افزايش ماليات بر سيگار پشت چراغ قرمز دولت و مجلس

سلامت جامعه بازنده شد

۱۳۹۳/۱۱/۲۷ - ۱۵:۵۰ - کد خبر: 138801
سلامت جامعه بازنده شد

سلامت نیوز: كسي نمي‌داند مقصر كيست. مجلس، وزارت اقتصاد را مقصر مي‌داند. وزارت بهداشت، مجلس را و وزارت اقتصاد تاكنون موضعي در اين مورد نداشته است. روز گذشته بررسي کليات لايحه بودجه 94 در صحن علني مجلس در حالي كليد خورد كه نيمه بهمن‌ماه، با رأي کميسيون تلفيق، افزايش ماليات سيگار و توتون، وتو شد.

به گزارش سلامت نیوز،روزنامه سپید در ادامه نوشت: تصميمي كه خط بطلاني بود بر تلاش‌هاي وزارت بهداشت براي تحقق كاهش مصرف سيگار در جامعه. دست‌اندركاران حوزه بهداشت مجلس و در راس‌شان نايب‌رئيس کميسيون بهداشت معتقدند، اين وزارت اقتصاد بوده كه فرصت كسب درآمد 3هزار ميليارد توماني با پيشنهاد افزايش عوارض و ماليات سيگار و توتون را با اين استدلال كه سبب افزايش قاچاق دخانيات مي‌شود، از دست داده است. به طوريكه با چانه‌زني اين بخش از دولت يازدهم، ماليات اين بخش تا200ميليارد تومان تقليل يافته است. در سمت ديگر، دست‌اندركاران وزارت بهداشت و در راس‌شان علي اكبر سياري، معاون بهداشت وزير بهداشت نيز معتقد هستند، پيشنهاد افزايش ماليات سيگار و توتون بر خلاف تاكيد دولت، از سوي مجلسي‌ها وتو شده است تا همچنان ماليات بر سيگار در حد 11 درصد باقي بماند. مالياتي كه بايد تا مرز 80درصد افزايش يابد تا روند مصرف سيگار در جامعه سير نزولي به خود بگيرد. اما ضلع سوم اين ماجرا كه وزارت اقتصاد است تا كنون واكنشي به ادعاي مجلسي‌ها نشان نداده است تا بر ابهام‌ها در رابطه با اين تصميم جنجالي افزوده شود.


دولت، فرصت‌سوزي كرد

در هفته‌هاي گذشته بارها درباره افزايش ماليات بر سيگار اظهارنظراتي شد و بسياري از جمله اعضاي کميسيون بهداشت مجلس يکي از روش‌هاي مقابله با مصرف دخانيات را همين موضوع عنوان کردند، اما به مرور زمان خبرهايي مبني بر مخالفت کميسيون تلفيق مجلس به ميان آمد که با اعتراض مسئولان وزارت بهداشت نيز روبرو شد. اگر به ياد داشته‌باشيد علي‌اکبر سياري، معاون بهداشت وزارت بهداشت در اين زمينه اظهار کرد: «6 استراژي براي کنترل دخانيات در دنيا وجود دارد که اولين آن؛ افزايش هزينه لذت بردن از سيگار است يعني اينکه قيمت مواد دخاني از طريق ماليات بالا برود، اما نمايندگان کميسيون تلفيق اين موضوع را وتو کرده‌اند و اين دوستان معتقدند اگر ماليات بر سيگار افزايش يابد، قاچاق مواد دخاني بيشتر مي‌شود.»

در اين ميان اعضاي کميسيون تلفيق با تاکيد بر اينکه هر اتفاقي افتاده‌است به خواست دولت بوده، قضيه وتوي اين موضوع را از سوي کميسيون تلفيق نپذيرفتند و حتي در گفتگو با سپيد اطهارات مسئولان وزارت بهداشت را اشتباه و خلاف واقع عنوان کردند. با وجود چنين روندي پس از تعطيلات، جلسه علني روز يکشنبه مجلس شوراي اسلامي که در آن بررسي کليات لايحه بودجه در دستور کار مجلس قرار گرفت، مخالفي از اعضاي کميسيون بهداشت مجلس نيز داشت. عبدالرحمن رستميان، نايب رئيس کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي در مخالفت با کليات لايحه بودجه تاکيد کرد:« امروز قليان سراها در کشور افزايش يافته اند اما با افزايش ماليات و عوارض از آنها موافقت نشد.» نايب رئيس کميسيون بهداشت مجلس تصريح کرد: «وزارت صنايع و اقتصاد با افزايش ماليات سيگار و توتون هم مخالفت کرد، امسال فقط 200 ميليارد تومان از اين محل درآمد داريم، درحالي که با پيشنهاد ما دولت مي توانست از اين محل 3 هزار ميليارد تومان درآمد داشته باشد.» وي گفت: «با افزايش 10درصدي عوارض و ماليات، در قشر ضعيف 8 درصد کاهش مصرف و در قشر پولدار 5 درصد کاهش مصرف دخانيات پيش‌بيني مي‌شود.»


