چرا با وجود حذف بنزين پتروشيمي هوا آلوده است؟

سیاسیونی که این بار دلواپسان محیط زیستی شدند

۱۳۹۳/۰۸/۲۹ - ۱۰:۰۶ - کد خبر: 127937
سیاسیونی که این بار دلواپسان محیط زیستی شدند

سلامت نیوز: در چند روز گذشته پايتخت و برخي شهرهاي بزرگ مانند مشهد آسماني كدر و غم آلود را تجربه كردند. پديده يي كه اگرچه تازه نبود، زنگ هشدار آلودگي هوا را نواخت، زنگ ورزش مدارس را تعطيل كرد و تردد در مناطق پرترافيك شهر را براي كودكان، بيماران قلبي و تنفسي و سالمندان ممنوع كرد. البته در كنار اين ممنوعيت ها صداي برخي سياسيون را هم درآورد، سياسيوني كه اين بار «دلواپسان محيط زيستي» شدند و گفتند: «بنزين هاي توليد پتروشيمي عامل آلودگي نبودند چون با حذف آنها هوا كماكان آلوده است.»

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه اعتماد، اما به راستي چرا با وجود توقف توزيع بنزين پتروشيمي و عرضه بنزين استاندارد يورو٤ در روزهاي گذشته شاخص آلودگي هواي پايتخت به مرز ناسالم رسيد؟
پاسخ اين پرسش را بايد در پديده اي طبيعي به نام «اينورژن» يا «وارونگي» يافت. پديده اي كه عوامل انساني در آن دخيل نيست اما وقوع آن به آلودگي هوا كمك مي كند.
به طور طبيعي هواي گرم از سطح زمين به ارتفاعات جو مي رود و جايگزين آن هواي سرد ارتفاعات بالاي جو مي شود. همين جابه جايي عامل خروج آلودگي ها و گازهاي ناشي از فعاليت هاي انساني، صنعتي و حمل و نقل مي شود. اما در فصل زمستان، در ساعات اوليه روز با طلوع آفتاب هواي لايه هاي بالايي جو گرماي خورشيد را به خود جذب مي كنند و گرم مي شوند. از طرفي فعاليت هاي انساني در سطح زمين نيز هواي اين لايه را گرم مي كنند. به دليل آنكه هر دو لايه گرم مي شوند، جابه جايي بين لايه ها اتفاق نمي افتد و در نتيجه گازهاي آلاينده و ذرات معلق موجود در هوا امكان خروج از محدوده شهر و سطح زمين را نمي يابند. به همين دليل با ثابت ماندن و سكون هواي شهر، آلاينده ها در ارتفاع كمي از سطح زمين تجمع مي كنند و با فعاليت بيشتر خودروها و صنايع و وسايل گرمايشي، لحظه به لحظه بر غلظت آنها افزوده مي شود. برون رفت از اين وضعيت نيز تنها به دست عوامل طبيعي امكان پذير است. كافي است جبهه هوايي كه از نظر فشار با فشار فعلي شهر متفاوت است به آسمان شهر بيايد و اين پايداري را برهم بزند. اگر اين جبهه با بارندگي همراه باشد نيز موثرتر است و با سرعت بيشتري آلاينده ها را از هواي شهر محو مي كند.


اين پديده ممكن است در طول فصل هاي پاييز و زمستان بارها رخ دهد و در واقع به خودي خود باعث به وجود آمدن آلودگي نيست بلكه باعث مي شود تا آلودگي هايي كه به طور روزانه به هوا مي روند از محدوده شهر خارج نشوند و كيفيت هوا تغيير نكند. به بيان ديگر وارونگي باعث مي شود تا كارنامه چند روز فعاليت انساني و انتشار آلاينده در هواي شهر پديدار شود. طبيعتا اين تجمع آلاينده ها عواقب ناخوشايندي بر سلامتي مردم دارد و مديران شهري در اين شرايط تنها قادر خواهند بود تا توليد آلودگي را از طريق محدوديت هاي ترافيكي و محدوديت فعاليت صنايع كنترل كنند. با اين وجود ماهيت آلودگي نيز در آسيب هايي كه به سلامت شهروندان وارد مي كند تاثيرگذار است.

در چند سال گذشته كه بنزين هاي توليد پتروشيمي در شبكه توزيع سوخت عرضه مي شد ماهيت آلاينده هاي جو نيز متفاوت بود. اين بنزين ها حاوي درصد بالايي از ماده سمي و خطرناك «بنزن» بود. بنزن ماده يي به شدت سرطانزاست كه طبق استانداردهاي جهاني ميزان آن نبايد بيش از يك درصد در سوخت باشد. حال آنكه به گواه گزارش سازمان حفاظت محيط زيست ميزان بنزن موجود در بنزين عرضه شده در سال ٩١ حدود ٦ درصد بوده كه در سال ٩٢ به ٣ درصد رسيده و هم اكنون با تصويب دولت به هشت دهم درصد كاهش يافته است. طبيعي است كه وجود شش درصد بنزن در سوخت ماهيت آلودگي هواي شهر را تغيير مي دهد و در مواقع وارونگي هوا، علاوه بر هيدروكربن هاي نسوخته، مونواكسيد كربن و اكسيدهاي گوگرد، بخار بنزين نيز در هواي شهر تجمع پيدا مي كند و اين به معناي آن است كه وقوع اينورژن در اين شرايط به مراتب براي سلامتي مردم خطرناك تر است. شرايط وارونگي با بنزن استاندارد نيز براي مردم خطرناك است اما ماهيت و ابعاد خطر به كلي متفاوت است.

با اين حال هنوز برخي سياسيون كه به نظر مي رسد چندان از توقف توزيع بنزين پتروشيمي خرسند نيستند داد اعتراض سر داده اند كه «آلودگي از بنزين نبوده» گفته يي كه از نظر علمي صحيح نيست. مساله آلودگي هواي تهران و شهرهاي بزرگ مساله يي چندوجهي است كه سوخت، تنها يكي از عوامل تاثيرگذار در آن است. راندمان و ميزان مصرف سوخت، مديريت ترافيك و سبك زندگي و فرهنگ مصرف از ديگر عواملي هستند كه مديريت انساني قادر به كنترل آنها براي كاهش آلودگي هوا است: مديريتي كه تنها يك قدم موثر آن با عنوان «حذف سوخت آلاينده» برداشته شده و قدم هاي ديگر نيازمند همكاري دستگاه هاي مختلف است.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.23735s, 19q