چه كساني بر انتقال آب خزر به درياچه اروميه پافشاري مي كنند؟

۱۳۹۳/۰۳/۱۷ - ۱۵:۰۸ - کد خبر: 113665

سلامت نیوز: پيش از هر چيز، نام شركت آب و نيرو با نام سد پرحاشيه «گتوند عليا» پيوند خورده است. سدي كه اگرچه يكي از شاهكارهاي مهندسي سازه در ايران محسوب مي شود اما مطالعات سهل انگارانه احداث آن منجر به شور شدن آب رودخانه كارون شد. ماجرا از اين قرار بود كه در مخزن اين سد گنبدهاي طبيعي نمكي قرار داشت كه با آبگيري سد و بالاآمدن سطح آب، اين گنبدها در درياچه پشت سد حل مي شدند و آب مرغوب رودخانه كارون را شور و بلااستفاده مي كردند.


وقتي «عيسي كلانتري»، رييس ستاد احياي درياچه اروميه روز پنجم خردادماه درباره برنامه هاي دولت براي احياي درياچه سخن گفت، از وجود «عده يي» خبر داد كه مي خواهند «هيچ كدام از برنامه هاي دولت در خصوص احياي درياچه اروميه به اجرا درنيايد» و «انتقال آب از درياي خزر به درياچه اروميه را پيشنهاد مي كنند. » احتمالاكلانتري در برابر اصرار خبرنگاران بر فاش كردن هويت اين «عده» مقاومت كرده و ترجيح داده تا گزينه سكوت را برگزيند. اظهارات كلانتري درست در زماني بود كه چند روز پيش از آن «حميد چيت چيان» وزير نيرو سدسازي ها در سال هاي گذشته را افراطي خوانده بود و گفته بود: «تمام اين سدها بالغ بر 76 ميليارد متر مكعب را مي توانند تنظيم كنند در حالي كه ميزان آب موجود در اين سدها 46 ميليارد مترمكعب است.» چيت چيان نخستين وزير نيرو در تاريخ ايران است كه حداقل يك بار از روند ساخت سد در كشور انتقاد كرده است.

اما به فاصله چند روز پس از اظهارات كلانتري و انتقاد او بر پافشاري «عده يي» روي گزينه انتقال آب درياي خزر به درياچه اروميه، چيت چيان اخبار تازه و البته متناقضي را در اختيار خبرنگاران قرار داد. وزير نيرو روز 20 خرداد از «آغاز مطالعات طرح انتقال آب درياي خزر به درياچه اروميه» خبر داد: خبري كه به سرعت ذهن شنوندگان را به سوي «عده يي» جلب كرد كه مورد انتقاد كلانتري قرار گرفته بودند. اما وزير نيرو برخلاف كلانتري از يكي از شركت هاي تابعه وزارت نيرو به عنوان مجري اين مطالعات نام برد: شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران. پيش از هر چيز، نام شركت آب و نيرو با نام سد پرحاشيه «گتوند عليا» پيوند خورده است. سدي كه اگرچه يكي از شاهكارهاي مهندسي سازه در ايران محسوب مي شود اما مطالعات سهل انگارانه احداث آن منجر به شور شدن آب رودخانه كارون شد. ماجرا از اين قرار بود كه در مخزن اين سد گنبدهاي طبيعي نمكي قرار داشت كه با آبگيري سد و بالاآمدن سطح آب، اين گنبدها در درياچه پشت سد حل مي شدند و آب مرغوب رودخانه كارون را شور و بلااستفاده مي كردند.

