مراجعه به پزشكان متخصص محدود مي‌شود

۱۳۸۷/۰۲/۱۷ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 10604
مراجعه به پزشكان متخصص محدود مي‌شود

«مراجعه مردم به پزشك متخصص در كشورما 8 برابر بيش از نياز واقعي و خارج از استاندارد است»، اين نكته‌اي بود كه چند روز قبل دكتر حسن كراني، رئيس اداره امور بيمارستان‌هاي وزارت بهداشت اعلام كرده بود.

دكتر كراني در گفتگو باهمشهري مي‌گويد: تا زماني كه طرح پزشك خانواده در شهرها اجرا نشود، مردم مي‌توانند به‌طور خود جوش براي خود يك پزشك عمومي را به‌عنوان پزشك خانواده انتخاب كنند و همه مراجعات درماني خود را از طريق او انجام دهند. به گفته كراني اين پزشك عمومي مي‌تواند براي آنها پرونده تشكيل دهد، راهنمايي‌شان كند و درصورت نياز به پزشك متخصص، ارجاع از طريق اين پزشك انجام شود.

سيستمي كه كراني به آن اشاره مي‌كند، البته مستلزم وجود همكاري بسيار ميان پزشكان عمومي و پزشكان متخصص است: پزشك عمومي مي‌تواند با گروهي از پزشكان متخصص مرتبط شود و بيماران و مراجعان خود را درصورت لزوم به آنان ارجاع دهد و پزشكان متخصص نيز بايد خود را ملزم بدانند جواب نامه ارجاع پزشك عمومي را بدهند تا اطلاعات لازم در پرونده بيمار نزد پزشك عمومي ثبت شود.

رئيس اداره امور بيمارستان‌هاي وزارت بهداشت با اشاره به نظام سلامت كشور‌هايي چون انگليس كه در آنها داشتن پزشك خانواده براي افراد اجباري است، يا كانادا كه فروش بليت قطار به افراد مشروط به اعلام كد پزشك خانواده‌شان است، ادامه مي‌دهد: ما نمي‌توانيم به مردم بگوييم به پزشكان متخصص مراجعه نكنند اما مي‌توانيم با شتاب دادن به اجراي طرح پزشك خانواده و تسري آن به همه كشور اعم از مناطق محروم و غيرمحروم، اين مسئله را قانونمند و مشروط كنيم.

اصلاح خدمات در شهرهابا پزشك خانواده

از يك پزشك خانواده انتظار ارائه چه نوع خدماتي مي‌رود؟ كراني در پاسخ به اين سؤال مي‌گويد: پزشك خانواده با قبول مسئوليت يك جمعيت هدف و با معاينات لازم، براي آنها پرونده سلامت تشكيل مي‌دهد تا در مراحل بعدي آزمايش‌ها، نسخه‌ها و امور پاراكلينيكي و دارو‌هاي مصرفي آنها را ثبت كند تا در مواقع ضروري مراجعه به پزشك متخصص،  بيمار با نامه و شرح حال كامل خود كه از سوي پزشك خود آرشيو شده است ويزيت شود.

تفاوت ميان خدمت پزشك خانواده در شهر و روستا مورد ديگري است كه از سوي اين كارشناس به آن اشاره مي‌شود: در روستا خدمتي ارائه نمي‌شده و طرح پزشك خانواده ايجاد خدمت مي‌كند ولي در شهرها خدمت ارائه مي‌شده و قرار است اصلاح و تكميل شود و با لحاظ كردن مقدمات لازم براي اجراي طرح، تدريجاً زمينه براي اصلاح نظام سلامت كشور فراهم شود.

اصلاح نظام پرداخت به پزشكان، تلاش براي فرهنگ‌سازي‌ طرح پزشك خانواده و توضيح مزيت‌هاي نظام ارجاع به مردم و همچنين پيشقدم شدن خود‌جوش پزشكان عمومي براي اجراي اين طرح در شهر‌ها پيش از فعاليت رسمي وزارت بهداشت در اين زمينه از جمله مواردي است كه به گفته اين متخصص روند اجراي طرح پزشك خانواده را در شهر‌ها تسريع مي‌كند.