كميسيون تلفيق وتو كرد

درحالي مجلسي‌ها از سياست‌هاي بهداشتي دولت و بي‌توجهي آن به بحث ماليات‌هاي كاهنده مصرف دخانيات انتقاد مي‌كنند كه كارشناسان با استناد به آمارهاي رسمي، نسبت به كاهش سن مصرف‌كنندگان مواد دخاني در كشور هشدار مي‌دهند و افزايش ماليات بر فروش دخانيات به ويژه سيگار در بودجه 94 را راه‌حل مناسبي مي‌دانند كه از سوي مجلس يا دولت، به فرصت‌سوزي بدل شد. «در يک دوره 5ساله، 11هزار ميليارد تومان ماليات سيگار به قيمت خرده فروشي است که برنامه آن را در قالب بودجه 94 به مجلس ارائه داده‌ايم، اما متاسفانه کميسيون تلفيق آن را رد کرد.» اين اظهار نظري است كه علي‌اكبر سياري، معاون بهداشت وزير بهداشت درخصوص دلايل رد پيشنهاد افزايش ماليات بر دخانيات در کميسيون تلفيق مطرح و عنوان مي‌كند: «مجلس معتقد است اگر ماليات را افزايش دهيم، قاچاق سيگار افزايش مي‌يابد. در حاليکه اين پاسخ منطقي نيست. چرا که امروز شاهد هستيم هزار تريلي سيگار قاچاق در سال وارد کشور مي‌شود و اين وظيفه مجلس است که جلوي آن را بگيرد. اما با رد پيشنهاد افزايش ماليات، نه تنها كاهش مصرف دخانيات در كشور رخ نمي‌دهد بلكه شاخص‌هاي سلامتي نيز آسيب مي‌بينند. »

وي با تأكيد بر اينكه ماليات بر سيگار در حال حاضر به قيمت خرده‌فروشي گرفته نمي‌شود، مي‌افزايد: «ما معتقديم با افزايش ماليات بر سيگار به قيمت خرده‌فروشي، نه تنها مصرف مواد دخاني كاهش مي‌يابد، بلكه باعث خواهد شد قاچاق سيگار نيز كنترل شود. حال آنكه نمايندگان كميسيون تلفيق بي‌توجه به اين مهم، اين پيشنهاد را وتو كردند. چراكه معتقدند، اگر ماليات بر سيگار افزايش يابد، قاچاق مواد دخاني بيشتر مي‌شود.» وي با انتقاد از اينكه بررسي‌ها نشان مي‌دهد سالانه هزار تريلي سيگار وارد كشور مي‌شود، يادآور شد: «چطور ممكن است كسي متوجه ورود قاچاق اين مقدار سيگار به كشور نشود؟ از همين رو معتقديم واردات قاچاق سيگار سازمان يافته است و مي‌بايست با آن برخورد جدي شود.»


