آيا مکمل‌هاي روغن ماهي براي قلب مفيد هستند؟

چقدر ادعاها درباره مزاياي سلامتي روغن ماهي درست هستند؟

۱۳۹۳/۱۲/۱۴ - ۰۶:۵۸ - کد خبر: 140781
چقدر ادعاها درباره مزاياي سلامتي روغن ماهي درست هستند؟

سلامت نیوز:روغن ماهي از بافت‌هاي ماهي‌هاي روغني مثل قزل‌آلا، ماهي تن، ساردين، شاه‌ماهي، ماهي خال‌خالي و ماهي آزاد به دست مي‌آيد. روغن ماهي به شدت مورد علاقه متخصصان تغذيه و پزشکان است به خاطر وجود دو ماده در آنها: DHA (دکزاهگزانوئيک اسيد) و EPA (ايکزاپنتائنوئيک اسيد) که هردو اسيد چرب امگا-3 هستند.

فيله‌ ماهي‌هاي روغني مي‌تواند تا 30درصد روغن داشته باشد. از طرف ديگر ماهي‌هاي سفيد غلظت بالايي از روغن را در کبد خود دارد و در گوشت خود مقدار بسيار کمتري روغن دارند. غير از اسيدهاي چرب امگا-3 ماهي‌هاي روغني منبع خوبي براي ويتامين‌هاي A و D هستند. ماهي‌هاي سفيد نيز اين ريزمغذي‌ها را دارند، اما در مقادير خيلي کمتر. متخصصان سلامت معمولا به مردم مي‌گويند که ماهي‌هاي روغني از ماهي‌هاي سفيد فوايد بيشتري براي سلامت انسان دارند. با اين حال توصيه‌هاي آنها هنوز از طريق مطالعات علمي مدون و گسترده مورد تأييد قرار نگرفته‌اند. بسياري از مسئولين بهداشت و سلامت در سرتاسر دنيا مردم را به مصرف مقدار زيادي ماهي‌هاي روغني يا مصرف مکمل‌هاي تهيه شده از آنها به خاطر فوايدشان تشويق مي‌کنند. مطالعات طي ده سال گذشته نتايج متفاوتي را راجع به مزاياي مصرف روغن ماهي در رژيم غذايي به دست داده‌اند.


اسيدهاي چرب امگا3 چه هستند؟

اسيدهاي چرب امگا-3 نوعي چربي هستند که در گياهان و غذاهاي دريايي يافت مي‌شوند. دو نوع از آنها به فراواني در ماهي‌هاي روغني يافت مي‌شوند:

ايکزاپنتائنوئيک اسيد (EPA): نوعي اسيد چرب امگا-3 است که در ماهي‌هاي روغني يافت مي‌شود. وقتي ما از اسيدهاي چرب امگا-3 در ماهي حرف مي‌زنيم معمولا منظورمان EPA است. EPA ماده پيش‌ساز پروستاگلندين-3 (يک مهارکننده تجمع پلاکت‌ها)، ترومبوکسان-2 و لکوتريئن-5 است. ماهي‌ها EPA را توليد نمي‌کنند، بلکه آن را از جلبک‌هايي که مي‌خورند به دست مي‌آورند.

دکزاهگزانوئيک اسيد (DHA): يک اسيد چرب امگا-3 است که جزئي مهم در رتيناي چشم انسان، اسپرم و قشر مغز است. 40درصد از اسيدهاي چرب چند اشباع نشده (PUFA) در مغز از DHA تشکيل شده‌ است. DHA تا 60درصد اسيدهاي چرب چند اشباع نشده در رتينا را تشکيل مي‌دهد. نيمي از وزن غشاي پلاسمايي نورون‌ها را DHA تشکيل مي‌دهد. شير مادر غني از DHA است.


چقدر ادعاها درباره مزاياي سلامتي روغن ماهي موثق هستند؟

در طي 10 سال اخير مطالعات بسيار زيادي روي روغن ماهي و اسيدهاي چرب امگا3 انجام شده است. برخي اين ادعاها را تأييد کرده‌اند و برخي خير.

