با شعار حال تالاب‌ها خوب نمي‌شود!

۱۳۹۲/۱۱/۰۸ - ۱۱:۲۸ - کد خبر: 104538
با شعار حال تالاب‌ها خوب نمي‌شود!

سلامت نیوز : خشكي تالاب‌ها فقط به محيط‌زيست مناطق ضربه نزده است.با خشكي تالاب‌ها فقر،بيكاري،از بين رفتن اكوسيستم مناطق نيز به‌دنبال آمده است.خشكي تالاب هامون،فقط حال محيط‌زيست سيستان‌وبلوچستان را بد نكرده است،بلكه همراه گرد و غبار و توفان شن با خود مريضي و فقر و بيكاري را به اين استان آورده است.از 164 روستاي اين منطقه،32 روستاي اطراف تالاب هامون به‌طور كامل از سكنه خالي شده است و مردم از زابل و سيستان به سمت مشهد و شهرهاي بزرگ در حال مهاجرت هستند،به‌طوري كه شهرهاي اطراف مرز به‌طور كامل در حال خالي شدن از سكنه است و اين يعني به‌وجود آمدن يك معضل بزرگ امنيتي كه عدم وجود افراد در مرزها موجب ورود بيگانگان از كشورهاي ديگر به داخل ايران مي‌شود.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه تهران امروز ؛ از سويي ديگر،يك فاجعه زيست‌محيطي ديگر در راه است،كه اگر دوباره مسئولان رسيدگي نكنند؛سرنوشت درياچه اروميه،در انتظار بختگان هم مي‌نشيند.گرچه اين فاجعه اتفاق افتاده است و تالاب بختگان كه در مرزهاي شرقي فارس سال‌هاي سال باعث شده بود كه كوير از اين منطقه وارد فارس نشود،اما با خشكي بختگان اكنون كارشناسان نشانه‌هاي ورود كوير را به استان فارس مشاهده كرده‌اند. تالاب بختگان به عنوان دومين درياچه بزرگ كشور در مرزهاي شرقي فارس همواره نقش سپر حفاظتي را براي محافظت در مقابل ورود كوير از منطقه كرمان بازي مي‌كرد.اين نقش براي مناطق شرقي فارس بسيار حائز اهميت بود زيرا نه تنها از پيشروي كوير به استان جلوگيري مي‌كرد بلكه با ايجاد آب و هواي مناسب شرايط را براي كشاورزي و باغداري نيز فراهم كرده بود.

اما از زماني كه تالاب بختگان خشك شد در گام اول به مرور زمان،اقليم منطقه به شرايط خشك تغيير كرد و در ادامه اين روند اكنون كوير كه سال‌ها پشت مرز‌هاي شرقي فارس مانده بود اكنون به فارس وارد شده و كارشناسان نشانه‌هاي كويرزايي را در استان ديده‌اند.اكنون در آستانه هفته تالاب‌ها هستيم.معاون محيط طبيعي سازمان محيط‌زيست با اعلام اينكه در حال حاضر حدود 40 تالاب از 85 تالاب كشور بين 20 تا 80 درصد خشك شده‌اند،گفت: ايجاد سد سيوند در بالادست تالاب بختگان منجر به افزايش توليد برنج در اين منطقه خشك و نيمه‌خشك شد و در نهايت خشكيدگي تالاب بختگان را به‌دنبال داشت. به گزارش تهران امروز،دكتر احمدعلي كيخا در نشست خبري پيش از ظهر دوشنبه در سازمان محيط‌زيست كه به مناسبت هفته تالاب‌ها برگزار شده بود،با بيان اين مطلب افزود: «تالاب‌ها و كشاورزي دو جزو رشد و توسعه كشور محسوب مي‌شوند،اما متاسفانه همواره در كشور ما با عنوان دو رقيب سرسخت اقدام كرده‌اند و تاكنون هرگز نتيجه توسعه كشاورزي براي تالاب‌ها مثبت نبوده است.»

