تأسيس مركز علوم مغز و اعصاب در تهران

۱۳۸۷/۰۹/۱۸ - ۱۰:۱۸ - کد خبر: 13936
تأسيس مركز علوم مغز و اعصاب در تهران
باني اصلي طراحي اين ساختمان پروفسور مجيد سميعي جراح حاذق ايراني مقيم آلمان است. پروفسور سميعي در 30 خرداد 1316 در شهر تهران چشم به جهان گشود و دوران تحصيلات ابتدايي و متوسطه را با نمرات عالي در شهر تهران تمام كرد و پس از آن براي ادامه تحصيل به شهر گوتنبرگ آلمان رفت. او در دهه 1360 به همراه دو دانشمند ديگر به نام‌هاي پروفسور قاضي يا شارگيل از تركيه و پروفسور لئونارد مايس از نيويورك موفق به اختراع جراحي زير ميكروسكوپ شدند كه اين اكتشاف باعث دگرگوني بزرگي در انجام جراحي‌هاي مغز و اعصاب شد و به همان اندازه نيز ميزان
مرگ و مير در انجام عمل‌هاي جراحي مغز پايين آمد.

البته اين تنها اكتشاف پروفسور نبود بلكه پس از آن به سفارش او كارخانه‌هاي سازنده تجهيزات پزشكي مدل‌هاي جديد تري از اين دستگاه را همراه با مانيتورهاي بزرگ كه داخل مغز را به هنگام جراحي كاملا نشان مي‌دهد طراحي كردند. او به‌دليل فعاليت‌هايش در اين زمينه در سال 1377 موفق به دريافت مدال طلاي Aristoteles از دانشگاه Tessaloniki در يونان شد كه اين جايزه تنها به افرادي اعطا مي‌شود كه تغييرات منحصر به‌فردي را در بخش‌هاي پزشكي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي در جهان به وجود آورده باشند.

وي به‌دنبال اين اختراع و ايجاد سبك‌هاي جديد در انجام عمل جراحي مغز، به‌ خصوص قاعده جمجمه كه تا آن زمان به‌دليل دربرگيري بخش‌هاي مختلف بدن به سختي امكان پذير بود و به‌ علت ابداع شيوه جديد در اين بخش به‌عنوان پدرنو جراحي قاعده جمجمه در جهان شناخته شد و تاكنون بيش از 15 هزار جراحي قاعده جمجمه را كه اكثريت آنها با موفقيت صورت پذيرفته، انجام داده است. او به همين دلايل در سال 1383 موفق به دريافت جايزه MCLAUGHLIN- GALLIE از آكادمي علوم پزشكي كانادا شد و در واقع اولين جراح مغز و اعصاب در جهان بود كه از سال 1340 ( از زمان اعطاي اين جايزه بين‌المللي) موفق به دريافت آن شد. پروفسور علائق شديدي دارد كه اندوخته‌هاي خود طي چهار دهه گذشته را به نسل جوان پزشكان و جراحان حاذق ايراني انتقال دهد. از اين‌رو درصدد است با تعدادي از پزشكان و با كمك شهرداري تهران، مركز علوم مغز و اعصاب ايران را در تهران راه‌اندازي كند. گفت‌وگويي كه مي‌خوانيد مصاحبه‌اي است با پروفسور مجيد سميعي كه پس از اتمام چهار عمل جراحي در بيمارستان علوم مغز و اعصاب شهر‌هانو و ر در آلمان انجام شده است.

* از آنجا كه به‌دليل انجام جراحي‌هاي فراوان و موفقيت آميز، شما را به‌عنوان پدر جراحي قاعده جمجمه مي‌شناسند لطفا كمي در اين زمينه توضيح دهيد.

