20برابر خودرو نو آلودگي توليد مي‌كند.سعيد متصدي،معاون محيط‌زيست انساني سازمان حفاظت محيط‌زيست نيز تاكيد مي‌كند: در زمينه از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده به موفقيت چنداني دست نيافته‌ايم و از سال 80 تاكنون تنها يك ميليون و 300 هزار خودرو فرسوده در كل كشور از رده خارج شده است كه در حد مطلوب نيست!

خودرو فرسوده عامل اصلي آلودگي هوا

اين قصه تلخ آلودگي هواست كه با رسيدن فصل زمستان،زكام آلودگي هوا حادتر شده و هي مدارس تعطيل مي‌شوند و همچنان نفس‌هاي پايتخت به شمارش افتاده است.پايتخت در غباري خاكستري فرو رفته و راهكارهاي ارائه شده همچنان به نتيجه نرسيده است.در زمينه خودروهاي فرسوده محمد حقاني،رئيس كميته محيط‌زيست و خدمات شهري شوراي اسلامي شهر تهران درباره اقدامات شورا براي خارج كردن خودروهاي فرسوده از شهر به تهران امروز،مي گويد: «بحث خارج كردن خودروهاي فرسوده در كميته كاهش آلودگي هوا در سازمان محيط‌زيست كشور و همچنين در شوراي شهر نسبت به خودروهايي كه در مجموعه شهرداري است در كارگروه در حال پيگيري است.

قرار بر اين شده كه دو هزار دستگاه از اتوبوس‌هاي شهرداري و شركت واحد مجهز به دوده گير يا كاتاليست بشوند.در آخرين جلسه شورا هم تصويب شد فعلا 200 دستگاه اتوبوس مجهز بشوند كه بعد از اين دوره و پشت سر گذاشتن اين دوره آزمايشي، دو هزار دستگاه اتوبوس شركت واحد مجهز به سيستم كاتاليست بشوند،زيرا اتوبوس‌ها آلودگي شان بسيار بالاست و موجب دودزايي مي‌شوند.حقاني در مورد فرسودگي ميني بوس‌ها نيز گفت: «طرح نوسازي ميني بوس‌ها در شوراي سوم تصويب شده و حتي بودجه مختصري هم به اين مورد اختصاص داده شده بود و شوراي چهارم پيگير اين موضوع است.» حقاني،به اهميت موضوع كاهش آلودگي هوا تاكيد كرد و گفت: «پيگيري جريان كاهش آلودگي هوا در حد اجراست و مصوباتي كه در دوره سوم تصويب شده و به شهرداري،سازمان محيط‌زيست و غيره تكليف شده و اجرا نشده در حال پيگيري است. كارگروه‌هاي محيط‌زيست در شوراي شهر تاكيدشان بر بررسي موارد آلودگي هواست و به‌طور جدي در اين زمينه پيگير هستند.»

حق مردم هواي پاك است

كمال الدين پيرموذن،عضو فراكسيون محيط‌زيست و كميسيون صنايع و معدن مجلس نهم درباره آلودگي هوا به تهران امروز مي‌گويد: «آلودگي هواي تهران ناشي از سه موضوع اصلي است.استانداردسازي سوخت،استاندارد‌سازي خودرو و هزار و خرده‌اي انواع آلاينده‌ كه حداقل آسيب شان از نظر جهاني سالانه 4هزار نفر در تهران بر اثر سونامي سرطان مي‌ميرند.درخصوص خودروها هم در هفته گذشته كارگروهي در اين خصوص تشكيل شده است و خانم ابتكار رئيس سازمان محيط‌زيست و همين طور آيت‌الله لاريجاني رئيس قوه قضائيه هم در اين مورد در جريان قرار گرفتند كه خودروها از عوامل اصلي آلودگي شهر هستند.بايد دولت اگر به هر علتي قدرت از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده را ندارند حداقل به كاتاليست،كانداكتور و اگزوز ماشين ها را مجهز كند.ما هم به عنوان نماينده ملت در كميسيون صنعت و معدن و مجلس در جهت تعويض اين خودروها حمايت مي‌كنيم.بايد دولت از لحاظ مالي از سازمان‌هاي مربوط به نوسازي خودروها حمايت كند.هواي پاك نياز اوليه مردم و از حقوق اوليه آنها به حساب مي‌ آيد.»

