كار و بار زنان سرپرست خانوار

۱۳۹۳/۱۱/۰۷ - ۱۱:۲۵ - کد خبر: 136530
كار و بار زنان سرپرست خانوار

سلامت نیوز: جمعیت «زنان سرپرست خانوار» در ایران هر روز بیشتر از قبل می‌شود و مشکلات و تبعات آن نیز همزمان روند تصاعدی خود را طی می کند. از حوادث طبیعی و غیر طبیعی گرفته تا طلاق هایی که هر روز بیشتر می شود، عاملی بر پیدایش پدیده زنان سرپرست خانوار به شمار می رود و با وجود وعده های فراوان مسئولان دولتی برای سامان بخشیدن مشکلات این گروه از مردم، اما همچنان گره مشکلات زنان سرپرست خانوار کور است.

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه قانون در ادامه نوشت: آمار ها می گوید که تعداد زنان سرپرست خانوار ایرانی هر ساله افزایش یافته چنانچه رئیس مرکز آمار ایران اوایل امسال اعلام کرد که با روند رشد تعداد زنان سرپرست خانوار، 15 درصد خانواده ها تا سال 95 توسط زنان اداره خواهند شد. در روزهای اخیر نیز اخباری تاسفبار از جامعه زنان سرپرست خانوار منتشر شد که «82 درصد زنان سرپرست خانوار بیکار هستند»، «تعداد زنان سرپرست خانوار 5 درصد افزایش یافته»، «با مسئله کاهش سن زنان سرپرست خانوار رو به رو هستیم» و ... از جمله آنها بود. عناوینی که خود گواه بر بحرانی شدن موضوع زنان سرپرست خانوار است که اگر فكري به حال آنها نشود، با افزايش آمار طلاق بايد منتظر افزايش بيش از حد تعداد اين زنان بود.این روزها، تصوير عجيبي نيست دیدن زني 18 ساله با شكمي برآمده كه در گوشه خيابان در حال دستفروشي است. وقتي از كنارش مي‌گذريد، مي‌گويد همسرش فوت كرده و او مجبور است براي سير كردن شكم خود و به دنيا آوردن فرزندش، كار كند. از اين دست زنان اين روزها در گوشه و كنار شهر زياد ديده مي‌شود. بعضي‌هايشان كه تخصص بيشتري دارند يا كاري بلدند در كارگاه‌ها مشغول كارند. اما همين هم در كل ماجرا توفيري ندارد.

اينكه در خيابان كار كند يا در كارگاه، فرقي نمي‌كند مهم اين است كه زني مجبور است براي گذران زندگي بدون داشتن سايه مردي بالاي سرش و بدون هيچ كمكي، كار كند.اما اين تصوير هر سال در حال تكثير است تا آنجا كه قائم مقام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفته آمار زنان سرپرست خانوار از سال 75 تا 90، پنج درصد افزایش داشته و در حال حاضر از 9 درصد به 13.77/13 درصد رسیده است. دکتر ابوالحسن فیروز آبادی مشکل نگران‌کننده زنان را نسبت بيكاري‌شان به مردان دانسته كه زنان دو برابر مردان بيكار هستند. اما تلخ‌تر از همه اينها، اين است كه به گفته سرپرست كميته امداد امام خميني سن زنان سرپرست خانوار در حال كاهش است: به طوری‌که در حال حاضر خانم 16 ساله‌ای را به عنوان زن سرپرست خانوار زيرپوشش داریم.

