تبعات تحريم‌ها و توافق هسته‌اي بر سلامت ايرانيان

عبور سخت سلامت از گردنه تحريم

۱۳۹۴/۰۱/۲۲ - ۱۱:۰۸ - کد خبر: 143827
عبور سخت سلامت از گردنه تحريم

سلامت نیوز: کاغذپاره‌ها را که شوراي امنيت تصويب کرد، ناگهان ورق برگشت. تحريم‌هايي که قرار نبود روي زندگي مردم و داروها و تجهيزات پزشکي اثر بگذارد، آنچنان بالا گرفت که هر بار دارويي در کشور کمياب و ناياب مي‌شد. از داروهاي ام‌اس گرفته تا داروهاي سرطان و ساير بيماري‌هاي خاص. صنايع دارويي که تا آن روز ادعاي خودکفايي 96درصدي داشت با کمبود مواد اوليه زمينگير شد و ديگر بسياري از داروهايي هم که تا آن روز در کشور توليد مي‌شد، در دسترس نبود.

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه سپید در ادامه نوشت: اين در حالي بود که در هيچ يک از قطعنامه‌هاي شوراي امنيت نامي از تحريم دارو برده نشده بود، اما مشکلات مالي و تحريم بانک‌هاي ايراني اجازه مبادله ارز را حتي اگر در اختيار هم بود، مي‌گرفت. اين کمبودها سرانجام صداي مرضيه وحيد دستجردي وزير وقت بهداشت را درآورد. دستجردي از ارزهايي گفت که به جاي اختصاص يافتن به وارات دارو، صرف ورود لوازم آرايشي شده و کمبودهاي دارويي را رقم زده است. موضوعي که تا آن زمان از زبان بسياري از دست‌اندرکاران حوزه بهداشت و درمان هم شنيده شد که کمبود دارو بيشتر نتيجه سوءمديريت است تا تحريم. حرف‌هاي وزير وقت بهداشت اما چندان به مذاق رييس دولت دهم خوش نيامد و حکم به برکناري مرضيه وحيد دستجردي داد. حکمي که اگرچه بيشتر بوي مخالفت با عزل باقر لاريجاني رئيس دانشگاه علوم‌پزشکي تهران مي‌داد اما همزمان شد با صحبت‌هاي وحيد دستجردي در خصوص ارزهاي هدر رفته تا بسياري اين برکناري را نتيجه اين حرف‌ها بدانند. برکناري وحيد دستجردي هم اما تغييري در کمبودهاي دارويي ايجاد نکرد و تحريم‌ها همچنان قربانياني از بين بيماران ايراني مي‌گرفت. سال 91 و بخشي از ماه‌‌هاي سال 92 را شايد بتوان سخت‌ترين سال‌هاي کمبود دارو در کشور برشمرد. روزهايي که بيماران وهمراهان آنها براي تهيه دارو به هرجا سر مي‌زدند و شاهد صف‌هاي طولاني در مقابل در داروخانه‌هايي بوديم که داروهاي کمياب عرضه مي‌کردند. يک روز خبر از کمبود داروي بيهوشي و استفاده از داروهاي بيهوشي چيني و نگراني از عوارض آن بود و روز ديگر ورود پني‌سيلين‌هاي تقلبي به بازار دارويي که ديگر چندان پررونق نبود. کمبود داروهاي راديوتراپي براي بيماران سرطاني و کمبود داروهاي خارجي براي بيماران ام‌اس و دهها کمبود ديگر که هر کدام گرهي بر گره زندگي مردمي افکند که حالا تنها به زنده ماندن و نمردن بر اثر کمبود دارو فکر مي‌کردند. کمبودهاي دارويي و افزايش قيمت ارز قيمت داروهاي موجود را نيز به شدت افزايش داد و مشکلات را دوچندان کرد.

محمود استادمحمد، نويسنده ايراني يکي از مشهورترين ايراني‌هايي بود که به گفته دخترش در پي سرطان کبد و کمبودهاي دارويي جان خود را از دست داد.

مرگ چندين مورد بيمار تالاسمي که به گفته نايب رئيس انجمن تالاسمي به دليل کمبود داروي دسفرال و دسفوناک و افزايش آهن در خونشان فوت کردند و يا در خطر مرگ قرار گفتند.


