ناخوشي با ياد دوچرخه‌هاي كهنه!/ترميم بيرون‌زدگي‌ها

۱۳۸۷/۰۴/۰۸ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 11133
ناخوشي با ياد دوچرخه‌هاي كهنه!/ترميم بيرون‌زدگي‌ها
هرني يا فتق هم چيزي شبيه همين اتفاق در بدن است. هرني به بيرون‌زدگي و يا خارج‌شدن هر چيزي از جاي اصلي خودش در بدن گفته مي‌شود. زماني كه يك ارگان، يك بخش كوچك از يك عضو يا حتي يك بافت كوچك از جاي اصلي خود خارج مي‌شود و در داخل يك محفظه يا به اصطلاح ساك به محيط كناري‌اش برجستگي پيدا مي‌كند، فتق به‌وجود مي‌آيد.
فتق چيست و در كجاها اتفاق مي‌افتد؟
هر جايي كه جداره بافت نگه‌دارنده يك ارگان ضعيف باشد، فتق مي‌تواند اتفاق بيفتد. عضلات ضعيف جدار شكم، بافت كلاژني ضعيف يك ديسك بين مهره‌اي يا حلقه شل‌شده ديافراگم به دور مري، هركدام مي‌توانند زمينه يك فتق را به‌وجود بياورند. به‌طور كلي يك فتق يا هرني از 3 بخش تشكيل شده است. دهانه فتق كه بيرون‌زدگي از آن اتفاق مي‌افتد (مثل ترك لاستيك دوچرخه)، ساك فتق (مثل جدار تيوپ داخلي) و محتويات فتق (كه در مثال فوق مي‌تواند هواي داخل تيوپ باشد).
اكثر فتق‌ها در شكم اتفاق مي‌افتند. عضلات مختلف، غشاءهاي متعدد و فشارها و آسيب‌هايي كه به فضاي شكمي وارد مي‌شود، باعث مي‌شود تا شايع‌ترين فتق‌ها در اين عضو اتفاق بيفتند.
هنگامي كه ضعف در ديواره شكم به يك حفره يا سوراخ منجر شود، ممكن است بخشي از محتويات شكم از بين اين نقص و پوشيده شده در بخشي از پرده صفاق وارد اين حفره شوند و در زير پوست شكم يك فتق به‌وجود بياورند.
بعد از فتق‌هاي شكمي، فتق ديسك بين مهره‌ها، شايع‌ترين است كه باعث علائم كمردرد شديد و بيماري سياتيك مي‌شود.
فتق اينگواينال (بيرون‌زدن محتويات شكمي از حفره‌اي در كشاله ران) و فتق محل زخم‌هاي جراحي هم در كنار فتق نافي از فتق‌هاي شايع ديگر هستند.
در يك فتق، معمولا ابتدا بافت چربي كه دور اعضاي داخلي بدن را مي‌پوشاند، بيرون مي‌زند و با پيشرفت بيماري و ضعيف‌تر شدن جدار بقيه عضو وارد كيسه فتق مي‌شود. افزايش فشار داخلي عضو (مثلا فشار داخلي شكمي به‌خاطر بلندكردن اجسام سنگين يا سرفه‌هاي شديد) باعث پيشرفت سريع‌تر فتق مي‌شود.