كشاورزي؛‌ يكي از علل خشكي تالاب‌ها

معاون محيط طبيعي سازمان محيط‌زيست با بيان اينكه امسال روز جهاني تالاب‌ها با عنوان تالاب‌ها و كشاورزي نامگذاري شده است،تصريح كرد: تالاب‌ها و كشاورزي دو جزو رشد و توسعه كشور محسوب مي‌شوند، اما متاسفانه همواره در كشور ما با عنوان دو رقيب سرسخت اقدام كرده‌اند و تاكنون هرگز نتيجه توسعه كشاورزي براي تالاب‌ها مثبت نبوده است.كيخا يادآور شد:به عنوان مثال در پارك ملي درياچه اروميه آنچه كه بيشترين تاثير را در نابودي اين تالاب ارزشمند كشور داشته توسعه بي‌رويه كشاورزي بدون توجه به‌حق‌آبه اين تالاب بوده است. سطح زيركشت كشاورزي در حوزه اين تالاب در گذشته برابر 158 هزار هكتار بوده اكنون به 450 هزار هكتار تا 700 هزار هكتار افزايش يافته است. يعني در اين حوزه در حال حاضر حداقل 350 هزار هكتار افزايش سطح كشت داشته‌ايم و چنانچه مجموع درآمد حاصل از بخش كشاورزي در كل اين حوزه 650 ميليون دلار باشد در قياس با قراردادن اكوسيستم ارزشمند درياچه اروميه در شرايط بحران اين درآمد به هيچ عنوان صرفه ندارد.

به گفته وي، در حال حاضر بخش كشاورزي نه تنها چالش و بحران را در درياچه اروميه تحمل كرده است بلكه اين بحران‌ها گريبان خود كشاورزان منطقه را از جهت بادهاي نمكي و شور شدن آب چاه‌هاي كشاورزي گرفته است.وي افزود: در حوزه هامون و بختگان نيز توسعه بي‌رويه كشاورزي تاثيرات بسيار وسيعي در اين تالاب‌ها داشته است به عنوان مثال ايجاد سد سيوند در بالادست تالاب بختگان منجر به افزايش توليد برنج در اين منطقه خشك و نيمه خشك شد و در نهايت خشكيدگي تالاب بختگان را به ارمغان آورد.معاون محيط طبيعي سازمان محيط‌زيست با اشاره به اهميت كشاورزي در توليد، درآمد، اشتغال و نياز به تامين غذا از يكسو و رقابت آن با تالاب‌ها از سوي ديگر اظهار داشت: امسال در روز جهاني تالاب‌ها سازمان محيط‌زيست سعي مي‌كند كشاورزي و تالاب‌ها را به عنوان شريك به جاي رقباي ويران‌كننده براي عموم مردم و مسئولان جا بيندازد تا بتوانيم هم احياي تالاب‌ها را و هم كشاورزي پايدار را در آينده توسعه دهيم.معاون محيط‌زيست طبيعي سازمان حفاظت از محيط‌زيست گفت: اگر مي‌خواهيم مسئله درياچه اروميه حل شود بايد نگاه را به اين امر اصلاح كنيم و با ذي‌نفعان در اين خصوص رايزني كنيم.

تمام سازمان‌ها درباره تالاب‌ها تعامل كنند

«سازمان محيط‌زيست متولي حفاظت از محيط‌زيست است بنابراين احياي تالاب‌ها بايد از دستگاه‌هاي ذي‌ربط مطالبه شود و ما در جلساتي كه با وزارت نيرو داشته‌ايم بايد تمام سد‌هاي درياچه اورميه مورد ارزيابي قرار گيرد و اگر توجيهي در گذشته وجود داشت اكنون توجيه بايد به شكل ديگري باشد چرا كه ممكن است توجيه گذشته اكنون كارساز نباشد. چرا كه در گذشته ارزيابي به صورت نقطه‌اي بود ولي اكنون به اين شكل نخواهد بود.»اين گفته‌هاي دكتر احمدعلي كيخاست.او درباره تعامل سازمان‌ها در زمينه احياي تالاب‌ها مي‌گويد: «با وزارت جهاد كشاورزي نيز تعاملي داشته‌ايم تا در حوزه اروميه طرح پايلوت توسعه كشاورزي را اجرا كنيم و درخواست كرديم كه در بقيه روستاها نيز اين پايلوت صورت گيرد؛‌ از نظر بنده اگر به جمع‌بندي برسيم كه سدي ساخته شده كه هزينه‌ به جوامع وارد كرده و منفعتش كمتر از ضررش بوده بايد تخريب شود و بايد اين كار صورت گيرد.كيخا درخصوص تالاب هامون نيز افزود: به قدر كافي به تالاب هامون توجه نكرده و اين تالاب به اندازه كافي ديده نشده است كه اميدواريم در روز جهاني تالاب توجه ويژه‌اي به تالاب‌ها شود كما اينكه گري لوئيس نيز مقاله‌اي درخصوص درياچه هامون ارائه خواهد كرد و بايد بگويم استفاده از ظرفيت حق‌آبه تالاب هامون به خوبي صورت نگرفته است. به اعتقاد بنده تالاب‌ها همه‌اش هزينه نيست بلكه 4 تا 5 هزار اشتغال در تالاب پريشان وجود داشته كه اكنون نيست و همچنين 4 هزار پروانه شكار در تالاب هامون در گذشته وجود داشته كه اكنون با وجود وضعيت بحراني تالاب هامون اين امر به اين شكل نيست؛‌مسئولان فكر نكنند كه جلوي آب را مي‌گيرند و كشاورزي را توسعه مي‌دهند بايد بدانند كه اگر آب به تالاب نرسد منشا ريزگردها شده و اشتغال از بين مي‌رود.