قاعده جمجمه يك ساختمان استخواني بين مغز و گردن است كه از اين محل تمام شريان‌هايي كه به مغز وارد و خارج مي‌شوند و تمام اعصاب جمجمه‌اي مربوط به حس‌هاي شنوايي، بينايي، بويايي، چشايي، حركتي، حسي و صورت عبور مي‌كنند. در حقيقت مكاني است كه تمام حس‌هاي عصبي از آن رد مي‌شوند. از اين لحاظ قاعده جمجمه و جراحي روي آن يكي از معماهاي جراحي در بدن انسان محسوب مي‌شد كه هم اكنون پس از گذشت ۳۰ سال از آن همانند ديگر جراحي‌هاي مغز و اعصاب آهسته‌آهسته بين جراحان مغز و اعصاب و گوش و حلق و بيني در حال پيشرفت است. از سوي ديگر نكته بسيار مهم ‌در جراحي‌هاي قاعده جمجمه اين است كه براي انجام عمل جراحي و براي برداشتن يك ضايعه، ديگر نيازي به باز كردن محيط نسبتاً بزرگي در عمل‌هاي جراحي نداريم، زيرا هر چقدر كه محيط باز شده كوچكتر باشد، خطرات آن براي بيمار به‌مراتب كمتر است، اما متأسفانه جراحاني بودند كه فكر مي‌كردند هر چقدر محيط باز شده وسيع‌تر باشد، نتيجه كار بهتر خواهد بود، درصورتي كه هم اكنون عكس آن ثابت شده است.

* آمار اعلام شده از نتايج جراحي بيماري‌هاي مغز و اعصاب، حكايت از كاهش مرگ و مير و معالجه بيشتر بيماران بعد از عمل جراحي دارد. اين توسعه بر اثر پيشرفت در چه مسائلي حاصل شده است؟

در اولين جراحي‌هاي مغز و اعصاب كه از اواخر قرن نوزدهم آغاز شد تنها در حدود ۲۰‌درصد از بيماران بعد از عمل جراحي زنده مي‌ماندند، تا آنكه بعدها در سال ۱۹۲۷ دكتر ايكايي مونيز، از پرتغال توانست با تزريق مواد خاصي به عروق مغز از آنها عكس برداري كند كه به اين طريق تغيير و تحولات مربوط به عروق مغز قابل رويت شد.

بعدها در سال ۱۹۷۰ با پيشرفت علوم مختلف و ساخت دستگاه‌هايي همانند سي تي اسكن و MRI كه تمام بافت‌هاي داخل بدن و ساختمان مغز را به‌صورت خيلي دقيق نشان مي‌دادند و همچنين مشخص شدن محل دقيق ضايعه با كمك آنها و نمايان شدن حركات اندام‌هاي مغز در ناحيه‌هاي مختلف در حفاظت از برخي بافت‌هاي مغز همانند بويايي، چشايي، شنوايي، بينايي و حسي با كمك اين دستگاه‌ها كه با استفاده از آن قادر به حفاظت از برخي بافت‌ها مي‌شويم و از سويي ديگر پيشرفت علم بيهوشي و جلوگيري از تورم مغز به هنگام عمل و كشف داروهاي جديد و انجام جراحي‌هاي مغز به كمك ميكروسكوپ در دهه هفتاد ميلادي، باعث شد ما با دقت بيشتري مكان عمل را مشاهده كنيم كه [در نتيجه] تمامي‌اين مسائل تأثير بسزايي در پيشرفت جراحي‌هاي مغز و اعصاب داشتند. همچنين، از ديگر مسائل مهم اختراع دستگاه آندوسكوپي بود كه تأثير بسياري در افزايش ديد جراحان مغز و اعصاب به هنگام عمل داشت.

به اين ترتيب كه قسمت‌هايي از مغز كه به هنگام عمل با ميكروسكوپ قابل رويت نبودند با دستگاه‌هاي آندوسكوپي مي‌توانستند مشاهده شوند، كه اين نيز از مسائل بسيار مهم ديگري است كه طي سال‌هاي آينده سير تكاملي خواهد داشت. حتي امروزه با كمك يك كاتد يك ميليمتري مي‌توانيم وارد تمام عروق و ريزه كاري‌هاي مغز شويم كه مزاياي آن مرتبط مي‌شود به برخي از بيماري‌هاي عروقي كه مي‌توان بدون جراحي و با استفاده از كاتد آنها را معالجه كرد.