فتق اينگواینال، شايع‌ترين فتق و شناخته‌شده‌ترين
فتق اينگواينال 75 درصد فتق‌هاي شكمي را تشكيل مي‌دهد. به همين دليل شايع‌ترين علت جراحي محسوب مي‌شود. گفته مي‌شود 5درصد جمعيت ممكن است به اين بيماري متبلا شوند. علت اين مساله هم به آناتومي منطقه اينگواينال مربوط است. كانال اينگواينال، يك كانال در اطراف كشاله ران است كه از دوران جنيني وجود دارد. از درون حلقه‌هاي اينگواينال بعضي عروق و اعصاب كه از داخل شكم مي‌آيند، عبور مي‌كنند. گاهي اوقات با ضعيف‌شدن حلقه‌هاي اينگواينال و افزايش فشار داخلي شكم، محتويات شكم از داخل اين كانال و از اين حلقه‌ عمقي وارد كانال اينگواينال مي‌شوند گاهي اوقات هم اين محتويات از داخل حلقه عبور نمي‌كنند بلكه از منطقه يك‌ جدار ضعيف شكمي وارد كانال مي‌شوند.اين بيماري در آقايان 25 برابر بيشتر اتفاق مي‌افتد. فتق به صورت يك برجستگي و تورم كوچك در زير پوست كشاله ران خود را نشان مي‌دهد كه با سرفه، فرياد زدن و ايستادن به وجود مي‌آيد و با دراز كشيدن از بين مي‌رود. اغلب اين برجستگي‌ها دردناك هستند و در ابتدا يك درد مختصر و با بزرگ شدن فتق درد بيشتري دارند. در مراحل ابتدايي بيماري، مي‌شود محتويات را با انگشت به جاي خود برگرداند اما با زياد شدن محتويات كيسه فتق و يا حاد شدن بيماري اين كار امكانپذير نيست. وقتي فتق به‌جاي خود برنگردد به آن فتق اينكارسره يا گيرافتاده مي‌گويند و اگر اين اتفاق با گرفتگي و پيچ‌خوردگي عروق خوني و يا روده‌هايي كه به داخل فتق آمده‌اند همراه شود، فتق مختص به وجود مي‌آيد. هر دو اين شرايط بسيار حساس و اورژانسي هستند و ممكن است عواقب مرگباري را به دنبال داشته باشند. انفاركتوس روده‌ها يا مردن آنها و پخش شدن محتوياتشان به داخل فضاي شكم، انسداد روده‌ها و يا فشار بر ارگان‌هاي حساس ديگر از عواقب اين نوع فتق‌ها هستند كه بايد به سرعت جراحي شوند. زمان گير افتادن يا مختنق شدن فتق اصلاً قابل پيش‌بيني نيست و در بيماران مختلف ممكن است يك فتق ابتدايي تا سال‌ها باقي بماند. اما دردناك شدن، تغيير رنگ فتق، بازنگشتن به جاي خود و يا علائم حياتي ناپايدار مي‌تواند از علائم مشكل‌دار شدن يك فتق اينگواينال باشد. درمان اين بيماري چه در مراحل ابتدايي و چه در مراحل حاد جراحي و بستن و محكم كردن كانال اينگواينال است.يك فتق اينگواينال با گرفتن شرح‌ حال، معاينه فتق و انجام سي‌تي‌اسكن و يا سونوگرافي تشخيص داده مي‌شود، گاهي اوقات نيز شنيدن صداي روده‌ها با گوشي پزشكي و از روي كيسه فتق خود به تشخيص كمك مي‌كند.
فتق راني
اين نوع فتق بسيار شبيه فتق‌هاي اينگواينال است اما بيشتر در خانم‌ها اتفاق مي‌افتد و شيوع كمتري دارد.
كيسه فتق در اين بيماري در كانال راني يا فمورال تشكيل مي‌شود كه در منطقه كشاله ران و فمورال پايين‌تر از كانال اينگواينال است. فتق راني ممكن است درد نداشته باشد اما همان عوارض فتق اينگواينال را دارد. احتمال مختنق شدن فتق راني و حاد شدن اوضاع بيشتر از بيماري قبلي است و علت آن هم آناتومي خاص اين ناحيه است گاهي اوقات هم اين فتق باعث انسدادهاي روده كوچك مي‌شود.
فتق محل زخم (فتق محل برش)
فتق محل زخم هم جزء فتق‌هاي شايع جدار شكمي است. بعد از انجام جراحي و ايجاد برش در لايه‌هاي مختلف جدار شكم، ممكن است در زماني كه هنوز محل برش بهبود كامل پيدا نكرده است و لايه‌هاي آن در حال جوش خوردن هستند افزايش فشار شكمي باعث شود كه در نزديكي محل زخم جراحي و يا دقيقاً در زير آن يك برجستگي، محتوي اعضاي داخل شكم ايجاد شود. اين فتق در مراحل اول درد ندارد اما به تدريج با شدت گرفتن فتق ممكن است دردناك شود. گير افتادن روده‌ها و ايجاد انسداد در آنها يكي از عوارض اصلي و خطرناك اين نوع فتق است كه بايد در نظر گرفته شود. فتق‌هاي محل زخم مي‌توانند در هر نوع برش جراحي ايجاد شوند اما بيشتر در برش‌هاي طولي كه در خط مياني شكم ايجاد مي‌شوند به وجود مي‌آيند.فتق محل برش ممكن است سال‌ها بعد از انجام جراحي هم به وجود بيايد و به خاطر ضعف جدارها و پوشش‌هاي عضلاني ناشي از انجام جراحي يك منطقه ضعيف و داراي نقص را به عنوان دهانه فتق به وجود بياورند.درمان فتق‌هاي محل برش يا زخم از بقيه انواع فتق‌ها سخت‌تر است چون به علت انجام جراحي، ناحيه عمل شرايط طبيعي خود را از دست داده است و چسبندگي ايجاد كرده است. اين نوع فتق‌ها در صورتي كه به روش صحيح و با استفاده از مش هم درمان نشوند بسيار احتمال عود دارند و ممكن است در محل جراحي ترميمي هر يك فتق محل برش به وجود بيايد. اين فتق هم به راحتي با معاينه و گرفتن شرح حال و انجام سونوگرافي تشخيص داده مي‌شود.