اعتراض مردمي به تحريم‌ها عليه ايران

عدم واردات دارو و کمبودها آنقدر محسوس بود که ذهن بسياري از افراد جامعه را درگير کرد و باعث شکل‌گيري کمپين‌هايي براي رساندن صداي اعتراض بيماران به جامعه جهاني شد. اعتراض مردمي به تحريم‌ها عليه ايران از جمله اين کمپين‌ها بود که از مردم خواست، با امضاي کارت‌پستال‌هايي براي دبيرکل سازمان ملل متحد به اين تحريم‌ها که باعث مشکلات دارويي در ايران شده، اعتراض کنند. اين کمپين که با همراهي سازمان نظام پزشکي و بنياد امور بيماري‌هاي خاص شکل گرفت، توسط تورج صابري‌وند گرافيست راه‌اندازي شد و بسياري از هنرمندان نامدار ايراني با امضاي کارت‌پستال‌هاي آن به تحريم اعتراض کردند. در مانيفست اين کمپين آمد: «اينک براي اينکه در تاريخ بماند براي آقاي بان‌کي مون، دبيرکل سازمان ملل‌متحد مي‌نويسم: عالي‌جناب! ما مي‌دانيم در هيچ سندي، سطري هم درباره تحريم‌ دارويي نوشته نشده است اما به اذعان نماينده‌هاي پارلمان اروپا، تحريم‌ بانک‌هاي ايران و عدم امکان مبادله پول، ورود دارو به ايران را با سختي‌هاي بسياري همراه کرده و اينک مردم کشور من، تاوان آن را مي‌دهند. اين در حالي است که سازمان ملل متحد در بيانيه هزاره، خود را موظف کرده بود که تا سال 2015، مردم کشورهاي در حال توسعه به داروهاي حياتي مقرون به صرفه، دسترسي پايدار و مداوم داشته باشند. آيا آينده پايدار با عزت براي همه -که هدف سازمان ملل متحد براي سال‌هاي پس از 2015 هست- با وضع تحريم‌ها ممکن خواهد بود؟ هر چند به‌نظر مي‌رسد بعد از يک سال وضعيت تحريم‌هاي بانکي ايران، در مسير روبه‌گشايشي است، اما اين هرگز دليل نخواهد شد که آنچه در اين مدت بر هم‌ميهنان من ـ پنهاني و آشکارا ـ رفته فراموش و خاموش شود.»

بسياري از فعالان سياسي، نويسندگان و هنرمندان با امضاي کارت پستال به اين کمپين پيوستند. رييس دولت اصلاحات، آيدين آغداشلو، آتيلا پسياني، ابراهيم يزدي، اصغر فرهادي، احسان شريعتي، پرويز کلانتري، پوران درخشنده، تهمينه ميلاني، رخشان بني‌اعتماد، رضا کيانيان، رضا عطاران، سهيل محمودي، عباس کيارستمي، عبدالله کوثري، عليرضا زالي، فاطمه هاشمي رفسنجاني، فاطمه معتمدآريا، فائزه هاشمي، مجيد درخشاني و نيکي کريمي از جمله امضا کنندگان کارت پستال براي بان‌کي‌مون بودند.


دوچرخه‌سواران هم پا در رکاب اعتراض گذاشتند

همچنين11نفر از دوچرخه‌سواران ايراني با عبور از 17 شهر کشور ترکيه، پيام اعتراض مردمي را به مردم استانبول، آنتاليا، کمر، قومولجا، فنيقه، دمره، کاش، قالقان، پاتارا، زانتوس، فتحيه، اورتاچا، کويچه گيز، مارماريس، داتچا، بدروم و ازمير رساندند. آنها همچنين با بازديد آثار و ابنيه تاريخي بسيار در اين مسير، اعتراض خود را مستند کردند.


پاسخ بن‌کي‌مون به اعتراضات ايراني‌ها

اين تنها بخشي از نامه‌ها و اعتراضاتي بود که از سوي ايرانيان داخل و خارج کشور به مجامع جهاني ارسال شد. فاطمه هاشمي رئيس بنياد امور بيماري‌هاي خاص از اولين کساني بود که بان‌کي‌مون کره‌اي را خطاب قرار داد و از او خواست براي رفع مشکلات تحريم و تاثيرات آن در حوزه دارويي چاره‌اي بيانديشد. نامه‌هاي ديگري نيز به سازمان ملل ارسال شد، يکي از آنها نامه عليرضا مرندي رئيس فرهنگستان علوم‌پزشکي بود. در اين نامه، رئيس فرهنگستان علوم پزشکي ايران به امکان افزايش شمار مرگ‌وميرها به خاطر عدم دسترسي به داروهاي لازم و ضروري و کمبود لوازم و تجهيزات پزشکي اشاره کرد و خواستار اقدام رئيس سازمان ملل در اين زمينه شد. اين اعتراضات سرانجام بان‌کي‌مون را وادار به موضع‌گيري کرد. رئيس سازمان ملل در پاسخ به نامه 70 نفر از استادان پزشکي ايراني گفت که تاثيرات تحريم‌ها روي نظام بهداشت در ايران را با جديت دنبال مي‌کند وسازمان بهداشت جهاني آماده ارائه هرگونه کمکي را دارد.