جلوگيري از تردد خودرو فرسوده به نفع مردم است

عده‌اي از مردم مي‌گويند با وجود اينكه خودروهايشان فرسوده است و مي‌دانند باعث آلودگي هوا مي‌شود،اما چون قدرت تعويض خودروشان را ندارند از همان استفاده مي‌كنند.مسئولان از تعويض خودروهاي فرسوده سخن مي‌گويند ولي هر روز قيمت خودروها بالا مي‌رود و وامي كه براي تعويض اين خودروها پرداخت مي‌شود بسيار كم است.بنا بر گزارش رسمي معاونت نوسازي ناوگان ستاد مديريت حمل و نقل و سوخت كشور طي سال‌هاي ۸۲ تا ۸۴ تعداد خودروهاي فرسوده اسقاط شده ۵۴ هزار و ۶۶۶ دستگاه،طي سال‌هاي ۸۵ و ۸۶ كه ستاد تبصره ۱۳ فعاليت مي‌كرد اين تعداد به ۳۱۶ هزار و ۷۶۹ دستگاه رسيد.همچنين طي سال‌هاي ۸۷ تا ۹۱ كه ستاد تبصره ۱۳ به ستاد مديريت حمل و نقل و سوخت تغيير ماهيت داد، مجموعا ۹۷۲ هزار و ۳۹۵ دستگاه خودرو فرسوده اسقاط شده است.اما چه شد كه طرح جايگزيني خودروهاي فرسوده با وجود اوجي كه در سال‌هاي مياني دهه 80 گرفته بود متوقف شد؟ به گونه‌اي كه درسال‌هاي 91_90 جايگزيني خودروهاي فرسوده عملا با ركود مواجه شد؟سيد مجتبي شفيعي، رئيس ستاد حمل و نقل و مديريت مصرف سوخت كشور با بيان اينكه بيشتر مالكان خودروهاي فرسوده به‌دنبال اسقاط خودرو و جايگزين كردن خودرو ديگري هستند،به خبرگزاري ايسنا مي‌گويد: «با افزايش ناگهاني دو و نيم تا سه و نيم برابري قيمت خودرو تمايل براي جايگزين كردن خودرو از بين رفت اما خوشبختانه با استفاده از اهرم تشويقي مصوبات دولت قرار است كمك‌هاي بلاعوض و تسهيلاتي براي جايگزيني خودروهاي فرسوده افزايش يابد.»

مشوق‌هاي اقتصادي،بهترين راه حل تعويض خودرو

يوسف رشيدي، سرپرست مركز ملي هوا و تغيير اقليم سازمان حفاظت محيط‌زيست درباره بهترين راه حل براي خروج خودروهاي فرسوده براي كاهش آلودگي هوا به تهران امروز، مي‌گويد: «در بحث خودروهاي فرسوده بهترين راه‌حل اين است كه هم مكانيسم‌هاي قانوني و هم مشوق‌هاي اقتصادي را در بحث خودروهاي فرسوده داشته باشيم.بيمه خودروهاي فرسوده و عوارض شان اگر سال به سال افزايش پيدا كند و اين بحث با بحث معاينه فني انطباق داشته باشد،مي توان با مكانيسم‌هاي غيرمستقيم اين خودروها را از رده خارج كنيم.بايد بدانيم مكانيسم‌هاي اقتصادي،مشوق‌ها و تنبيه‌هاي اقتصادي در اين بحث مهم هستند.

از سويي ديگر،قوانين بازدارنده كه از تردد خودروهاي فرسوده در سطح شهرهاي بزرگ خودداري شود به اين امر كمك مي‌كند.»رشيدي،در جواب سوال نقش خودروسازان در اين قسمت چگونه است؟قيمت خودرو هر روز بالاتر مي‌رود و قشر كم درآمد جامعه نمي‌تواند به تعويض خودرو اقدام كند.در اين زمينه چه بايد كرد؟مي گويد: «در بحث خودروسازان ما معتقديم بايد يكسري از تجهيزات كنترل خودرو داراي ضمانت مادام العمر باشد.مانند:كاتاليست يا تجهيزات كنترل آلودگي بايد ضمانت مادام العمر داشته باشد،تا صاحب خودرو براي معاينه فني يا تعويض قطعه مي‌رود وقتي قطعه گران است بتواند آن را تهيه كند.نكته اساسي اينجاست كه در دنيا تمركز بر اين است كه وقتي فردي قطعه‌اي يا محصولي را توليد مي‌كند،از لحظه تولد تا مرگش متولي آن است.يعني در بحث اسقاطش يا به‌كارگيري قطعاتش و مصارف مختلفش و كارايي آن مسئوليتش را برعهده بگيرد و خودروسازان به عنوان نهاد متولي سازندگان خودرو بايد استاندارد قطعات و تعويض آن را برعهده بگيرند.»