فتق نافي
اين فتق بيشتر در بين كودكان و نوزادان شيوع دارد و بسته نشدن حلقه نافي در آنها باعث مي‌شود تا محتويات شكمشان از داخل اين حلقه به زير پوست شكم بيايد. اين فتق بيشتر در پسر بچه‌ها به وجود مي‌آيد و اگرچه ممكن است زياد بزرگ شود اما امكان انسداد روده‌ها، گير افتادن و مختفق شدن فتق در آنها بسيار نادر است. به همين دليل اين فتق‌ها احتياجي به درمان ندارند و با بزرگ شدن بچه و رسيدن به سن 5 سالگي اغلب آنها خود به خود درمان مي‌شوند. در اين فتق‌ها هر چقدر كه دهانه كوچك‌تر باشد بيشتر امكان عارضه‌دار شدن آن وجود دارد.
اگر اين فتق‌ها بزرگ شوند، يا علامت‌دار شوند و باعث آزار بچه شوند و يا نتوان آنها را جا انداخت بايد با انجام جراحي آنها را درمان كرد.
علائم فتق‌ها به طور كلي چيست؟
علائم كلي فتق‌ها درد، تورم و برجستگي، احساس ناراحتي از وجود فتق و عارضه‌دار شدن آنها، درد پايدار همراه با تب و حالت تهوع نشانه عارضه‌دار شدن اين بيماري است كه بايد به اورژانس مراجعه كرد. افزايش درد با فعاليت و كاهش درد و تورم با استراحت هم نشانه فتق است. البته در بيماري از موارد اوليه فتق هم ممكن است هيچ علامتي وجود نداشته باشد اما در مراحل پيشرفته خود كيسه فتق و محتويات آن، دردناك، حساس به لمس مي‌شوند و حتي ممكن است دردهاي راجعه ايجاد كنند.
درمان فتق‌ها چگونه انجام مي‌شود
همه فتق‌ها را بايد در نهايت با روش جراحي درمان كرد. تنها مورد استثنا همان طور كه گفته شد فتق نافي در كودكان است كه ممكن است خود به خود درمان شود. فتق‌ها قبل از عارضه‌دار شدن به يك جراحي اكتيو احتياج دارند. يعني بيمار به علت علائم به درمانگاه مراجعه مي‌كند و پزشك براساس اولويت، به او نوبت جراحي مي‌دهد، اما فتق‌هاي مختنق و گيرافتاده، را بايد به طور اورژانسي درمان كرد. روش درمان فتق‌ها ربطي به عارضه‌دار شدن آنها ندارد.
مي‌شود از جراحي لاپاروسكوپي و يا جراحي معمولي براي درمان استفاده كرد. محتويات فتق را به جاي خود برگرداند و محل فتق را بست و جدار ضعيف عامل فتق را تقويت كرد. براي اين كار از بخيه‌هاي ظريف و يا وسيله‌اي به نام مش استفاده مي‌شود كه شبيه يك توري ظريف است و باعث مي‌شود سلول‌هاي بافت همبند روي آن بنشينند و مثل يك اسكلت زمينه ساخت يك جدار از سلول‌هاي بافت جوشگاه را بدهند. اين كار باعث تقويت جدار فتق مي‌شود اما چسبندگي‌اي كه ايجاد مي‌كند، انجام اعمال جراحي احتمالي بعدي را به شدت با مشكل مواجه مي‌كند. در زمان عارضه‌دار شدن روده‌ها در داخل يك فتق هم بايد بافت‌هاي آسيب ديده روده و از بين رفته را ترميم كرد. بخيه زدن صحيح محل جراحي، به غير از تاثير آن در مساله زيبايي از ايجاد فتق‌هاي محل برش جراحي هم جلوگيري مي‌كند.براي جا انداختن فتق در مراحل اوليه بيماري بايد يك فشار آرام و ملايم و ممتد روي فتق آورد تا به تدريج به محل خود برگردد. در صورت بازنگشتن كيسه فتق به هيچ وجه نبايد اين كار را به زور انجام داد.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
نظرات
سارا
جهت تشخیص فطعی فتق رانی به چه پزشکی باید مراجعه کرد؟مچکرم
6.0218s, 20q