با وجود تمامي نظرات كارشناسي ارائه شده پيش از احداث و آبگيري سد، اما شركت آب و نيرو با پافشاري بر احداث اين سد، فاجعه را رقم زد. طراحان سد، ديواره رسي ضخيمي را روي اين گنبدهاي نمكي احداث كردند تا آب با اين گنبدها تماسي نداشته باشد. اما اين تدبير مهندسي تنها چند ساعت دوام داشت و به محض رسيدن آب به تراز گنبدها، ديواره رسي فرو ريخت و حل شدن نمك درون مخزن سد آغاز شد. حال اين سد با مخزني بيش از پنج ميليارد مترمكعبي (يك چهارم حجم آب درياچه اروميه) آب شور و غير قابل استفاده براي كشاورزي را در خود نگهداري كرده است! آن طور كه منابع رسمي اعلام كرده اند، براي ساخت اين سد مخرب، سه هزار ميليارد تومان اعتبار اوليه در نظر گرفته شد اما منابع نيمه رسمي، هزينه تمام شده سد را بيش از پنج هزار و 500 ميليارد تومان اعلام مي كنند. حال نام اين شركت (كه با تغيير دولت، تغيير خاصي در مديران ارشد آن مشاهده نمي شود) به عنوان مجري طرحي «مطالعاتي» اعلام مي شود كه قريب به اتفاق كارشناسان داخلي و خارجي يكصدا با آن مخالفند. طرحي كه پا فشاري بر آن، صداي رييس ستاد احياي درياچه اروميه در دولت را هم درآورده است. به نظر مي رسد اين پافشاري، با حكم چندماه قبل رييس جمهوري مبني بر توقف سدسازي در كشور و از طرفي، حاشيه هاي فراوان اجتماعي، محيط زيستي و اقتصادي سدسازي در ارتباط باشد. پس از احداث و آبگيري سد «سيوند» در دولت نهم، جنبش هاي ضد سدسازي در ايران رشد زيادي داشتند. اين جنبش ها، ابعاد مخرب ساخت سدها را به صورت گسترده براي افكار عمومي بازگو كردند و به همين دليل از آن زمان تاكنون، مسوولان دولتي كمتر از سدسازي به عنوان يك «افتخار ملي» ياد مي كنند. حال اما به نظر مي رسد كه سازندگان سد، با به وجود آمدن قبح براي اين صنعت، گزينه طرح هاي انتقال آب را روي ميز مي گذارند.

نكته جالب توجه آنجاست كه انتقال آب درياي خزر به درياچه اروميه در دولت پيشين نيز مطرح شد و در همان زمان به دليل غيركارشناسي و غيرعلمي بودن، رد شد. مهم ترين علت رد اين طرح آن بود كه آب درياي خزر شور و داراي ارگانيسم هاي مختص به خود است حال آنكه ورودي طبيعي آب به درياچه اروميه شيرين است و آب شيرين پس از ورود به درياچه شور مي شود. پس ورود آب شور درياي خزر به اين درياچه از طرفي به افزايش بيش از حد طبيعي غلظت نمك مي انجامد و از سوي ديگر باعث ورود ارگانيسم هاي غير بومي به درياچه اروميه مي شود. اما اين تمام ماجرا نيست. از نظر زمين شناسي، درياچه اروميه بيش از يك هزار و 200 متر بالاتر از درياي خزر قرار دارد و پمپاژ آب به اين ارتفاع هزينه هاي بسيار زيادي دارد. هزينه هايي كه به گفته رييس جمهوري (در نطق انتخاباتي 20 تير 92 در اروميه) قرار است از طريق احداث درياچه هاي مصنوعي و فروش زمين هاي اطراف آنها تامين شود. نتيجه هرچه باشد، بيش از آنكه به پايداري درياچه اروميه منجر شود، بازار حاشيه يي زمين و املاك را براي مجريان به ارمغان مي آورد
منبع: روزنامه اعتماد

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
نظرات
ایرانی
مشکل ما این است که افرادی مانند آقای نویسنده این مطلب هیچ اطلاعی یا تحصیلاتی در خصوص محیط زیست ندارند و ماشاالله در همه بحث ها هم وارد می شوند . طبق مطالعات دکتر حسین گلابیان انتقال اب خزر به دریاچه ارومیه کاملا شدنی و ممکن است . برای مطالعه مقاله های جناب دکتر حول موضوع دریاچه ارومیه به سایت :www.urmiana.com
مراجعه کنید
2.68681s, 20q