خشکسالي پنهان

۱۳۹۳/۱۲/۲۱ - ۱۳:۳۱ - کد خبر: 141693

سلامت نیوز: خشکسالي خراسان جنوبي را فرا گرفته است؛ رنگ قرمز در نقشه سهميه بندي خشکسالي هشدار مي دهد. خبر مي رسد خراسان جنوبي سهم کمي از اعتبارات خشکسالي دارد. در مقايسه، استان هاي ديگر با يارانه بيشتر نصيب بيشتري برده اند.مشکل چيست؟ شاخص هاي فعلي بخش خشکسالي نمي تواند عمق فاجعه را در خراسان جنوبي به مسئولان مرکز ثابت کند.اين را مسئولان مي گويند که «در دريافت اين اعتبارات خشکسالي تلاش خود را کرده اند اما آن چه خراسان جنوبي را از دريافت اعتبارات بيشتر محروم کرده است نحوه سنجش شاخص هاي خشکسالي است و بايد تغيير کند.»

شرايط استان

به گزارش سلامت نیوز،روزنامه خراسان در ادامه نوشت: خشکسالي در خراسان جنوبي 17 ساله شده است و هر سال شدت مي گيرد. نگراني مدير کل مديريت بحران استانداري افت شديد آب هاي زير زميني است. او خسارت هاي ناشي از خشکسالي را در بخش کشاورزي مرور مي کند و مي گويد: رشد آفات نباتي از جمله کرم خراط و سرشاخه خوار محصولات کشاورزي را به مرز نابودي رسانده است و چون بيشتر روستاهاي استان معيشتي وابسته به کشاورزي دارند اين موضوع معضل مهاجرت را دوچندان کرده است.«ميرجليلي»ادامه مي دهد: خشکسالي چنان عرصه هاي منابع طبيعي استان را به يغما برده است که بيشتر دام هاي استان به دليل تغذيه ضعيف و کمبود علوفه دچار بيماري هايي مانند تب برفکي يا تب کريمه کنگو شده اند، قدرت باروري دام کاهش يافته و باعث شده است دامداران هم زودتر از زمان معمول دام را زير قيمت بفروشند.زمين هاي سله بسته ،روستاهاي متروکه ،درختان قطور شکسته و چاه ها و قنات هاي خشکيده و ريزگردهايي که هر روز بيشتر و بيشتر هواي شهر ها و روستا ها را آلوده مي کند، رد پاي غول خشکسالي بر چهره خراسان جنوبي است که اين مسئول درباره شدت هر کدام از اين حوادث توضيح مي‌دهد.او از آبرساني به بيش از 400 روستا با تانکر خبر مي دهد و روستاهايي که ديگر آب ندارد، به علاوه مي گويد: برداشت آب از سفره ها نسبت به ورودي آب به قدري است که در برخي از دشت هاي استان پديده فرونشست به وجود آمده است اين روند تا جايي ادامه داشته که امروز بيلان آب استان منفي شده است.

شدت تبخير

او پديده تبخير را به اين مسائل اضافه مي کند و مي‌افزايد:شدت اين پديده در استان به قدري است که در شهري مثل طبس بارها مشاهده شده در حالي که باران مي بارد زمين خشک است امروز اين شهر از جمله شهرهاي بحراني حاد به شمار مي رود که نياز به توجه ويژه اي دارد.مديرکل مديريت بحران استانداري بروز 11نوع حادثه از جمله انتشار ريزگرد ها را نتيجه خشکسالي ها در استان مي داند.او مي گويد: بايد کاهش نفوذ پذيري خاک را به عنوان پديده دير درمان به اين مشکلات افزود که به دنبال خشکسالي هاي مداوم به وجود آمده و باعث ايجاد روان آب و سيل شده به طوري که مقدار بسياري از نزولات آسماني از دسترس خارج مي شود.به گفته «ميرجليلي »همه اين خسارت ها حتي با چند سال تر سالي از بين نمي رود چون اثرات خشکسالي مانند يک بيماري به تمام نقاط خراسان جنوبي سرايت کرده است.هرچند وضعيت استان بحراني است اما شاخص هاي فعلي سنجش خشکسالي نمي تواند عمق فاجعه را براي مسئولان اثبات کند.

