گزارشی از وضعیت حفاری چاه‌های آب ایران و اثرش برخشکسالی

عمقِ بحران آبی درحفاری چاه‌های عمیق

۱۳۹۳/۱۱/۲۸ - ۱۱:۵۷ - کد خبر: 138868
عمقِ بحران آبی درحفاری چاه‌های عمیق

سلامت نیوز: کارشناسان معتقدند، یکی از علل پایین‌آمدن سطح آب‌های زیرزمینی، حفر غیرمجاز و متعدد چاه و برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی است. بنابراین درحالی‌که در دهه ٤٠ با حفر ٨ تا ١٥ متر چاه به آب می‌رسیدیم، در سال ١٣٩٠ این رقم به ١٥٠ تا ٢٠٠ متر رسید که برای کشاورز هم به‌صرفه نیست. یکی دیگر از تبعات چاه‌های عمیق، خشک‌شدن قنات‌هاست. به‌طوری‌که اگر این روند ادامه یابد، تا ٢٠‌سال آتی قناتی در ایران باقی نخواهد ماند.


به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه شهروند، کشور گرم و خشکی است که باید به منابع آبی خود در هر شکلی بها دهد. به‌طوركلي آب به ٢دسته سطحي و زيرزميني تقسيم مي‌شود كه آب‌هاي زيرزميني درواقع به‌عنوان پس‌انداز آب به‌شمار مي‌رود. در سال‌های اخیر به‌دليل کاهش بارندگي، حفر تعداد زياد چاه‌هاي عميق و برداشت بيش از حد مجاز از منابع آب زيرزميني در دشت‌ها و عدم توجه به مقوله آبخوان‌داري و انجام تغذيه مصنوعي، کم‌آبی به یک بحران جدی تبدیل شده است. به همین دلیل توجه بيشتر به آب‌هاي زيرزميني امري اجتناب‌ناپذير است و بررسي وضعيت کمي و کيفي سفره‌هاي آب زيرزميني نیز در همین راستا اهمیت دارد. منابع آب زيرزميني در ایران از دهه ٤٠ به شكل قنات كه اختراع ايرانيان بود، مورد استفاده قرار مي‌گرفت،

البته چشمه‌ها نيز از دسته آب‌های زيرزميني به‌شمار می‌رود كه به هزاره دوم و سوم قبل از ميلاد برمي‌گردد.از آغاز اصلاحات ارضي، حفر چاه‌هاي عميق و نيمه‌عميق در روستاها رواج پيدا كرد و چون اين منابع آب زيرزميني ظرف مدت يك‌ماه به آب مي‌رسيد، نسبت به ساخت قنات‌ها كه زمان زیادی نياز داشت تا به آب برسد، به‌صرفه‌تر بود. در دهه ٤٠ تا ‌سال ١٣٥٥ حدود ٥٠هزار حلقه چاه دركشور حفر شد كه اين تعداد ٥‌سال بعد يعني (از‌سال ٥٥ تا ٦٠) به ١٠٥‌ هزار حلقه رسيد. اين درحالي بود كه حفر بسياري از اين چاه‌ها در مقاطعي با مخالفت جدي وزارت نيرو مواجه بود. درحال‌حاضر نیز مجموع چاه‌های مجاز حفر شده در ایران به بیش از یک‌میلیون حلقه می‌رسد، حال آن‌که آمارهای غیررسمی از حدود ١٣٠‌ هزار تا ٣٠٠‌ هزار چاه غیرمجاز خبر می‌دهد. حالا با تشدید خشکسالی و افزایش جمعیت و مصرف حفر چاه آب به‌صورت تصاعدی افزایش داشته، به‌طوری‌که امروزه حفر چاه‌هاي مجاز، به تهديد جدي سفره‌هاي زيرزميني و كشاورزي ایران بدل شده است.

کارشناسان معتقدند، یکی از علل پایین‌آمدن سطح آب‌های زیرزمینی، حفر غیرمجاز و متعدد چاه و برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی است. بنابراین درحالی‌که در دهه ٤٠ با حفر ٨ تا ١٥ متر چاه به آب می‌رسیدیم، در سال ١٣٩٠ این رقم به ١٥٠ تا ٢٠٠ متر رسید که برای کشاورز هم به‌صرفه نیست. یکی دیگر از تبعات چاه‌های عمیق، خشک‌شدن قنات‌هاست. به‌طوری‌که اگر این روند ادامه یابد، تا ٢٠‌سال آتی قناتی در ایران باقی نخواهد ماند. در کنار این موارد، پایین‌بودن سطح آب و پیشروی آب‌شور از پیامدهای حفر چاه‌های متعدد است. همراه با پایین‌آمدن سطح آب‌های زیرزمینی و حفر چاه‌های متعدد، به‌تدریج به‌جای آب‌شیرین، آب‌شور درچاه‌ها بالا می‌آید. به این ترتیب، کیفیت آب آشامیدنی و کشاورزی نیز کاسته می‌شود.از سوی دیگر، بالا بودن بیش از حد برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی باعث شده است تا زمین نشست کند چراکه زیر آن خالی شده است. با فرونشست زمين، سفره‌هاي زيرزميني دیگر قابليت آبگيري ندارند، زيرا منافذ آن گرفته شده و اگر در اين مناطق بارندگي زياد هم صورت گيرد،

سفره‌ها ديگر نمي‌توانند آب را در خود ذخيره كنند. اين پديده هم‌اكنون در شهرها و روستاها رو به افزايش است، به‌طوري‌كه نشست زمين در شهرها موجب شكسته‌شدن لوله‌هاي آب و گاز شده است. ضمن اين‌كه در ادامه اين روند، ديواره صافي غيرقابل‌نفوذ چاه را مي‌شكند و آب از سفره‌هاي زيرزميني خارج‌شده و چاه خشك مي‌شود. درهمین راستا نگاهی داریم به آمار چاه‌های عمیق، نیمه‌عمیق، قنات و چشمه‌های کشور. البته این آمار مربوط به چاه‌های مجاز است و باید در هر استان چند صد حلقه چاه غیرمجاز را نیز به این آمار اضافه کرد. همان‌طور که خواهید دید، تعداد چاه‌های عمیق در هر استان از چند ‌هزار حلقه می‌گذرد و همراه آن خطر از بین رفتن منابع آبی نیز بیشتر می‌شود.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.10539s, 20q