برای بزرگترهایمان احترام ویژه قایل باشیم

سالمندی در ایران؛ شروعی برای آرامش یا آغازی برای سرخوردگی؟

۱۳۹۳/۰۷/۰۹ - ۱۶:۰۶ - کد خبر: 122343

سلامت نیوز:اگر كمي دقت كنيد، متوجه خواهيد شد چند سالي است كه به سالمندان، آنطور كه شايسته است، مخصوصا در مكان هاي عمومي احترام گذاشته نمي شود. برخي از افراد نه تنها سالمندان را ناديده مي گيرند، بلكه به راحتي به خود اجازه مي دهند آن ها را مورد بي احترامي و تمسخر قرار دهند، غافل از اينكه اين رفتار در روند اخلاقي اجتماع تاثيرگذار است و هنگامي كه خود سالمند شوند با رفتارهاي بدتري مواجه خواهند شد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از شفقنا زندگی احترام به همنوع، از مواردي است كه نه تنها در دين اسلام بارها به آن اشاره شده است، بلكه نياكان و اجداد ما همواره بر اهميت احترام به ديگران تاكيد مي كردند و آن را يكي از اصول مهم اخلاقي عنوان كردند. در بين همنوعان قشر خاصي هستند كه احترام به آن ها اهميت ويژه تري دارد. قشري كه با دستان لرزانشان پايه‌هاي زندگي ما را بنا نهادند و با موهاي سپيدشان رنگ خوشبختي با بخت ما پاشيدند. اما متاسفانه برخي از ما نه تنها دستان لرزان آن ها را در دست خود نمي گيريم، بلكه با رفتار ناشايستي كه از خود نشان مي دهيم باعث مي شويم رنگ غم به چشمانشان كه زير عينك هاي ته استكاني پنهان شده است، بنشيند.

اگر كمي دقت كنيد، متوجه خواهيد شد چند سالي است كه به سالمندان، آنطور كه شايسته است، مخصوصا در مكان هاي عمومي احترام گذاشته نمي شود. برخي از افراد نه تنها سالمندان را ناديده مي گيرند، بلكه به راحتي به خود اجازه مي دهند آن ها را مورد بي احترامي و تمسخر قرار دهند، غافل از اينكه اين رفتار در روند اخلاقي اجتماع تاثيرگذار است و هنگامي كه خود سالمند شوند با رفتارهاي بدتري مواجه خواهند شد.

در ادامه با امان‌الله قرائي مقدم، آسيب شناس اجتماعي و همچنین دکتر بیاتی، مشاور خانواده در مورد تبعات عدم احترام به سالمندان در جامعه اشاره شده است:

سلسله مراتب سني و احترام به بزرگتر در جامعه رعايت نمي شود

اين آسيب شناس با بيان اينكه بي احترامي به سالمندان هنوز به مرحله حاد نرسيده است، گفت: به طور كلي در زمينه تربيت كودكان، نوجوانان و حتي جوانان با مشكل مواجه هستيم. افراد جامعه، مسائلي مانند احترام به بزرگتر را بايد از طريق خانواده، كتاب هاي درسي در زمان كودكي و نوجواني، رسانه ها، مطبوعات و رفتار عموم مردم در سطح جامعه ياد بگيرند. هنگامي كه نوجواني وارد يك مكان عمومي مانند بانك مي شود و مشاهده مي كند كارمند بانك، آنطور كه شايسته است به يك سالمند احترام نمي گذارد، اين رفتار ناخودآگاه در خاطره نوجوان مي ماند و از آن الگو برداري مي كند.

قرائي مقدم افزود: نسل گذشته به نسل جديد احترام گذاشتن را ياد نداده است. هنگامي كه سلسله مراتب سني و احترام به بزرگتر در نهادهايي مانند خانواده و مدرسه رعايت نمي شود نبايد توقع داشته باشيم در سطح جامعه رعايت شود.براي مثال برپا دادن معلم براي اين است كه دانش آموزان ياد بگيرند بايد به احترام بزرگتر از جا برخيزند، اما معلم ها كم تر به اين موضوع توجه مي كنند و سخت گيري هايي كه در زمان گذشته براي اين امر انجام ميشد در اين سال ها انجام نمي شود. چگونه مي توان از كودك و نوجواني كه ياد نگرفته است به معلم خود احترام بگذارد توقع داشت به سالمندي كه براي مثال در اتوبوس مي بيند و هيچ شناختي با شخص ندارد احترام بگذارد؟

وي با تاكيد بر اينكه احترام به پيشكسوتان در فرهنگ ما ريشه دو هزار ساله دارد، اظهار كرد: ما ريشه‌هاي فرهنگي خود را تخريب كرديم. در گذشته براي بزرگتر حق تقدم قائل بودند، تا حدي كه تا دختر بزرگترخانواده ازدواج نكرده بود، دختر كوچك تر حق ازدواج كردن نداشت. در زمان گذشته فرزندان خانواده به پاي پدر خود بلند مي شدند اما فرزندان نسل امروز به راحتي در حضور خانواده خود كارهايي انجام مي دهند كه عرف جامعه آن را نمي پذيرد.

