بهترين روش نگهداري سبزي‌هاي تازه

۱۳۹۳/۰۲/۲۶ - ۱۰:۳۸ - کد خبر: 112045

سلامت نیوز: سبزيجات و ميوه‌هاي تازه جزو مواد غذايي ضروري در رژيم غذايي انسان مي‌باشند و امروزه به خوبي ثابت شده است كه اين مواد ارزش تغذيه اي زيادي دارند و مصرف آنها در سلامت انسان موثر است.

در بسياري از كشورها به مردم توصيه زيادي مي‌كنند كه در رژيم غذايي روزانه خود، حداقل روزي پنج نوبت از سبزيجات و ميوه‌هاي تازه استفاده كنند.
علت اين توجه زياد به مصرف مواد غذايي تازه، ارزش تغذيه اي بالاي آنها و ايجاد تغييرات عمده در سبك زندگي مردم مي‌باشد. اين تغييرات باعث شده است كه مردم وقت كمتري را در آشپزخانه صرف كنند و اغلب بيرون از خانه غذا بخورند و در نتيجه تقاضا براي مواد غذايي تازه مثل انواع سالادها و سبزي خوردن بسته بندي شده و آماده مصرف و ساير موادي كه فرآيند كمي روي آنها انجام مي‌شود و سريعتر آماده مي‌شود، بيشتر گردد. در ميان آنها، مصرف سبزيجات تازه و برش زده بيشتر از همه موارد، مورد تقاضا قرار گرفته است.
میوه‌ها و سبزیجات، حتی تازه‌ترین آن‌ها، اگر به درستی نگهداری نشوند، مقدار زیادی از ویتامین‌ها و مواد مغذی خود را از دست می‌دهند؛ بنابراین نگهداری آنها در شرایط مناسب برای حفظ ویتامین‌ها بسیار حائز اهمیت است.
تغيير روش زندگي افراد جامعه و گرايش به زندگي ماشيني از يكسو و اشتغال بانوان در خارج از خانه از ديگر سو موجب پيدايش نيازهاي جديدي گشته است كه پيش از اين توسط خود خانواده تامين مي‌شد. استفاده از كالاهاي آماده طبخ از جمله اين نيازهاي نو است. تمايل به استفاده از سبزيجات فرآوري و بسته بندي شده نيز در زمره اين نيازها قرار مي‌گيرد كه با ارضاي آن استفاده از سبزيجات تازه نيازي به صرف وقت براي شستشو، آماده سازي و ضدعفوني در محل مصرف نخواهد داشت.

محصولات تازه و بسته بندي 
آمار نشان مي‌دهد كه مصرف سبزيجات تازه آماده مصرف در كشورهاي مختلف يكسان نيست و از 5/1-1 كيلوگرم تا 30 كيلوگرم به ازاي هر شخص در سال متفاوت است(اسپانيا5/1-1 كيلوگرم، انگليس 2 كيلوگرم، فرانسه 6 كيلوگرم، ايتاليا 4 كيلوگرم، آلمان و بلژيك 3 كيلوگرم و امريكا 30 كيلوگرم به ازاي هر شخص در سال). در ايران هر چند آمار رسمي در دسترس نيست ولي به نظر مي‌رسد كه ميانگين مصرف از مقدار فوق كمترباشد ولي آنچه مسلم است اين است كه با تغييرات شديدي كه در روش زندگي در كشور ما ايجاد شده است اين مقدار هر ساله افزايش مي‌يابد، بطوريكه در چند سال اخير كارگاه‌هاي توليد محصولات تازه و بسته بندي چندين برابر شده است كه نشانه تقاضاي زياد براي اين نوع محصولات مي‌باشد.
با توجه به افزايش تعداد اين كارگاه‌ها، سلامت و كيفيت ميكروبي محصول توليد شده اهميت زيادي پيدا كرده است، چون در آماده سازي و فرآوري سبزي و تا زمان مصرف هيچ فرآيند سالم‌سازي موثر مانند حرارت اعمال نمي‌شود. بنابراين خطر آلودگي اين محصولات تازه به ميكروب‌هاي بيماريزا زياد است و بايد اصول HACCP و همچنين قوانين بهداشت در تمام مراحل زنجيره توليد توسط كارگاه‌هاي توليد كننده بكار گرفته شود.