يک سوم بارندگي ها بي تاثير بود

گفته هاي مدير عامل شرکت آب منطقه اي استان شرايط را حتي بحراني تر از آنچه مدير کل مديريت بحران اعلام مي کند نشان مي دهد چرا که مجموع آب ورودي به مخازن استان در سال 93-92 معادل 170.4 ميليون متر مکعب بود در حالي که مقدار تخليه آن 1206.8 ميليون متر مکعب گزارش شده است.مهندس «امامي» توضيح مي دهد: نسبت کسري مخزن آبخوان ها در کل کشور برابر با 7 و در خراسان جنوبي 14 است به عبارتي اين نسبت در مقايسه با کل کشور کاهش 100 درصدي را نشان مي دهد که خود بيانگر وضعيت بحراني آبخوان هاي استان است. او با اشاره به اين که بخش زيادي از ريزش ها از دسترس خارج مي شود و يک سوم بارندگي ها ي امسال موثر نبوده است از کاهش شديد سفره هاي آب زير زميني خبر مي دهد و مي گويد: بعضي شهرستان ها مانند بشرويه،بيرجند،نهبندان و سربيشه در خشکسالي حاد و شديد به سر مي برد.مهندس «امامي» بحراني و ممنوعه شدن 21 محدوده مطالعاتي از مجموع 40محدوده و افت کمي و کيفي آب دشت ها را ياد آور مي شود و مي افزايد: آزاد بودن محدوده هاي ديگر نيز به معني مطلوب بودن وضعيت نيست بلکه اين محدوده هاي آزاد در شرايط بحراني به دليل دور از دسترس بودن هنوز به شدت دشت هاي ديگر تخليه نشده است. او نيز از نحوه تقسيم اعتبار خشکسالي گلايه مند است و مي گويد: مقدار بارندگي خراسان جنوبي را بايد در دراز مدت محاسبه کرد.

معياري که بايد اصلاح شود

اما چرا براي تغيير شاخص هاي سنجش و بررسي دقيق تر خشکسالي اقدامي انجام نمي شود؟

پاسخ را مدير کل هواشناسي استان مي دهد. او مي گويد: شاخص هاي فعلي چند سال است استان آسيب ديده از خشکسالي را از دريافت اعتبارات مطلوب خشکسالي محروم کرده است .بر اساس گفته هاي مهندس «خندان رو» شاخص هاي سنجش خشکسالي بر اساس مقايسه مقدار بارندگي بلند مدت در سال زراعي جاري نسبت به سال زراعي گذشته انجام مي شود به اين ترتيب در حالي که با کاهش 20درصدي بارندگي ها در سال زراعي 93-92 نسبت به بلند مدت مواجه بوده ايم بر اساس اين شاخص ها 5درصد افزايش بارش ها در مقايسه با سال زراعي 92- 91 در نظر گرفته مي شود. وي اين موضوع را اصلي ترين معضل در سنجش شاخص هاي خشکسالي مي داند و درباره چرايي اين ماجرا توضيح مي دهد : درخراسان جنوبي تغييرات جوي به شکلي بوده که نوع بارش ها تغيير کرده يعني باران در زمان مناسب و مکان مناسب نمي بارد « باران هاي نا متوازن » علاوه بر اين نحوه ريزش باران نيز خود مسئله اي چالش برانگيز است .او باران هاي رگباري را نوعي از اين باران ها عنوان مي کند که باعث مي شود تمام شاخص هاي سنجش براي تعيين خشکسالي به هم بريزد به عنوان مثال در پاييز امسال انتظار داشتيم بارش موثر 5 ميليمتر باشد اما از اول مهر تا پانزدهم اين ماه هيچ باراني در استان نداشتيم بعد از اين خشکي 15 روزه يک بارندگي به مدت 48 ساعت در نهبندان 20 ميليمتر بارندگي را به ثبت رساند درحالي که بخش بيشتر اين باران به سيلاب تبديل و از دسترس خارج شد و حتي به سفره هاي زيرزميني نفوذ نکرد در حالي که براي نفوذ باران به سفره بايد باراني آرام و بدون روان آب را داشته باشيم .او دوره هاي خشکي هر ماه در فصلي که بايد باران ببارد را ياد آور مي شود و مي گويد: فقط در فصل پاييز چهار دوره خشک از 10 تا 15 روز را داشته ايم در حالي که نبايد اين دوره ها را در فصلي مانند پاييز داشته باشيم از سوي ديگر اين باران وقتي در بهار مي‌بارد بازهم فقط آمار را زياد مي کند و هيچ تاثيري در کاهش تاثير خشکسالي ندارد.

اما حال که شرايط اين قدر بحراني است و شاخص ها وضعيت استان را به درستي براي مسئولان کشوري تشريح نمي کند چاره چيست؟

مدير کل هواشناسي به اين سوال پاسخ اميدوار کننده اي مي دهد ولي بايد مورد قبول مسئولان کشوري قرار بگيرد اين راه حل پايش خشکسالي استان در دوره 7 ساله است که به وسيله مرکز ملي پايش خشکسالي انجام شده است يعني به جاي استفاده از شاخص موجود که در سنجش خشکسالي ها استفاده مي شود از شاخص SPI هفت ساله استفاده شود.

به گفته «خندان رو» اين پايش ماه گذشته از سال زراعي 86 تا سال زراعي منتهي به مهر 93در استان انجام شده و خروجي آن نيز نشان مي‌دهد تمام مساحت استان در شرايط خشکسالي است .بر اساس خروجي اين شاخص ها استان دوره هاي خشک زيادي را تجربه کرده است و حدود 11 درصد استان درگير خشکسالي ضعيف،37 درصد درگير خشکسالي متوسط ،49 درصد استان خشکسالي شديد و 3 درصد ديگر نيز درگير خشکسالي بسيار شديد است.او تاکيد دارد :بايد با ارسال مدارک به دست آمده در اين پايش براي مسئولان کشوري نگاه ويژه تري به خراسان جنوبي و بحران هاي اين استان در بحث خشکسالي به وجود آيد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.14637s, 19q