اين آسيب شناس با بيان اينكه اين امر در بين همه خانواده ها شيوع پيدا نكرده است، گفت: البته خانواده هاي فهميده و با ايماني هستند كه هنوز به اين اصول پايبند بوده و آن را به فرزندان خود آموزش مي دهند اما سطح اين آموزش ها مانند گذشته نيست.

جامعه دچار بيماري فرهنگي شده است

قرائي مقدم به اصطلاح " بيماري فرهنگي " اشاره كرد و گفت: فرهنگ ما بيمار شده است و اين بيماري ريشه در نهاد خانواده، مدرسه، دانشگاه و... دارد و تبعات آن در سطح جامعه و در مواردي مانند عدم احترام به سالمندان مشخص مي شود.فرهنگ ما يك فرهنگ دو لايه است، در لايه ظاهري آن همه امور آنطور كه بايد باشد به نظر مي رسد و همه مردم بايدهاي اخلاقي و جامعه را رعايت مي كنند، اما در لايه باطني بسياري از مردم حتي كوچك ترين مسائل اخلاقي را هم رعايت نمي كنند. اين فرهنگ بيمار، بهبود نخواهد يافت مگر اينكه دوباره اقتدار بزرگتر در نهاد خانواده، مدرسه، دانشگاه و... بازگردد.

قرائي مقدم به اين سوال كه احترام به بزرگتر در جوامع ديگر در چه سطحي است، پاسخ داد: در جوامع ديگر مانند ژاپن و كره جنوبي به سالمندان آنطور كه شايسته است احترام گذاشته مي شود. كشورهاي ديگر در عين اينكه از تمدن غرب عقب نماندند فرهنگ خود را حفظ كرده اند ما هم بايد تلاش كنيم در عين اينكه فرهنگ خود را حفظ مي كنيم و به اصول اخلاقي كه ريشه در تمدن ما دارد پايبند هستيم، از تمدن غرب عقب نمانيم. نه اينكه از فرهنگ آن ها كه با فرهنگ ما همخواني ندارد تقليد كنيم.

نقش انكار ناپذير دولت در ارزش گذاري به سالمندان

وي به اهميت دولت در فرهنگ سازي تاكيد كرد و افزود: هيات دولت مي تواند دستور صادر كند كه سالمندان بايد داراي جايگاه ويژه در وسايل حمل و نقل عمومي و ادارات باشند، همين امر به فرهنگ سازي در سطح جامعه كمك مي كند و مردم ياد مي گيرند سالمندان بايد احترام ويژه اي برخوردار باشند. همينطور وزير آموزش و پرورش مي تواند بر اهميت احترام به بزرگترها در كتب آموزشي تاكيد كند.

اين آسيب شناس با انتفاد از اينكه تابوهاي جامعه شكسته شده است، اظهار كرد: هنگامي كه در جامعه سلسله مراتب رعايت نشود اقتدار جامعه بهم خواهد خورد و نتيجه آن بالا رفتن آسيب هاي اجتماعي و جرم و جنايت در سطح جامعه خواهد بود.

شباهت دوران سالمندي با دوران كودكي

در ادامه دکتر بیاتی، مشاور خانواده با بيان اينكه دوران سالمندي رابطه نزديكي با دوران كودكي دارد، گفت: همانطور كه كودكان از نظر روان شناسي اجتماعي نيازهاي خاصي دارند،سالمندان هم نيازهاي خاص و ويژه ايي مانند نياز دارند كه بايد به آنها توجه شود.

بياتي افزود: از طرف ديگر سالمندان به رفتارهاي ديگران مخصوصا فرزندانشان حساس مي‌شوند و اگر احترامي كه توقع دارند به آن ها گذاشته شود را از جانب فرزندان خود مشاهده نكنند دچار سرخوردگي و افسردگي مي شوند در صورتي كه اگر به نياز آن ها توجه شود، سالمندان با آرامش روحي و رواني به زندگي خود ادامه مي دهند اما اگر در معرض تحقير قرار بگيرند و احساس كنند به نياز آن ها توجه نمي شود دچار مشكلات مختلفي مانند نااميدي، پرخاشگري، احساس شكست از اينكه نتوانستند با فرزندان خود رابطه مناسب برقرار كنند.

