تهران از زلزله نمي‌ترسد

۱۳۹۲/۱۱/۰۷ - ۱۵:۰۴ - کد خبر: 104487
تهران از زلزله نمي‌ترسد

سلامت نیوز : مردم ايران دچار بي‌ترسي از زلزله شده‌اند. آنقدر تار و پود خاك كشور با بلاياي طبيعي درهم تنيده است كه جداكردن سرنوشت كشور از فهرست بلاياي طبيعي كه در راس آنها، زلزله قرار گرفته تقريبا غير ممكن است. پايتخت سياسي ايران اما بيش از همه نقاط كشور در معرض خطر تاثير‌پذيري جدي از وقوع زلزله‌يي قرار دارد كه نه تنها ديگر در رديف احتمالات قرار نمي‌گيرد بلكه حتي كارشناسان از چندي قبل اين جسارت را هم به خرج داده‌اند كه درباره شدت زلزله آتي هم اظهارنظرهايي كرده و از بعيد نبودن ثبت بيش از 6 ريشتر براي زلزله تهران بگويند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه اعتماد ؛ زمين‌لرزه‌يي كه آخرين بار، 183 سال قبل با شدت 4/7 ريشتر، شهر 2500 ساله را به لرزه درآورده و از آن زمان تا امروز، سكوت فريبنده لايه‌هاي زمين تهران، چنان ساكنان اين وسعت 730 كيلومتر مربعي را گرفتار كرده كه بي‌محابا، هر گوشه از زمين پايتخت را حفاري كنند تا گنج نهفته در خاكي كه چندان هم حاصلخيز نيست، در قامت ساختمان‌هاي بدقواره و چند طبقه و بي‌تناسب با تاريخ مكتوب شهر تجسم بخشند. گوشه‌يي از شهر نيست كه از آسيب زلزله احتمالي كه حالا يقين شدت آن هم گريبان نهادهاي امدادي را گرفته در امان باشد و كوچه و خياباني در اين پايتخت سياسي كشور نيست كه تخريب بناهاي قديمي و طمع بلند مرتبه‌سازي و انباشت پول از محل هزار طبقه‌سازي را به حافظه‌اش نسپرده باشد. و در اين ميان، نهادهاي امدادرساني كه از باب ذخيره چادر و پتو و مواد غذايي و دارو نگراني ندارند، گيج شده‌اند كه در نخستين دقايق و ساعات پس از زلزله كه همان لحظات طلايي معروف است با اين اقلام امدادي، به كدام گوشه شهر مي‌توانند سربكشند كه معبري براي عبور داشته باشد.

روز گذشته و در همايش كاهش خطر‌پذيري بلايا و مديريت بحران در مناطق شهري، عزيز‌الله رجب زاده؛ رييس سازمان مديريت بحران شهر تهران، در گزارش مختصري درباره وضعيت فعلي سازه‌هاي شهري پايتخت چنين هشدار داد: «در حالي كه چهار گسل اصلي تهران همواره تهديد بالقوه‌يي براي شهر به شمار مي‌آيد اما در هر گودبرداري با عمق بيش از 10 متر هم به گسل‌هاي جديدي دست پيدا مي‌كنيم. در حالي كه تراكم جمعيت و گستردگي شهر تهران از چالش‌هاي اصلي ما در هنگام وقوع زلزله است، 3 هزار و 268 هكتار بافت فرسوده در اين شهر مستقر است كه 650 هزار ساختمان بنايي ساز و غيرمهندسي را در خود جاي داده است.

البته كه ساختمان‌هاي نوسازمان هم از نظر مصالح و نحوه نظارت فني و قرار گرفتن در محلات با خاك ناپايدار فاقد مقاومت است. نشست زمين و بالا بودن سطح آب‌هاي زير زميني، پايتخت را به‌شدت تهديد مي‌كند به ويژه كه با رعايت نشدن حريم قنات‌ها و فقدان كارآيي شبكه حمل و نقل در شرايط بحران مواجهيم. ناامني پل‌ها مشكل ديگري براي پايتخت است. چنانكه اگر در تهران 260 پل وجود دارد، بايد 100 پل بهسازي شود در حالي كه ما هر سال فقط چهار پل را بهسازي مي‌كنيم و چه زماني طول مي‌كشد تا تمام پل‌ها بهسازي شود؟ كل امكانات جمعيت هلال‌احمر براي امدادرساني به 2 درصد جمعيت كشور كفايت مي‌كند. حال بايد تصور كرد كه انباشت چادر امدادي براي جمعيت زلزله‌زده تهران چگونه امكان‌پذير خواهد بود. ما در پايتخت با شريان‌هاي حياتي فرسوده مواجهيم. 11 هزار كيلومتر لوله كشي گاز، 740 هزار علمك گاز، 200 هزار شير پياده رو، چهار هزار پست برق با قدمت بيش از 40 سال، 9 هزار كيلومتر انشعاب آب پوسيده، 80 مخزن ذخيره آب و 29 ايستگاه كلر زني در تهران داريم و روزانه، سه تن كلر براي ضدعفوني آب شرب مصرف مي‌شود كه در واقع يك بمب شيميايي است.