گفته مي‌شود که روغن ماهي اگر در برنامه غذايي به طور مرتب گنجانده شود، فوايد متعددي دارد که شامل موارد زير است:

vگفته مي‌شود روغن ماهي به بيماران ام‌اس کمک مي کند. با اين حال تحقيقي که توسط دانشمندان دانشگاه بيمارستان برگن در نروژ در آوريل 2012 صورت گرفت، اين خاصيت اسيدهاي چرب امگا3 را تأييد نکرد.

vسرطان پروستات، يک تحقيق نشان داد در صورتي که مردان رژيم غذايي کم‌چرب را رعايت کنند، روغن ماهي مي‌تواند خطر بروز سرطان پروستات را در آنها کاهش دهد. اين در حالي است که تحقيق ديگري مصرف امگا-3 را با خطر بيشتر براي سرطان مهاجم پروستات مربوط دانست.


تحقيقي که در مجله انستيتو ملي سرطان چاپ شد دريافت که روغن ماهي خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزايش مي‌دهد. مؤلفين (از مرکز تحقيق سرطان فرِد هاچينسون) گزارش کردند که مصرف زياد روغن ماهي خطر ابتلا به سرطان پروستات پيشرفته را به ميزان 71% و تمام انواع سرطان پروستات را به ميزان 43% افزايش مي‌دهد.

• افسردگي پس‌زايماني – "روغن ماهي اثر محافظتي بر ضد افسردگي پس‌زايماني دارد. مصرف DHA در طول حاملگي به حدي که به طور معقول از غذاها دريافت مي‌شود توانايي کاهش علائم افسردگي پس‌زايماني را دارد." اين جملات را دکتر ميشل پرايس جاج از دانشکده پرستاري دانشگاه کنتيکوت پس از انجام سري مطالعاتي در سال 2011 اظهار مي‌دارد.

• تأثيرات مثبت روحي – روغن ماهي به افراد جواني که مشکلات رفتاري، خصوصاً اختلال کم‌توجهي - بيش‌فعالي، دارند کمک مي‌کند.

• اثرات مثبت روي حافظه – محققين در شماره اکتبر 2012 ژورنال پلاس وان گزارش کردند که اگر جوانان مصرف اسيد چرب امگا-3 را در رژيم غذايي خود افزايش دهند حافظه کارکردي در آنها مي‌تواند بهبود يابد.

• محافظت در مقابل بيماري آلزهايمر – در طي چند سال اخير اين ادعا مطرح شده است که مصرف روغن ماهي به مردم کمک مي‌کند که از ابتلا به بيماري آلزهايمر پيشگيري کنند. با اين وجود يک تحقيق مهم در سال 2010 دريافت که روغن ماهي و ماده پلاسبو (بي‌اثر) در پيشگيري از آلزهايمر تفاوت معني‌داري ندارند.

از طرف ديگر تحقيقي که در مجله علوم اعصاب در سال 2007 چاپ شد گزارش داد که رژيم غذايي غني از ماهي، روغن امگا-3، ميوه‌ها و سبزيجات خطر بروز زوال عقل و آلزهايمر را کم مي‌کند.

• محافظت در مقابل کاهش بينايي – محققين کانادايي در ژورنال چشم پزشکي تشخيصي و علوم بينايي مصرف ميزان مناسب DHA در رژيم غذايي، مردم را در مقابل کاهش بينايي مرتبط با سالخوردگي محافظت مي‌کند.

• مزايا براي جنين – مصرف امگا-3 تکامل شناختي و حرکتي جنين را بهبود مي‌بخشد. دانشمندان در دانشگاه لاوال دريافته‌اند که مصرف امگا-3 توسط مادر در طي سه ماه آخر بارداري تکامل حسي، حرکتي و شناختي فرزند او را بهبود مي‌بخشد.

آيا مکمل‌هاي روغن ماهي براي قلب مفيد هستند؟

متخصصين و افکار عمومي بر اين اعتقادند که مصرف بالاي روغن‌هاي امگا-3 براي قلب مفيد است، با اين حال مطالعات نتايج متفاوتي به دست داده‌اند.