مراحل كار در يك كارگاه بسته بندي سبزيجات تازه
حذف گل و لاي و زائدات سبزيجات
شستشوي اوليه
ضدعفوني و انگل‌زدايي
شستشوي نهايي و حذف مواد ضدعفوني
خرد كردن(سبزي خوردن اين مرحله را ندارد)
خشك كردن توسط دستگاه سانتريفوژ
بسته‌بندي
توزيع
سبزي خوردن بسته بندي شده بيشتر شامل ريحان، گشنيز، شاهي، تربچه، بادرنجبويه، پيازچه و نعنا مي‌باشد و سالاد بسته بندي نيز عمدتا شامل كاهو، كلم سفيد، كلم قرمز، هويج خرد شده، گوجه فرنگي و خيار حلقه شده مي‌باشد. در كارگاه مراحل شستشو نمونه سبزي خوردن با نمونه سبزي سالادي كمي فرق مي‌كند، در سبزي خوردن تعداد دفعات شستشو با آب بيشتر است چون گل ولاي بيشتري دارد و همچنين مرحله برش زدن را ندارد. علاوه بر آن، طبق توصيه اداره بهداشت براي شستشوي سبزي خوردن از ماده نانوسيل (Nanosil) كه همان آب اكسيژنه پايدار شده با يون نقره است و براي نمونه سالادي از هيپوكلريت سديم (Sodium hypochlorite) براي ضدعفوني استفاده مي‌شود.

لزوم توجه بيشتر به بسته بندي اين مواد

با توجه به بازار تقاضاي گسترده داخلي براي انواع سبزيجات، خصوصا نحوه عرضه آنها در مراكز خريد بزرگ و سوپر ماركت‌ها، لزوم توجه بيشتر به بسته بندي اين مواد به منظور افزايش سهولت دسترسي (عرضه) و نگهداري مشخص‌تر مي‌شود. چراكه بسته بندي بهداشتي سبزيجات موجب كاهش ضايعات و آلودگي‌هاي آن خواهد شد.
از دهه 1970 ميلادي، رشد سريعي در فن‌آوري‌هاي جديد فرآوري يا بسته بندي مواد غذايي به وجود آمد. عوامل زيادي در افزايش سرعت رشد، براي نگهداري كوتاه مدت و بلند مدت مواد غذايي، وجود داشته است كه از جمله آنها مي‌توان به موارد زير اشاره كرد.
الف)پيشرفت‌هاي اخير در توليد و مصرف مواد نگهدارنده پليمري جديد در بسته بندي
ب) افزايش شهرنشيني
ج) نيازهاي بازار و افزايش تقاضاي مصرف كننده براي رفاه
د) افزايش هزينه‌هاي انرژي
به علت وجود اين عوامل، فن‌آوري بسته بندي مواد غذايي دستخوش تغييرات وسيعي شده است. در حال حاضر، از يك طرف، بسته بندي اطلاعات زيادي به مصرف كننده مي‌دهد و از سوي ديگر، به عنوان ابزار بسيار موثري در بازاريابي به كار مي‌رود. براي اين كه صنعت بسته بندي به طور مشخصي ابزاري با عمل‌كرد گسترده‌تر نسبت به وضعيت پيشين باشد، از نقش منحصر به فرد حفاظتي اوليه و قبلي اش فراتر رفته و تكامل يافته است.

كلام پاياني
امروزه مواد بسته بندي فراواني در بازار وجود دارند كه هر كدام با ويژگي‌هاي خاصي طراحي شده‌اند. انتخاب درست بسته بندي، نه تنها به دانش فيزيكي، شيميايي و ويژگي‌هاي ميكروبيولوژيكي ميوه‌ها و سبزي‌ها، بستگي دارد، بلكه به خصوصيات كاربردي مواد بسته بندي قابل دسترس براي محصول خاص، يا فن‌آوري حفاظتي وابسته است.
بسته بندي از فساد ميوه‌ها و سبزي‌هاي تازه جلوگيري كرده يا آن را تا حد زيادي به تاخير مي‌اندازد. با وجود اين، بسته بندي نادرست ضايعات محصول را افزايش مي‌دهد. بسته بندي بايد در برابر آلودگي، آسيب و كاهش بيش از حد رطوبت، محصول را حفظ نمايد.

منبع:‌دنیای تغذیه

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.17111s, 20q