توسعه بيمه هاي اجتماعي،بهترين راه برای جلوگيري از فقر

۱۳۹۴/۰۲/۰۷ - ۱۷:۰۳ - کد خبر: 145893
توسعه بيمه هاي اجتماعي،بهترين راه برای جلوگيري از فقر

سلامت نیوز:بيمه هاي اجتماعي به صورت مجموعه اي از راهبردها و برنامه ها براي حفظ و بقاي جوامع انساني در مناطق مختلف شهري و روستايي نمود پيدا کرده است. اغلب بيمه هاي اجتماعي به دليل الزام قانوني اجباري است و روابط بين بيمه گر و بيمه گذار در بيمه هاي اجتماعي بر اساس قانون تعيين مي شود. اين بيمه ها در چارچوب قانون نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي و در قالب فعاليت هاي سازمان ها و نهادهاي وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي تجلي يافته است.


طرح بيمه اجتماعي فراگيردرانتظارتصويب
به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه خراسان ،بيمه هاي اجتماعي در ايران به ۳ دسته «دولتي»، «عمومي و غيردولتي»، «صنفي - اختصاصي» تقسيم مي شود، بيمه هاي اجتماعي دولتي شامل سازمان بازنشستگي کشوري، نيروهاي مسلح، سازمان خدمات درماني، همچنين سازمان ها و صندوق هاي بيمه هاي عمومي، غيردولتي نيز شامل سازمان تأمين اجتماعي صندوق بيمه اجتماعي روستاييان و عشاير، صندوق کارکنان شرکت نفت و صندوق هاي صنفي - اختصاصي صندوق کارکنان بيمه ايران، صندوق کارکنان صدا و سيما، صندوق کارکنان بانک ها، صندوق کارکنان صنايع مس ايران، صندوق کارکنان هواپيمايي هما، صندوق کارکنان بانک مرکزي و صندوق کارکنان بيمه مرکزي است.

در بين سازمان هاي بيمه گر اجتماعي در کشور سازمان تأمين اجتماعي گسترده ترين صندوق است که تعداد افراد تحت پوشش آن به بيش از ۴۰ ميليون نفر رسيده است و بيش از نيمي از جمعيت کشور از خدمات اين سازمان برخوردار هستند و تعداد بيمه شدگان اصلي به ۱۳ ميليون و ۳۰۰ نفر رسيدند، صندوق بيمه روستاييان و عشاير هم اکنون يک ميليون و ۲۵۰ هزار نفر را تحت پوشش دارد.

ابراهيمي کارشناس بيمه هاي اجتماعي در اين باره گفت: با وجود اين که بيمه ها در زندگي افراد بحث جديدي در صنعت بيمه نيست و کارکردهاي بسيار مهمي در زندگي اقتصادي و اجتماعي افراد جامعه دارد، اما در مقايسه با ساير کشورها رشد چنداني نداشته و بيمه هاي اجتماعي در ايران همانند ساير کشورهاي در حال توسعه ناشناخته مانده و نقش آن در ساختار اقتصادي کشور و زندگي خانوارها بسيار ناچيز و ضريب نفوذ بيمه ها در ايران در سطح پايين است.

دکتر مظفر کريمي مشاور معاونت رفاه اجتماعي وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي نيز در اين باره گفت: تجربه هاي جهاني نشانگر آن است که براي گسترش تأمين اجتماعي و جلوگيري از فقر در اقشار متوسط و فعال جامعه، بهترين راه توسعه بيمه هاي اجتماعي است و راه حل ديگري وجود ندارد، البته بايد گفت که صندوق هاي بيمه اجتماعي نسبت به مقتضيات زمان نياز به بازسازي و اصلاح دارد تا با شرايط جديد زندگي اجتماعي سازگار شود اما اصلاح نظام بازنشستگي هم بايد بر مبناي قواعد علمي بيمه ها انجام شود که در کشور ما تاکنون به اين موضوع کم توجهي شده است.

وي گفت: جامعه هدف بيمه هاي اجتماعي فعالان بازار کار است که طبق آمار رسمي حدود ۲۲ ميليون نفر از آن ها شاغل هستند، با توجه به پوشش ۱۶ ميليون نفري از شاغلان به طور تقريبي بيش از ۶ ميليون نفر فاقد پوشش بيمه باقي مي مانند، اين ها عمدتاً افراد خويش فرما و بدون کارفرما يا شاغلان پاره وقت و فصلي هستند که مقررات بيمه هاي اجتماعي موجود براي آن ها مناسب نبوده است.

در نتيجه با وجود اين که امکان بيمه شدن به صورت اختياري را داشته اند اما نتوانسته اند از اين امکان استفاده کنند. علاوه بر اين، اگر زنان خانه دار را هم بر مبناي برخي نظرات رايج، شاغل محسوب کنيم، جمعيتي حدود ۱۹ ميليون نفر را بايد در نظر گرفت که بخش عمده آن ها نيازمند پوشش بيمه اي هستند.

دکتر کريمي يادآور شد: بيمه هاي اجتماعي پايه در اغلب کشورهاي جهان از الگوي مشابهي پيروي مي کند و در کشور ما هم همان الگو اجرا مي شود. تفاوت بين کشورها در کيفيت خدمات آن هاست نه در الگو يا ساختار بيمه اجتماعي. بيمه هاي اجتماعي اجباري هستند.