اين موضوع از زبان پروفسور علي گرجي رئيس ايراني بخش تحقيقات صرع دانشگاه مونستر آلمان که درباره کمبود دارو در ايران به دبيرکل سازمان ملل نامه‌اي نوشته بود، بيان شد. به گفته او در پاسخ دبيرکل سازمان ملل به نامه جمعي از پزشکان درباره کمبود دارو در ايران آمده است:« اينجانب اخبار مربوط به تاثيرات تحريم‌ها بر روي نظام بهداشت در ايران را با جديت پيگيري کرده و اين پيگيري‌ها را ادامه مي‌دهم تا اطمينان حاصل کنم که تحريم‌ها با روشي عادلانه و شفاف براي اعطاي معافيت‌هاي انسان‌دوستانه از جمله ارائه دارو و تجهيزات پزشکي به ايران اعمال مي‌شود. من همچنين دولت جمهوري اسلامي ايران را ترغيب مي‌کنم تا با سفر گروه‌هاي مستقلي نظير متخصصان در شوراي حقوق بشر سازمان ملل، در خصوص تاثيرات تحريم‌ها به ايران موافقت کنند تا با بررسي‌هاي بيشتر بتوانند گزارش‌هاي دقيق‌تري را در اين خصوص ارائه کنند.»

رئيس بخش تحقيقات صرع دانشگاه مونستر آلمان نامه بان‌کي‌مون را «بسيار مثبت» ارزيابي کرد و افزود: «نبايد هزينه‌ تحريم درگيري سياستمداران را بچه‌اي که مبتلا به هموفيلي است بدهد.»

بان‌کي‌مون در نامه خود تاکيد کرده است: «به عنوان يک اقدام درماني، سازمان بهداشت جهاني در گذشته نيز براي کشورهايي که مورد تحريم واقع شده بودند و در موقعيت موجهي قرار داشتند، با دريافت درخواست از مقامات مربوطه آن کشور، تسهيلاتي جهت تهيه و تحويل اقلام ضروري پزشکي را براي آن کشورها در نظر گرفته است. اما تا آنجا که اينجانب اطلاع دارم تاکنون درخواستي از سوي دولت جمهوري اسلامي ايران دريافت نشده است. به‌هرحال سازمان بهداشت جهاني آماده ارائه هرگونه کمک در صورت دريافت درخواستي مناسب از سوي دولت ايران است.»

در پي اين اعتراضات بود که وزارت خزانه‌داري آمريکا در مرداد ماه سال 92 اعلام کرد که تحريم‌هاي صادرات تجهيزات پزشکي به ايران را کاهش داده است. بر اساس اعلام وزارت خزانه‌داري آمريکا، دستگاه الکتروکارديوگرافي، براي ثبت الکتريکي فعاليت بيماران قلبي و دستگاه دياليز براي بيماران کليوي جزء اقلامي هستند که صادرات آنها به تأييد قبلي نياز ندارد.

همچنين اين وزارتخانه اعلام کرد که موسسات مالي خارجي مي‌توانند بدون تخطي از قوانين آمريکا اقدام به مبادله کالاهاي انساني با ايران کنند.


سرانجام ديوار تحريم‌ها ترک برداشت

به اين ترتيب تحريم‌هايي که هزينه مشکلات هسته‌‌اي بود سايه سنگين خود را تا مدت‌ها از سر بهداشت و درمان کم نکرد. سرانجام با تغيير دولت و نگاه جديد ايران به مذاکرات هسته‌اي اوضاع در بخش بهداشت و درمان نيز رفته‌رفته تغيير کرد. گشايش‌هاي مالي پس از قرارداد ژنو، آزادسازي منابع ارزي ايران و تغيير نگاه غرب به ايران راه را براي واردات داروهاي خارجي از مبادي اصيل و معتبرتر باز کرد و نگاه ويژه دولت به نظام سلامت نگراني‌ها را در اين خصوص کاهش داد. حال بايد منتظر ماند و ديد که توافق جديد ايران و 1+5 چه تاثيري در زمينه واردات دارو و تجهيزات پزشکي بر جا مي‌گذارد؟ توافقي که اميدهاي بسياري را در دل‌هاي مردم و مسوولان زنده کرده است.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.40668s, 18q