بي‌نيازي از بودجه عمومي

با افزايش ماليات دخانيات

وتو شدن افزايش ماليات سيگار در حالي از سوي دست‌اندركاران حوزه سلامت مورد نقد قرار مي‌گيرد كه چندي قبل وزير بهداشت خواستار افزايش ماليات بر خرده فروشي سيگار شده بود. هاشمي با طرح انتقاد‌هايي مستقيم از تصميم‌گيران درخصوص ماليات سيگار، اعلام كرده بود: «درصورتيكه افزايش ماليات توتون و سيگار عملياتي شود، وزارت بهداشت تا 5سال آينده به بودجه عمومي نيازي نخواهد داشت. چرا كه 10ميليون نفر در كشور سيگار مي‌كشند و زماني كه بيمار مي‌شوند بايد براي سلامت آنها از سهم 75ميليون نفر جمعيت كشور هزينه شود.» وزيربهداشت همچنين تأكيد كرده بود كه حوزه بهداشت چشم‌داشتي به اين افزايش قيمت وجود ندارد و قيمت‌ها، يكي از عوامل بازدارنده مصرف سيگار است. در حاليكه اين باور در بدنه اقتصادي دولت و مجلس مطرح است كه افزايش ماليات، موجب افزايش قاچاق سيگار مي‌شود. اين در حالي است كه افزايش ماليات بر خرده فروشي سيگار، پشتوانه علمي دارد و اكثر كشورهايي كه از اين طرح استفاده كرده‌اند، نه ‌تنها قاچاق سيگار در آنها افزايش نيافته، بلكه امروز شاهد كاهش مصرف دخانيات نيز هستند. هر چند مخالفان افزايش ماليات سيگار، گسترش قاچاق آن را دليل اين مخالفت مي‌دانند، اما دغدغه كارشناسان حوزه سلامت هم جدي است. در همين زمينه علي طاهري، مدير اجرايي جمعيت مبارزه با دخانيات بر لزوم افزايش ماليات بر دخانيات در قانون بودجه ?? بار ديگر تاکيد مي‌كند و مي‌گويد: «طبق نتايج تحقيقي که توسط سازمان جهاني بهداشت انجام شده، افزايش ماليات بر دخانيات در کاهش مصرف آن از ساير روش‌ها موثرتر است. به طوريكه اين تحقيق نشان مي‌دهد هرچه قيمت دخانيات بر اثر افزايش ماليات بيشتر شود، مصرف مواد دخاني کاهش مي‌يابد. از همين رو اگر قيمت دخانيات را بر مبناي ماليات 70 تا 80 درصد افزايش دهيم، مصرف مواد دخاني هفت تا هشت درصد کاهش پيدا مي‌کند.» وي با تاکيد بر لزوم افزايش ماليات بر دخانيات و اعلام موافقت جمعيت مبارزه با دخانيات با اجراي چنين طرحي، اظهار مي‌كند: «ما به عنوان يک سازمان مردم نهاد باماليات بر مواد دخاني موافق بوده و از اين طرح حمايت مي‌کنيم. البته اين طرح پيشنهاد خود ما به وزير وقت بهداشت در مجلس نيز بود؛ چرا که افزايش ماليات بر مواد دخاني بر اساس تحقيقات سازمان جهاني بهداشت با کاهش مصرف اين مواد همراه است. اين کاهش مصرف نيز مي‌تواند به عنوان يک اهرم کمک کننده در سلامت مردم نقش ايفا کند. اما به نظر مي‌رسد مجلسي‌ها هنوز به اين مهم واقف نيستند و بر طبل نظرات خود مي‌كوبند.»


سيگار يك سال ديگر چالش‌زا خواهد بود

مجلس در لايحه بودجه 92 دولت را مكلف كرد تا به ازاي هر نخ سيگار وارداتي مبلغ 20ريال دريافت كند. اين رقم براي سال بعد تغيير نكرد و وزارت امور اقتصادي و دارايي در بخشنامه‌اي از گمرك خواست كه به ازاي هر نخ سيگار وارداتي در سال 93 مانند سال92 از هر وارد‌كننده 20 ريال دريافت كند. به‌عبارت ديگر مصرف‌كننده سيگار‌هاي وارداتي به ازاي هر پاكت سيگار كه بين 2500 تا 5 هزار تومان قيمت دارد 40 تومان عوارض پرداخت مي‌كنند. اين در حالي است كه 50درصد سيگارهاي كشور به صورت قاچاق وارد كشور مي‌شود و مصرف‌كننده مالياتي براي آن پرداخت نمي‌كند. رئيس مركز سلامت محيط وزارت بهداشت سال گذشته گفته بود در لايحه بودجه سال93 افزايش ماليات مواد دخاني پيش‌بيني شده است. به طوريكه اخذ ماليات بر مواد دخاني در قوانين بودجه سال 91 و 92 هم لحاظ شد، اما عملاً سال گذشته فقط 7ميليارد تومان از اين محل كسب شد كه رقم قابل توجهي نيست. ترك سيگار يا تحقق كاهش مصرف دخانيات، سال‌ها است به يك چالش و موضوع اصلي در حوزه سلامت تبديل شده است. چالشي كه امروز با تصميم كميسيون تلفيق مجلس و دخالت وزارت اقتصاد، تحقق‌اش براي يك سال ديگر به تعويق افتاد چراكه يكي از راه‌هاي حل اين موضوع يعني افزايش ماليات با هدف كاهش مصرف، مسدود شده است. حال بايد منتظر ماند و ديد، دست‌اندركاران حوزه سلامت با توسل به چه راهكارهايي خواهند كوشيد تا ميزان مصرف دخانيات در جامعه را كنترل و مديريت كنند.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.26317s, 18q