قوانيني كه اجرا نمي‌شوند
اما «زنان سرپرست خانوار» اتفاق تازه ای نيست كه بخواهيم در آينده درباره‌شان فكر كنيم. بعد از جنگ هم حتي زناني بودند كه به خاطر از دست دادن همسرشان، بي‌سرپرست شده بودند و براي تامين آينده فرزندانشان مجبور بودند سر در كسب و كار فرو برند. در قانون اساسی برای حمایت از زنان سرپرست خانوار، اصولی در نظر گرفته شده است؛ اصل ۲۱ و ۲۹ قانون اساسی دولت را موظف به بیمه خاص بیوه‌ها، زنان سالخورده و بی‌سرپرست کرده است. در اصل ۲۹ قانون اساسی نیز برخورداری از تامین اجتماعی برای این زنان، به عنوان يك حق مطرح شده است. همچنين در این اصل گفته شده تامین و حمایت این زنان از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشارکت مردم خواهد بود. اما بیکاری 82 درصد از زنان سرپرست خانوار چیز دیگری می‌گوید و شاید نشان از نادرست اجرا شدن این قوانین داشته باشد. عادل آذر، رئيس مركز آمار ايران سه سال پیش اعلام کرد 12، درصد خانوارهاي ايراني توسط زنان اداره مي‌شوند. اما بر اساس آمار منصور قمشه معاون حقوقی و امور مجلس کمیته امداد اي رقم در سال 85 تنها 5/6 درصد بوده است.حسین انواری، سرپرست كميته امداد امام خمینی(ره) نیز درباره وضعيت زنان سرپرست خانوار می گوید که این زنان در گفتمان ما مغفول مانده‌اند. زنان سرپرست خانوار اغلب با مشکلات بسیاری از جمله مشکلات اقتصادی، فرهنگی و بیماری‌هایی که منشا روانی دارند، رو به رو هستند. همچنین فضای تربیتی فرزندان آنها نیز مخدوش شده و با مشکلاتی همچون عدم نشاط، پرخاشگری، تحقیر اجتماعی و فقدان حمایت اجتماعی و مشارکت اجتماعی رو به رو هستند. بیشتر این زنان مهارت‌های لازم برای مدیریت زندگی خود را کسب نکرده‌اند و نرخ آسیب‌پذیری در آنها بالاست. به گفته انواري، حمايت‌هاي لازم از اين زنان صورت نگرفته است: در برنامه پنجم توسعه موارد مختلفی همچون تقویت نهاد خانواده و جایگاه زن، عدالت اجتماعی،‌ ارتقای امنیت اجتماعی، حمایت از اقشار محروم و.... عنوان شده بود که متاسفانه اکنون در آستانه برنامه ششم شاهدیم که بخش عظیمی از آنها اجرایی نشده است.


دولت چه مي‌كند؟
انواري به «قانون» پنجم توسعه اشاره كرد؛ بد نيست بدانيد بر اساس ماده 230 همين قانون، دولت مکلف است با همکاری سازمان‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله معاونت امور زنان و خانواده رئیس‌جمهور با هدف تقویت نهاد خانواده و جایگاه زنان در عرصه‌های اجتماعی برای استیفای حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه زمینه‌ها گام بردارد.طرح بیمه زنان خانه‌دار نيز كه در سال 1380از سوی دولت هفتم کلید خورد و قرار بود تمام 20 میلیون زن خانه‌دار در ایران بیمه شوند، بعد از فراز و فرودهای فراوان بالاخره سال گذشته با تغيير نام به بیمه زنان سرپرست خانوار، دي ماه سال گذشته تصويب شد، اما هنوز از اجرايي شدن آن خبري نيست. گرچه حرف و حديث‌هاي فراواني در اين زمينه وجود دارد اما از طرف دولت فعاليت چنداني براي اين قشر آسيب‌پذير وجود ندارد. بعد از بحث بيمه زنان سرپرست خانوار، بحث لایحه حمایت از خانواده مطرح شد. این لایحه موضوعاتی مانند بیمه، معاف از مالیات، تسهیل در استخدام، مسکن، مهارت‌آموزی، هدایت تعاونی‌ها به سمت مشاغل خانگی و... را شامل می‌شود. به گفته ملاوردي اين طرح هنوز به مجلس ارائه نشده و در حد يك حرف باقي مانده. جالب اينكه همين اواخر هم کمیته امداد طرح ازدواج مجدد زنان مطلقه را که سرپرست خانوار شده‌اند مطرح کرده است!