وي با تاكيد بر اينكه رابطه سالمندان با اطرافيان داراي دو وجه است، توضيح داد: رابطه سالمندان با ديگران، مخصوصا فرزندانشان داراي دو وجه است. وجه اول ارتباطي است كه سالمندان در طول زندگي با فرزندان و خانواده خود برقرار كرده اند. چنانچه اين رفتار مطلوب باشد، فرزندان در دوران سالمندي والدين خود، به آن ها احترام لازم را مي گذارند و سالمند كم تر دچار آسيب مي شوند. اما وجه ديگر قضيه اين است كه با اينكه رفتار سالمند در طول زندگي با فرزندانش مناسب بوده، اما باز هم فرزندان قدر دان والدين خود نبوده و به آن ها بي احترامي مي كنند.

اين مشاور خانواده با تاكيد بر اينكه بي احترامي به سالمندان و توجه نكردن به نيازهاي ويژه آنها باعث سرخوردگي سالمندان مي شود، اظهار كرد: سرخوردگي سالمندان داراي تبعات روحي مانند افسردگي، نا اميدي و... و عوارض جسمي مانند سكته هاي زود هنگام، بيماري هاي قلبي، بالا رفتن ديابت و قند خون كه ماحصل استرس و اظطراب موجود در جو جامعه، خانه و خانواده است.

بدترين دوران زندگي در كشور ما، سالمندي است

بياتي در ادامه به رعايت نشدن حقوق سالمندان در سطح جامعه اشاره كرد و گفت: بدترين دوران زندگي در كشور ما، دوران سالمندي است. در همه نقاط دنيا امكانات ويژه اي براي سالمندان در نظر گرفته شده و سالمندان بعد از بازنشستگي به آرامش رواني رسيده و به تفريحات خود مي پردازند اما سالمندان بعد از دوران بازنشستگي با مشكل كار و درآمد رو به رو مي شوند و به كارهايي مانند فروشندگي، راننده تاكسي و... روي مي آورند.

بياتي افزود: اين امر نه تنها به سالمندان آسيب مي رساند، بلكه دچار نا اميدي، نابساماني و عدم امنيت رواني جوانان هم مي شود. وقتي جوانان مشاهده مي كنند سالمندان بعد از سال ها كار در يك نهاد دولتي بازنسشته شده و معيشت آن ها با مشكل رو به رو است انگيزه و اميد خود را از دست مي دهند.

براي موفقيت كشور بايد افراد ياد بگيرند به يكديگر احترام بگذارند

وي با تاكيد بر اينكه براي موفقيت كشور بايد افراد ياد بگيرند به يكديگر احترام بگذارند، اظهار كرد: احترام به سالمندان اهميت ويژه اي دارد، زيرا اين افراد مي توانند تجربيات خود را جهت رشد و بالندگي جامعه در اختيار ديگران بگذارند.

اين مشاور خانواده به آمارهاي موجود درمور سالمندان اشاره كرد و توضيح داد: با توجه به آمار، ميزان افسردگي سالمندان در كشور ما بالا است، سالمندان در ايران گوشه خانه نشسته و منتظر مرگ هستند، در صورتي كه در كشورهاي ديگر جامعه سالمند جامعه با نشاط و اميدواري است.

بياتي با تاكيد بر اهميت اقدامات سازمان هاي متولي اظهار كرد: من توصيه مي كنم سازمان هاي متولي به جاي برگزاري نمايشگاه ها و همايش هايي كه هيچ اهميتي ندارند، براي ارزشگذاري و احترام سالمندان در جامعه تلاش كنند.

تبعات مشكلات موجود در حوزه سالمندان دامن همه جامعه را مي گيرد

بياتي با تاكيد براينكه تبعات مشكلات موجود در حوزه سالمندان دامن همه خانواده و در نتيجه جامعه را مي گيرد، گفت: براي جلويگير و رفع اين مشكلات بايد افراد جامعه ياد بگيرند به يكديگر احترام بگذارند. اگر دولت و نهادهاي متولي اقدامات خاصي را براي سالمندان در نظر بگيرد، براي مثال تخفيف هاي خاصي براي آن ها در نظر بگيرد يا در مكان هاي عمومي و وسايل حمل و نقل عمومي جايگاه خاصي براي آن ها قائل شود، افراد ديگر جامعه هم ارزشگذاري به سالمندان را ياد خواهند گرفت.


نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.08479s, 20q