پانزده سال است كه در خشكسالي هستيم

چندي پيش سيد باقر حسيني،نماينده زهك،زابل و هيرمند،درباره مهاجرت مردم سيستان گفته بود: «در حدود 15 سال است كه آب به اين منطقه نمي‌آيد.به‌دليل خشكسالي و هجوم ريزگردها و گرد وغبار افراد با سابقه مانند معلمان و كارمندان كه دراين منطقه حضور داشتند از اينجا رفته‌اند و رغبتي براي ماندن وجود ندارد.به دليل توفان‌هاي شن،مردم اين ناحيه به بيماري‌هاي حاد ريوي دچار شده‌اند.ما بارها در مورد خشكي تالاب هامون صحبت كرده‌ايم و از رئيس‌جمهور مي‌خواهيم مردم سيستان را دريابد،همچنين از نمايندگان مجلس مي‌خواهم كه به داد مردم سيستان برسند.عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس گفت: بيكاري، فقر، توفان‌هاي سهمگين شن و ماسه و بيماري‌هاي ريوي ناشي از آن، امان مردم را بريده و اين منطقه در حال خالي شدن از سكنه است.»او تاكيد كرد: «پيش از راي اعتماد به وزرا در مجلس با ظريف وزير امور خارجه،چيت چيان وزير نيرو و خود آقاي روحاني در مورد حق‌آبه ايران از رودخانه هيرمند در افغانستان صحبت كرديم تا در قالب معاهدات و روابط خارجي بتوانند اين كشور را راضي كنند تا سهم ايران را به موقع پرداخت كند.»

توفان شن، همراه هميشگي سيستاني ها

بر اثر خشكي تالاب هامون بارها در سيستان توفان شن آمده است.چندي پيش بود كه توفان شن، خاك بر فرق و خانه‌هاي مردم سيستان نشاند. توفان شن به جان 100 روستا در سيستان حمله كرده بود و زندگي روزمره مردم را مختل ساخته.اين در حالي است كه دولت كارگروهي براي نجات جان درياچه اروميه تشكيل داده است.اما جان هامون با آب شيرين كه تامين كننده زندگي كشاورزي و روستايي مردم سيستان است،بي‌اهميت مانده است.اهالي سيستان‌وبلوچستان اين روزها در كنار غذايشان شن مي‌خورند و گرد و غبار را نفس مي‌كشند. وزش باد شديد و توفان شن براي دومين بار متوالي طي ماه گذشته ادارات زهك و هيرمند را به تعطيلي كشانده بود و موجب مدفون شدن تعداد بيش از 100 روستا و روانه ساختن صد‌ها نفر به مراكز بهداشتي و درماني شد.سال‌ها است كه توفان شن به دليل خشك شدن درياچه هامون و تبديل باد‌هاي 120 روزه به بادهاي 180 روزه نفس مردم را گرفته است و روزگار آنها را تيره و تار كرده است.علي ارواحي كارشناس تالاب،چندي پيش گفته بود: «بعد از خشك شدن تالاب هامون،با پديده گرد و غبار و ريزگرد‌ها روبه رو هستيم.مشكلي كه به اكوسيستم منطقه و زندگي انساني آسيب‌هاي جدي وارد آورده است.» اين حكايت غم انگيز تالاب‌هاست كه رو به خشكي رفته‌اند.به‌دليل به‌هم ريختن اكوسيستم منطقه و به‌دليل خشك شدن تالاب‌ها مرزها از سكنه خالي شده است،پرندگان ديگر به كنار تالاب‌ها كوچ نمي‌كنند و بسياري از گونه‌هاي نادر گياهي از ميان رفته است. بايد به انتظار نشست و ديد براي خشكي تالاب‌ها چه تمهيداتي انديشيده شده است تا ديگر تالابي نميرد، از بس كه جان ندارد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.97835s, 18q