50درصد مراجعه بيماران به متخصصان بي‌ربط است

كارشناسان مي‌گويند به‌طور كلي استاندارد دنيا اين است كه مردم حداكثر بين 10تا 12‌درصد  موارد بيماري به خدمات تخصصي پزشكي نياز دارند و مشكل در بقيه موارد با خدمات پزشك عمومي و غربالگري از سوي وي حل مي‌شود اما در كشور ما ميزان مراجعه مردم به پزشك متخصص 7 تا 8 برابر نياز واقعي آنهاست.

از سوي ديگر، پزشكان متخصص و فوق‌تخصص اذعان دارند كه ناراحتي  بيش از 50درصد مراجعان آنها اساساً ربطي به تخصص آنها ندارد.دكتر كراني با اين مقدمه مي‌گويد:  براي رفع اين مشكل بهترين راهي كه در دنيا وجود دارد، غربالگري همه بيماران از طريق پزشك خانواده در مراحل اوليه است.

به گفته وي، هر پزشك متخصص بايد حداقل 12دقيقه براي هر بيمار وقت بگذارد و تعداد بيماراني كه طي يك ساعت ويزيت مي‌شوند نبايد از 6 نفر تجاوز كند، هر پزشك عمومي نيز در يك ساعت نبايد بيش از 6 بيمار ويزيت كند و براي هر بيمار بايد حداقل 10دقيقه وقت بگذارد.

اين زمان براي فوق متخصصان كاملا متفاوت است و براساس وضع هر بيمار چه بسا معاينه و مشاوره فوق تخصصي با يك بيمار 2 ساعت وقت ببرد.اما بايد به اين نكته هم توجه داشت كه اجراي طرح پزشك خانواده به‌صورت كامل و بهينه در مطب پزشكان امكانپذير نيست زيرا  خدمات بايد براساس بسته‌هاي خدماتي تعريف شده باشد.

دكتر كراني در اين زمينه مي‌گويد: خدمات بايد به‌صورت شبانه‌روزي و همراه با تشكيل پرونده سلامت براي افراد تحت پوشش باشد، علاوه بر آن تيم پزشك خانواده موظف به بيماريابي فعال، واكسيناسيون، ارائه خدمات بهداشت روان، مشاوره، تنظيم خانواده و چك‌آپ دوره‌اي باشد و براي اين كار حداقل نيازمند يك تيم متشكل از 3 پزشك، يك پرستار و يك ماما هستيم.

وي ادامه مي‌دهد: هر كدام از اين مراكز جمعيت تعريف شده‌اي از شهرنشينان را تحت پوشش خواهند داشت، هر يك از اين تعاوني‌ها نيز بايد يك داروخانه، آزمايشگاه و راديولوژي طرف قرارداد داشته باشند تا در اسرع وقت خدمات مورد نياز مردم را با تعرفه دولتي به جمعيت تحت پوشش ارائه كنند.

كراني يكي از مزاياي مهم اجراي طرح پزشك خانواده را پوشش 100درصدي بيمه براي همه آحاد مردم در شهرها و روستاها اعلام مي‌كند و مي‌گويد: مهم‌ترين پايه و مشخصه بارز اجرايي شدن طرح پزشك خانواده در قالب سه موضوع جمعيت مشخص زير پوشش، بسته خدمتي زير پوشش و مسير ارجاع مشخص مي‌شود.

در هر حال با تصويب نهايي اين طرح احتمالاً فراخوان جذب پزشك در سطح شهرها داده مي‌شود و قطعاً اين فراخوان علاوه بر كل جامعه پزشكي به سازمان نظام پزشكي نيز ارائه مي‌شود و بدين ترتيب ايران به جمع بيش از 50كشور جهان مي‌پيوندد كه در سيستم درماني خود به نوعي جايگاه پزشك خانواده را تعريف كرده‌اند. اين كشورها در بهره‌برداري بهينه‌تر از تداركات و امكانات موجود خود و همچنين در تامين و پايداري سلامت جامعه به موفقيت‌هاي چشمگيري دست يافته‌اند.

اجراي طرح حاكميت باليني در كشور

رئیس اداره امور بیمارستان‌های وزارت بهداشت در رابطه با اجراي طرح حاكميت باليني در كشور كه يكي ديگر از برنامه‌هاي وزارت بهداشت در سال‌جاري است، مي‌گويد: طرح حاكمیت بالینی با 4محور افزایش پاسخگویی و رضایتمندی، استانداردسازی و تضمین كیفیت خدمات درمانی، بازآموزی همه پرسنل و اعتبار بخشی امسال اجرا می‌شود.