در مورد اصلي‌ترين نهادي كه وظيفه دارد جلوي تردد خودروهاي فرسوده را بگيرد،يوسف رشيدي مي‌گويد: «در قانون مشخص است،نيروي انتظامي و راهنمايي رانندگي وظيفه اين مورد را برعهده دارند و ديگر اين موضوع از يد قدرت شهرداري و سازمان محيط‌زيست هم خارج است.» رشيدي تاكيد كرد:يكي از محورهاي فعاليت سازمان حفاظت محيط‌زيست كاهش خودروهاي فرسوده است كه بايد با همكاري و تلاش دستگاه‌هاي ذي‌ربط انجام شود.كاهش آلودگي هوا با انجام راهبردهاي تلفيقي و گوناگون امكان‌پذير است از اين رو همكاري دستگاه‌هاي ذي‌ربط را مي‌طلبد.وي در مورد برقي كردن ناوگان حمل و نقل عمومي گفت: «سازمان محيط‌زيست براي تشويق استفاده از خودروهاي برقي به دولت پيشنهاد داده است كه تعرفه ورود اين خودروها بين صفر تا 4 درصد كاهش يابد.»رشيدي اظهار داشت: «خودروهايي كه اكنون توليد مي‌شوند با استاندارد يورو 2 هستند كه با پيمايش 60 تا 70 هزار كيلومتر كاتاليست آنها از رده خارج و بايد تعويض شود و از آنجا كه تاكسي‌ها پيمايش زيادي دارند كاتاليست آنها زودتر فرسوده مي‌شود بنابراين براي تعويض در اولويت قرار دارند.»

اهرم تشويق و فشار براي خروج خودروهاي فرسوده از شهر

وحيد نوروزي،كارشناس ارشد محيط‌زيست، در حال حاضر راه حل كوتاه مدت و عملي براي جمع‌آوري خودروهاي فرسوده را چنين عنوان مي‌كند؟«خروج خودروهاي فرسوده دو راهكار دارد،اگر اين دو راهكار عملي شود اين معضل حل مي‌شود و اگر عملي نشود،مانند 20 سال گذشته به روال سابق ادامه پيدا مي‌كند.اول اينكه بايست يك بودجه مشخصي را دولت تعيين كند و بعد سن خودرو فرسوده را اعلام كنند و به‌طور مثال 6 ماه يا يك سال در شهر تهران فرصت دهند تا يك حمايت يارانه‌اي خاص از افرادي كه قشر مستضعف‌تر هستند،انجام بگيرد.بايد از قشر كم درآمد حمايت بشود تا بتوانند خودروشان را كه اندازه چندين برابر يك خودرو معمولي شهر را آلوده مي‌كند،تعويض كنند.بعد از اين فرصت 6 يا يكساله،بايد مجلس وارد عمل شود و در قانون بودجه كل كشور به صورت پله‌اي براي خودروها عوارض ببندد.

بايد خودرو 7ساله،از خودرو 5 ساله بيشتر عوارض بدهد و به سمتي برويم كه براي خودرو 30 ساله صرف نداشته باشد كه بخواهد عوارض بدهد.البته اين قانون چند سال پيش تصويب شد و تا يك سال اجرا شد،اما متاسفانه اين قانون لغو شد.» وحيد نوروزي، تاكيد مي‌كند: «كسي كه مي‌خواهد شهر را آلوده كند و ايمني جامعه را به خطر بيندازد،بايد مسئوليت‌هاي پرداخت عوارض آن را برعهده بگيرد.بيمه مركزي هم بايد به اين موضوع ورود كند و قاعدتا بايستي حق بيمه خودروها هم به صورت پله‌اي تغيير كند.اين درست نيست كه خودرويي كه مي‌تواند جان انسان‌ها را با آلودگي‌اش بگيرد،بيمه‌اش پايين باشد.اما متاسفانه در كشور ما برعكس است،هر چقدر قيمت خودرو بالاتر است،بيمه شخص ثالث‌اش سنگين‌تر است؛در حالي كه در بحث شخص ثالث به هركسي لطمه بخورد،چه خودرو معمولي باشد و چه گران‌قيمت،ديه‌اش يكي مي‌شود.پس بايد بدانيم يك خودرو فرسوده كه مي‌تواند به جان انسان‌ها آسيب بزند،فرقي ندارد و ديه دارد و جان انسان‌ها اهميت دارد،حالا چه با آلودگي هوا بميرند يا با تصادف با خودرو!»

اين كارشناس ارشد محيط‌زيست،تاكيد مي‌كند: «كار آلودگي هوا به‌دليل وجود خودروهاي فرسوده به مرحله بحران رسيده است و ديگر با كارهاي فرهنگي و اجتماعي نمي‌شود جلوي تردد خودروهاي فرسوده را گرفت.» حال هواي تهران،اراك،اهواز،شيراز،اصفهان و كلانشهرهاي ايران بد است.تا جايي‌كه محمدهادي حيدرزاده،مديركل حفاظت محيط‌زيست استان تهران از علماي فقهي و حقوقي خواسته است به اين مسئله ورود پيدا كنند و گفته است: «اگر مرگ براثر آلودگي هوا را بر اساس ادله فقهي و حقوقي نوعي قتل به حساب بياوريم كساني كه آلوده كننده هستند و به تكاليف دستگاهي خود عمل نمي‌كنند جرم‌شان معاونت در قتل محسوب مي‌شود.»مرگ براثر آلودگي هوا شايد بايد به جرم قتل متوقف شود،بلكه هوا پاك شود در روز هواي پاك!

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.3426s, 19q