برآورد ما در وقوع زلزله 1/7 يا 9/6 ريشتري در تهران نشان مي‌دهد كه چهار ميليون نفر از جمعيت پايتخت براي مدت 82 روز از دسترسي به آب محروم خواهند بود. 80 درصد بيمارستان‌هاي پايتخت فرسوده است و بهسازي اين وضعيت از عهده يك نهاد شهري يا امدادي خارج است و بودجه مجزا و ملي مي‌طلبد.» حسن قدمي، رييس سازمان مديريت بحران كشور اما روز گذشته و در اين همايش، علاوه بر آنكه نگاه خود را به تناسب سمتي كه داشت، كمي دورتر از افق تهران برد و يكي از دلايل افزايش خسارات ناشي از بلاياي طبيعي در ايران را متوجه رشد گرايش شهرنشيني دانست و افزود: «در سال 1335 جمعيت شهري ايران 4/31 درصد بوده كه اين رقم در سال 1390 به 71 درصد افزايش يافته است. همچنين در سال 1335 تنها 199 شهر در كشور وجود داشت اما در پايان شهريور ماه 1390 تعداد شهرهاي كشور به 1228 شهر رسيد در حالي كه نه تنها آمادگي پذيرش جمعيت شهر نشين به اين اندازه افزايش نيافته بلكه مشكلات، مخاطرات و تبعات رشد شهرنشيني هم در نظر گرفته نشده و تمام مسوولان، صرفا به دنبال تغيير تقسيمات بوده‌اند.» قدمي كه به مشكل حاشيه‌نشيني در پي رشد شهرنشيني غيركارشناسي اشاره داشت هشدار داد: «ما امروز نگران ساختمان‌هاي فرسوده نيستيم بلكه بايد درباره ساختمان‌ها و اماكن عمومي نوساز نگران باشيم.

آن هم وقتي كه بسياري از ساختمان‌هايي كه مقاومت آنها روي كاغذ هشت ريشتر ثبت شده، با زلزله پنج ريشتري فرو مي‌ريزند.» علي بيت‌اللهي، عضو هيات علمي و مدير بخش زلزله مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي در گفت‌وگو با «اعتماد» مي‌گويد: «طبق نتايج تحقيقات undp از بين حدود 45 مخاطره طبيعي، 41 مورد در ايران رخ مي‌دهد. در طول 40 سال گذشته وقوع بيش از 35 هزار زلزله را شناسايي كرده‌ايم كه شايد هم بيش از اين تعداد بوده اما به علت نبود دستگاه‌هاي زلزله‌نگار، ثبت نشده است. پس پتانسيل خطر در ايران بالاست و از طرفي ميراث‌دار وضعيت مناسبي از نظر كيفيت ساخت و ساز هم نيستيم و در واقع، ساخت و ساز روستايي، يك پديده كاملا فراموش شده و بدون ضابطه است و با نگاهي به سازه‌هاي روستايي در شنبه و برازجان و ورزقان، گاهي فكر مي‌كنيم نيازي به زلزله نبوده زيرا ساختمان خودبه‌خود در حال فروريختن بوده است. در عين مواجهه با گسل‌ها در تهران و تبريز و مشهد و كرمان، با همخواني شگفت‌انگيز توزيع زلزله و توزيع مراكز جمعيتي روبه‌رو هستيم كه همين امر هم باعث افزايش تلفات جاني و مالي شده است.»

بيت‌اللهي در پاسخ به «اعتماد» و درباره تعداد ساختمان‌هاي مقاوم كشور با وجود آيين‌نامه 2800 و مصوبات پس از آن‌كه نسبت به مقاوم بودن سازه‌ها تاكيد كرده، مي‌گويد: «برآورد من در اولويت‌بندي استان‌هاي كشور نشان داد كه بيش از 85 درصد جمعيت كشور و ساختمان‌هاي ما در معرض خطر حوادث مختلف طبيعي هستند و آن 15 درصدي كه به نظر، امن است صرفا به اين دليل بوده كه ما اطلاعاتي از آن مناطق نداريم. بررسي‌هاي ما نشان مي‌دهد كه در وقوع زلزله، اغلب ساختمان‌ها و شريان‌هاي حياتي و سامانه‌هاي حمل و نقل و اماكن فرهنگي ما از دست خواهند رفت. نتايج برآورد ما در مركز تحقيقات مسكن و شهرسازي نشان مي‌دهد كه 70 درصد ساختمان‌هاي تهران و حتي بناهاي نوساز قابل اعتماد نيستند. انتقاد ما از رفتار نوساني تمام مسوولان است كه به محض وقوع زلزله و تا دو ماه پس از آن تمام توجهات به زلزله و مديريت آن معطوف مي‌شود و پس از آن، همه‌چيز به فراموشي سپرده مي‌شود كه البته بودجه‌ها هم گرفتار همين نوسان و فراموشي است.»

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.36851s, 20q