مسئوليت قانوني پرداخت حق بيمه به عهده کارفرماست، حق بيمه با مشارکت کارفرما و بيمه شده پرداخت مي شود و در برخي کشورها دولت هم مشارکت دارد، در هيچ کشوري بيمه هاي اجتماعي نمي توانند کل جمعيت کشور را پوشش دهند معمولاً افراد خويش فرما و کساني که کارفرما ندارند يا به صورت موقت يا پاره وقت کار مي کنند در نظام بيمه اجتماعي مرسوم پوشش داده نمي شوند و براي اين گونه افراد بيمه جداگانه اي اجرا مي شود که به عنوان بيمه مستمري ملي يا فراگير شناخته مي شود.

وي اظهار مي دارد: جديدترين الگوي پوشش تأمين اجتماعي در جهان الگوي تأمين اجتماعي چند لايه است که در اين الگو براي همه اقشار جامعه متناسب با وضع شغلي و درآمدي آن ها تدابير ويژه اي وجود دارد. نظام تأمين اجتماعي چند لايه الگويي است که از حدود ۲ دهه قبل در دنيا مطرح شد و ابتدا هدف اصلي آن خصوصي سازي بيمه هاي اجتماعي بود که از طرف بانک جهاني توصيه مي شود و بعضي کشورها نظير آمريکاي لاتين و شرق اروپا به سمت اين هدف رفتند، اما با گذشت حدود يک دهه از اجراي اين طرح ها، خصوصي سازي بيمه هاي اجتماعي با شکست مواجه شد، به خصوص بعد از بحران اقتصادي سال ۲۰۰۸ اصلاحات مجددي در اين الگوها صورت گرفت و خصوصي سازي ها کنار گذاشته شد تا نقش دولت در تأمين اجتماعي پررنگ تر شود.

وي بيان کرد: هم اکنون الگوي تأمين اجتماعي چند لايه که به توافق بيشتر کشورها و نهادهاي بين المللي رسيده شامل حداقل ۳ لايه است که يک لايه حمايتي براي کمک به اقشار فقير و آسيب ديده اجرا مي شود، لايه دوم بيمه هاي اجتماعي دولتي است که قشر حقوق بگير و خويش فرما را به صورت اجباري پوشش مي دهد. لايه سوم هم بيمه هاي تکميلي است که به صورت خصوصي براي سطوح درآمد بالاتر از سقف بيمه هاي دولتي اجرا مي شود در کشور ما براساس قانون برنامه پنجم توسعه چنين الگويي مدنظر است.در همين راستا طرح بيمه اجتماعي فراگير تدوين شده و در انتظار تصويب است.

دکتر مظفر کريمي در پاسخ به اين سوال که نبود پوشش بيمه اجتماعي چه تبعاتي براي فرد و جامعه به همراه دارد گفت: ساختار جامعه ما با سرعت به سمت سالمندي پيش مي رود، طي ۲۰ سال آينده جمعيت سالمند در کشور ما به حد چشمگيري خواهد رسيد که تأمين هزينه هاي آن از قبيل هزينه معيشت، مراقبت، سلامت، مسکن و مانند آن از عهده خانواده ها يا دولت برنمي آيد، اگر امروز اين جمعيت بيمه اجتماعي داشته باشند پس از رسيدن به سن سالمندي سربار کسي نخواهند بود.

بنابراين بهتر است دولتمردان مسئول براي پوشش بيمه اي بخشي که تحت پوشش هيچ بيمه اي نيستند اقدام و تدابير لازم را به کار گيرند.اسماعيل گرجي پور مديرکل دفتر بيمه هاي اجتماعي وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي نيز در گفت وگو با ايسنا گفت: هفت ميليون نفر از جمعيت شاغلان کشور فاقد بيمه بازنشستگي هستند که به دنبال آن هستيم که در قالب طرح بيمه اجتماعي فراگير، بيمه بازنشستگي از کار افتادگي و فوت براي اقشار فاقد بيمه اجتماعي جامعه لحاظ شود.

به عنوان مثال افرادي که کمتر از ۵۰۰ هزار تومان درآمد دارند و در مشاغل غيررسمي مشغول به کارند در اين گروه جاي مي گيرند، اين طرح اکنون به شوراي عالي رفاه رفته و در دستور کار قرار گرفته است.

اما از مجموع آمار و اطلاعات درباره افراد تحت پوشش بيمه اجتماعي نمي توان به آمار دقيقي از افراد فاقد بيمه اجتماعي دست يافت.

دکتر کريمي در پاسخ به اين سوال که بالاخره چند ميليون نفر از جمعيت کشور فاقد هر گونه بيمه اجتماعي هستند گفت: نمي توانيم در اين زمينه آمار دقيقي را ارائه کنيم زيرا برخي از افراد فاقد بيمه مجرد هستند و برخي متأهل از اين رو آماري در اين خصوص وجود ندارد و همه بيمه شدگان اصلي که سرپرست خانوار نيستند و احتمال دارد که در يک خانواده ۵ نفره ۳ نفر بيمه شده اصلي يا فاقد هر گونه بيمه باشند از اين رو آمار دقيقي در اين زمينه در دسترس نيست و امکان چنين محاسبه اي وجود ندارد. با اين اوصاف به نظر مي رسد که براي اجراي قانون که بر بيمه اجتماعي همه جامعه تأکيد دارد بيش از هر چيز نيازمند آمار و اطلاعات دقيق در اين حوزه هستيم که ظاهراً تاکنون اقدامي صورت نگرفته است.
مهم ترين نکات

صندوق هاي بيمه اجتماعي با توجه به مقتضيات زمان نياز به بازسازي و اصلاح دارد.

جديدترين الگوي پوشش تأمين اجتماعي در جهان الگوي تأمين اجتماعي چند لايه است.

حدود ۱۶ ميليون نفر بيمه شده اصلي عضو اين صندوق ها و سازمان ها هستند

در حال حاضر 60 ميليون نفر تحت پوشش 4 صندوق بيمه اي هستند

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
2.47847s, 20q