یكی از برنامه‌های مهم در اداره امور درمانی كشور نظارت و اعتباربخشی مراكز درمانی است كه وزارت بهداشت وظيفه اصلی را در اين زمينه بر‌عهده دارد و به همین منظور طرح حاكمیت بالینی یا نظام اعتبار بخشی مستمر مراكز درمانی تدوین شده است كه البته اجرای آن بدون همكاری و مشاركت سازمان نظام پزشكی امكانپذیر نیست.

این طرح ۴ محور اصلی دارد: محور اول آن شامل تنظیم مقررات و ضوابط مسئولیت پذیری و پاسخگویی بیمارستان‌ها، نظام نوین بودجه ریزی مراكز درمانی، اصلاح تعامل این مراكز و سازمان‌های بیمه گر، بازنگری و افزایش اختیارات مسئولان بیمارستان‌ها و جدا كردن تخت‌ها و بیمارستان‌های آموزشی از غیر آموزشی است.

به گفته دكتر كراني، تضمین كیفیت خدمات درمانی براساس استانداردهای تعریف شده بیمارستان‌های كشور، تضمین ایمنی بیماران در مراكز درمانی و كنترل اشتباهات پزشكی،  محور دوم این برنامه است.

سومین محور این برنامه شامل توسعه نیروی انسانی بیمارستانی شامل بازآموزی حرفه‌ای نیروها از پایین‌ترین سطح شامل نگهبان و باغبان تا بهیار، پرستار و پزشك و حتی سطوح مدیریتی است كه براساس نظام نوین مدیریت بیمارستانی انجام می‌شود و تلاش می‌شود همان طور كه مراكز صنعتی با دریافت ایزوهای خاص صنعتی استاندارد می‌گیرند، بیمارستان‌ها نیز استانداردهای خاص این حرفه را دریافت ‌كنند.

در نظام نوین مدیریت كیفیت خدمات درمانی خواسته‌های بیمار و همراه بیمار و پرسنل اهمیت زیادی دارد و به‌عنوان اصل مورد توجه است، برخورد مناسب با بیماران یكی از اصولی است كه در این طرح به آن توجه بسیار می‌شود.

مشكل اعتبار بايد حل شود

اما محور چهارم این طرح اعتبار بخشی و نظارت مستمر بر بیمارستان ها و مراكز درمانی است كه به گفته كراني متأسفانه تاكنون اعتبار بخشی بیمارستان‌های دولتی در كشور انجام نشده است و اعتبار بخشی بیمارستان‌ها امسال براساس استانداردهای بیمارستانی كه تا اواخر اریبهشت امسال ابلاغ می‌شود برای اولین بار در سال ۸۷ اجرایی می‌شود.

بر این اساس رتبه هر بیمارستان و مركز درمانی مشخص می‌شود و مردم با توجه به جایگاه و رتبه هر بیمارستان می‌توانند از میزان كیفیت خدمات آن آگاه شوند و براساس آن از یك بیمارستان انتظار داشته باشند.

رئيس اداره امور بيمارستان‌هاي وزارت بهداشت همچنين از امكان واگذاري كار اعتبار‌بخشي  بيمارستان‌ها به بخش خصوصي سخن مي‌گويد: این امكان وجود دارد كه پس از ۲یا ۳ سال كه این كار از سوی دولت انجام شود، كار اعتبار بخشی بیمارستان‌ها را به بخش خصوصی كه می‌تواند سازمان نظام پزشكی باشد واگذار كنیم اما نظارت مستمر بر این مراكز كماكان در اختیار دولت می‌ماند.

وی اضافه مي‌كند: طرح حاكمیت بالینی براساس توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی آماده شده و قطعاً اجرای آن نیازمند همكاری نزدیك سازمان نظام پزشكی به‌عنوان متولی صنف پزشكان است چراكه ارتقای كیفی خدمات بیمارستانی و افزایش رضایتمندی بیماران در همه جای دنیا فقط با همكاری بخش خصوصی و دولت و همفكری و همكاری ۲ طرف برای رفتار سازی جامعه پزشكی امكانپذیر است كه میزان تعرفه‌های پزشكی نیز در این رفتارسازی بسیار مؤثر است و در واقع كلید اصلی این برنامه است.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.5668s, 19q