هيچ اثر مفيدي روي قلب يافت نشد – مروري بر 20 تحقيق مختلف که در ژورنال انجمن پزشکي آمريکا چاپ شده و تقريباً 70000 نفر را شامل مي‌شد، به نحو غيرمنتظره‌اي هيچ‌گونه شواهد متقني که مکمل‌هاي روغن ماهي را به کاهش خطر حمله قلبي، سکته مغزي و يا مرگ زودرس مربوط کند نيافت.

اثرات مفيد قلبي يافت شد – از طرف ديگر تحقيقي که در سال 2011 توسط محققين دانشگاه صنعتي ميشيگان انجام شد نشان داد که مصرف روغن ماهي مي‌تواند جريان خون را با کاهش سطح تريگليسريد خون و کند کردن سرعت رشد پلاک‌هاي مربوط به آترواسکلروز بهبود دهد.

روغن ماهي براي بيماراني که در شريان‌هايشان استنت (توري) دارند مفيد است. افرادي که در شريان‌هاي تاجي قلبشان استنت دارند و از داروهاي رقيق‌کننده خون به همراه اسيدهاي چرب امگا-3 استفاده مي‌کنند نسبت به بيماراني که از روغن ماهي استفاده نمي‌کنند در معرض خطر کمتري براي حمله قلبي هستند.

آيا شيوع پايين بيماري‌هاي قلبي در ژاپني‌ها ارتباطي با مصرف بالاي روغن ماهي دارد؟

محققين دانشکده تحصيلات تکميلي بهداشت عمومي در دانشگاه پيتزبورگ تصميم گرفتند معلوم کنند چرا شيوع و بروز بيماري‌هاي قلبي در ژاپن بسيار کمتر از آمريکا، کانادا، اروپاي غربي و استرالياست.

آنها در آوريل 2008 در مجله دانشکده قلب آمريکا گزارش کردند که مصرف ماهي‌هاي غني از امگا-3 در ژاپن نسبت به ديگر جوامع پيشرفته بسيار بالاتر است. مؤلفين بر اين عقيده هستند که مصرف بيشتر روغن ماهي در ژاپن عاملي مهم در رابطه با آمار پائينتر بيماري‌هاي قلبي در اين کشور است.

دانشمندان توضيح دادند که اين تفاوت بر پايه عوامل ژنتيکي قابل توجيه نيست، چراکه در نسل سوم و چهارم ژاپني-آمريکايي‌ها شيوع تصلب شرائن مساوي با و يا بيشتر از باقي جمعيت آمريکا است. تصلب شرائن يک عامل خطر عمده براي بيماري‌هاي قلبي است.

سرپرست اين تحقيق دکتر آکيرا سکيکاوا گفت:

"تحقيق ما پيشنهاد مي‌کند که مصرف مقادير بسيار بالاي اسيدهاي چرب امگا-3 خواص قابل توجهي دارد که مي‌تواند از رسوب کلسترول در سرخرگ‌ها جلوگيري نمايد. در حال حاضر در آمريکا مصرف ماهي به ميزان دوبار در هفته توصيه مي‌شود. تحقيق ما نشان مي‌دهد که ميزانِ مصرفِ بسيار بالاتر ماهي در ژاپني‌ها احتمالاً خاصيت قوي ضد تصلب شرائن دارد."

يک مرد بالغ ژاپني به طور متوسط 75/3 اونس (100 گرم) ماهي در هر روز مصرف مي‌کند. چنين فردي در آمريکا نوعاً بيشتر از دوبار در هفته ماهي نمي‌خورد.

کدام مواد غذايي غني از اسيدهاي چرب امگا-3 هستند؟

مواد غذايي زير سرشار از اسيدهاي چرب امگا-3 هستند:

• ماهي‌هاي روغني – قزل‌آلا، ماهي تن، ساردين و ماهي آزاد

• روغن بزرک

• شاهدانه

• مغز گردو

• تخم مرغ (خصوصاً آنهايي که با برچسب "امگا-3 بالا" عرضه مي‌شوند.)

• مکمل اسپيرولينا

• تخم شربتي

• تربچه

• ريحان

• سبزيجات برگ‌دار به رنگ سبز تيره مثل اسفناج

MedicalNewsToday
منبع: Rueters


نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.18418s, 19q