* هم‌اكنون تعداد چه نوع تومور‌هاي مغزي در دنيا بيش از ديگر تومورها است؟

تعداد افراد مبتلا به تومورهاي مغزي از نوع گليوم، از آنجا كه از خود مغز منشا مي‌گيرند، به‌مراتب بيشتر از نوع‌هاي ديگر است و شايد بتوان گفت چندين برابر مننژيوم‌ها و ۱۰‌برابر نورينوم‌ها كه از اعصاب محيطي و عصب تعادل سرچشمه مي‌گيرند، هستند.

* مهم‌ترين پيشرفت‌هاي مربوط به جراحي‌هاي مغز و اعصاب طي سال‌هاي گذشته چه مواردي هستند؟

با ساخت دستگاه‌هاي نورو مونيتورينگ (Neuromonitoring) با انقلاب عظيمي‌در اين بخش مواجه شديم، زيرا ساخت اين دستگاه كمك بسيار مهمي‌به حفاظت از اعصاب و برخي از بافت‌هاي مغز به هنگام عمل كرد، به اين صورت كه الكترودي در ناحيه‌هاي مختلف كار مي‌گذارند و آن را دائماً تحريك مي‌كنند كه به محض تحريك شدن امواج را منتقل مي‌كند. در نتيجه چنانچه جراح به هنگام عمل به هر يك از مراكز حسي و عصبي نزديك شود و اين اعصاب در معرض صدمه ديدن قرار بگيرند، دستگاه اعلام خطر خواهد كرد و در نتيجه از وارد شدن صدمه‌اي به مراكز حسي و عصبي اطراف مغز به هنگام عمل با كمك اين دستگاه جلوگيري مي‌شود و اين مسئله مهمي‌است كه روزبه روز با افزايش امكانات در حال تكامل بيشتر است. از سويي ديگر به اين طريق در حقيقت جراح به هنگام عمل جراحي داراي كمك هست، در نتيجه به هنگام جراحي‌هاي مغز و اعصاب هر چقدر از دستگاه‌هاي نورو مونيتورينگ و متخصصان فن آن استفاده شود، نتايج عمل موفقيت آميز‌تر است.

* همواره اعلام كرده‌ايد كه هيچ گاه بدون مشاهده بيماران و برقراري ارتباط حسي، آنها را مورد عمل جراحي قرار نمي‌دهيد؛ لطفا در اين زمينه بيشتر توضيح دهيد.

بيماراني كه به پزشكان مراجعه مي‌كنند، هر يك داراي گرفتاري‌هاي مختلفي هستند كه براي معالجه آنها بايد ابتدا اين مورد را در نظر گرفت كه اين بيماري تا چه اندازه اي مي‌تواند روي زندگي‌شان مؤثر باشد. نكته مهم ديگر انتظارات بيمار از طبيب براي معالجه خود است و اينها شرايطي هستند كه بايد در درجه اول مشخص شود، لذا حالت كلي بيمار توسط طبيب بايد مشاهده شده و با عكس‌هاي موجود تطبيق داده شود و سپس براي اجراي نوع عمل جراحي تصميم‌گيري كند، زيرا هر عمل جراحي ممكن است عواقبي داشته باشد كه بايد آن را با زندگي بيمار تطبيق داد، لذا تصميم به عمل جراحي بدون رعايت وضعيت بيمار و امكانات و انتظارات او بسيار مشكل است.

* آيا علاقه‌مند نيستيد مركز علوم مغز و اعصابي همانند‌هانوور آلمان و پكن چين در ايران- كشور مادري‌تان -راه‌اندازي كنيد؟

چرا اين يكي از آرزوهاي قلبي من است و بسيار علاقه‌مندم كه روزي بتوانم اين كار را در ايران عزيزمان نيز انجام دهم و به همين دليل در آخرين سفري كه به ايران داشتم مذاكراتي را در اين زمينه با شهردار تهران و تعدادي از پزشكان حاذق مغز و اعصاب انجام داده‌ام كه اميدوارم هرچه زود‌تر به نتيجه برسد. خوشبختانه همكاران من در ايران در رشته‌هاي جراحي مغز و اعصاب و گوش و حلق و بيني با من ارتباط بسيار عميقي دارند و اين مسئله ساليان دراز است كه برقرار است و ميزان معلومات آنها در اين زمينه در سطوح بين‌المللي است و من نسبت به اين قضيه خوش‌بين هستم.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.65036s, 18q