چه بايد كرد؟
با همه اينها به نظر مي‌رسد اگر زن‌ها فكري به حال خودشان نكنند، كسي هم آستيني براي آنها بالا نخواهد زد! ملاوردي كه چند روز پيش در مراسم افتتاح دهه كسب‌وكار درباره زنان و مشكلات اقتصادي و معيشتي آنها صحبت كرده، گفته است: باتوجه به اینکه فقر زنان جنبه اقتصادی ندارد و جنبه اجتماعی و روانی آن بسیار مهم‌تر است، توانمندی زنان و تحولات ساختاری برای مبارزه با فقر جامعه ضروری است البته فقر زنان تنها مربوط به درآمد نیست بلکه قدرت، اعتماد، خودباوری و پذیرش اجتماعی در حل این مسئله بسیار مهم است. معاون رییس‌جمهور ماندگاری نابرابری‌ها و تبعیض‌ها را نشانه موفق نبودن دیدگاه‌های مختلف در حوزه زنان عنوان کرده و گفته: باید به سمت رویکردی حرکت کنیم تا نیازهای عملی و استراتژیک زنان به‌طور همزمان موردتوجه قرار گیرد و این مسائل از طریق جریان‌سازی جنسیتی در توسعه همه‌جانبه مورد بررسی و هدف‌گذاری قرار گیرد.به گفته ملاوردي ترکیب سنی، تحصیل، درآمد و فقر اقتصادی از آسیب‌های زنان سرپرست خانوار است که باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد: تامین نیازهای اساسی اعضای خانواده توسط سرپرست خانوار، وجود تبعیض‌های جنسیتی و نابرابری در عرصه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی، از دیگر عواملی هستند که موجب آسیب‌پذیری بخش قابل‌توجهی از جامعه زنان سرپرست خانوار شده است و همزمان با این تغییرات با پدیده‌های دیگری مانند زنانه شدن پدیده سالمندی و به تبع آن زنانه شدن سرپرستی خانوار و گسترش سرپرستی خانوار توسط زنان به دلیل فوت همسر، بالا رفتن سن ازدواج و افزایش میزان طلاق مواجه هستیم.


طرحي براي حمايت از زنان سرپرست خانوار
در كنار همه طرح‌هايي كه تا به حال مطرح شده‌اند اما به جايي نرسيده‌اند، طرح‌هاي جديدي نيز متولد مي‌شوند كه معلوم نيست به كجا خواهند رسيد. ملاوردي از اجرايي شدن طرحي در شهرري خبر داده كه به وسيله آن، به موفقيت‌هايي دست پيدا كرده‌اند: ضرورت ایجاد هماهنگی و پرهیز از موازی کاری از طریق تمرکز برنامه‌ریزی و تقسیم کار تشکیلاتی و وزارتی و یکپارچه‌سازی بانک‌های اطلاعاتی، موجب شد با اجرای آزمایشی «طرح جامع توانمندسازی زنان سرپرست خانوار» در شهرری با شناسایی نقایص و کاستی‌های این طرح، طرح جامعی را برای اجرا در سراسر کشور ارائه دهیم.مولاوردی با اشاره به برنامه‌های دولت در حوزه زنان سرپرست خانوار گفته: مجموعه دستگاه‌هایی که به عنوان خانواده دولت تدبیر و امید در حال فعالیت هستند، طرح‌ها و برنامه‌های متعددی را مانند لایحه بیمه زنان خانه‌دار، طرح ارزش‌گذاری کار خانگی زنان، بسته سیاستی- اجرایی اشتغال زنان که یکی از گروه‌های هدف آن زنان سرپرست خانوار است، ساماندهی زنان در سکونتگاه‌های غیررسمی که در قالب تفاهمنامه با دستگاه‌های اجرایی در حال پیگیری است و همچنین طرح تحول نظام سلامت، برای حمایت از این گروه از زنان در دستور کار خود قرار داده‌اند. همچنين مذاکرات چندجانبه‌ای را برای نتیجه بخشی و اثربخشی حمایت‌های دولت از زنان سرپرست خانوار با دستگاه‌های مرتبط برای بازاریابی آغاز کرده‌ایم. به عنوان مثال برای محصولات صنایع دستی این زنان به دنبال ارائه یک طرح ضربتی با همکاری سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی هستیم تا با هم‌افزایی، تجمیع امکانات و تسهیلات دستگاه‌های مختلف در جهت تقویت اشتغالزایی زنان حرکت کنیم.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.07855s, 20q