تب‌زرد روان‌شناسي بازاري

رجوع به روانشناسي بازاري به جاي رفتن نزد مشاور

۱۳۹۴/۰۲/۱۶ - ۱۶:۳۵ - کد خبر: 146943

سلامت نیوز: راز، قدرت عشق، قانون جاذبه، راز شكر‌گزاري، از دولت عشق، قدرت نامحدود و... هر كدام از ما با يك نگاه گذري در ويترين كتاب فروشي‌هاي ميدان انقلاب به راحتي مي‌تواند چند جلد از اين كتاب‌ها را بيابد. نام آنتوني رابينز، برايان تريسي، وين داير، راندا برن، لوييز ال هي را بيشتر از يك بار شنيده‌ايم؛ نام نویسندگان كتاب‌هايي كه به روانشناسي بازاري معروفند و تب داغي دارند. رواج و فروش اين كتاب‌ها به حدي است كه ويترين ورودي كتاب فروشي‌ها در تسخير آنهاست. راز استقبال از اين كتاب‌ها چيست؟ چه چيزي سبب گرايش مردم به اين روانشناسي‌ها شده است؟

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه آرمان در ادامه نوشت: بازار داغ كتاب‌هاي معروف به روان‌شناسي بازاري فقط محدود به كتاب فروشي‌ها نيست؛ اين كتاب‌ها به غرفه‌هاي نمايشگاه كتاب هم رسيده‌اند. در ايام نمايشگاه اين كتاب‌ها رقم‌هاي فروش بالايي را به خود اختصاص مي‌دهند. با توجه به فروش بالايي كه اين كتاب‌ها دارند بسياري از ناشران حداقل چند جلدي از اين كتاب‌ها را در فهرست منتشره خود دارند. با توجه به استقبال فراواني كه از اين نوع كتاب‌ها مي‌شود به نظر مي‌رسد كه به اين زودي‌ها تب آنها فروكش نخواهد كرد. سرانه مطالعه در ايران بين ۲ دقيقه تا ۷۶ دقيقه اعلام شده است كه از اين ميزان كم زمان زيادي به خواندن كتاب‌هايي اختصاص دارد كه محتوايي عامه پسند دارند. رواج اين كتاب‌ها هميشه با اعتراض اساتيد روانشناسي و ناشران خبره همراه بوده است. ناشران حرفه‌اي انتشار اينگونه كتاب‌هاي عمومي و بازاري را خطري مهم سر راه انتشار كتاب‌هاي تخصصي روانشناسي دانسته‌اند. بسياري از اين كتاب‌ها پا را از مرزهاي معمول فراتر مي‌گذارند و همين باعث شده است كه مسئولان بارها در زمينه نظارت محتوايي بر انتشار كتاب، هشدار بدهند. محتواي ساده و عامه پسندي كه اين كتاب‌ها دارند از يك سو به تنزل سليقه مردم مي‌انجامد و از سوي ديگر با توجه به اينكه بيشتر اين محتواها غربي هستند به رواج فرهنگ غربي در كشور مي‌انجامد.


همايش‌هاي رايگان كه گران تمام مي‌شوند
بازار داغ اين روانشناسي‌هاي بازاري معطوف به دنياي كتاب‌ها نمانده است. همايش‌هاي مختلفي در اين زمينه برگزار مي‌شود كه استقبال‌كنندگان بسياري دارند. از سوي ديگر، اگر آموزش فنون مراقبه، فنگ شويي، يوگا و انرژي درماني را حساب كنيم سودهاي كلان چند ميلياردي به جيب آموزش‌دهندگان اين فنون مي‌رود. بسياري از كتاب‌هاي روانشناسي بازاري ترجمه هستند اما نسخه‌هاي داخلي اين روانشناسي‌ها هم شكل گرفته و براي خود اساتيد و سخنرانان بسياري پيدا كرده است. اين اساتيد همايش‌هاي مختلفي در زمينه‌هاي موفقيت برگزار مي‌كنند. كاغذهاي تبليغاتي كه بر در و ديوار اين شهر حك مي‌شوند به خوبي تمايل مردم را به اين روانشناسي‌هاي تقلبي نشان مي‌دهند. در بسياري از اين آگهي‌هاي تبليغاتي نوشته شده است كه همايش موفقيت بطور رايگان برگزار مي‌شود و همين رايگان بودن افراد را ترغيب به حضور در آن مي‌كند. اما اين رايگان بودن چندان هم رايگان نيست. در اين همايش‌ها معمولا سي دي‌ها و كتاب‌هاي سخنران به فروش مي‌رسد كه سودي چندين برابر بليت همايش را به جيب برگزار‌كنندگان مي‌ريزد. بسياري از اساتيد اين نوع روانشناسي را مي‌توان يافت كه از اين طريق به سودهاي ميلياردي و كلان دسته يافته‌اند. هيچ گونه نظارتي هم بر كار اين افراد وجود ندارد و همين باز بودن دست شان باعث مي‌شود آنها از ابزارهاي مختلف براي فريب مردم استفاده كنند. اين روانشناسي‌ها به دنياي مطبوعات هم راه يافته‌اند. اكثر مجله‌هايي كه با اين عنوان منتشر مي‌شوند تريبوني براي اساتيد روانشناسي‌هاي بازاري هستند تا همايش‌ها و كتاب‌هاي خود را تبليغ نمايند.

زبان ساده و دسترسي آسان
يك روانشناس درباره علل روي آوردن افراد به اين روانشناسي‌ها مي‌گويد: يكي از دلايل روي آوردن افراد به اين روانشناسي‌ها ساده و عامه پسند بودن محتواي اين كتاب‌هاست. افراد به سمت اين كتاب‌هاي عاميانه مي‌روند مانند زماني كه به سراغ كتاب‌هاي فالگيري مي‌روند. اين كتاب‌هاي عاميانه مانند كتاب‌هاي فالگيري نيازهاي مردم را پاسخ مي‌دهند. آناهيتا خدابخش كولايي در ادامه مي‌افزايد: اين كتاب‌ها يك سري خصوصيات نسبي را بيان مي‌كنند كه بعضي از آنها ممكن است درست باشند. از يك ويژگي‌هاي كلي سخن به ميان مي‌آورند كه در ميان همه افراد مشترك است و همه دوست دارند اين ويژگي‌ها را داشته باشند. با وجود اين، تمام مطالب اين كتاب‌ها بي‌محتوا نيست. ممكن است بخشي از آنها هم درست باشند اما، اين محتواها بر اساس مستندات علمي نيست و هيچ دليل علمي براي اثبات آنها وجود ندارد. وی تاكيد مي‌كند: از عوامل اصلي گرايش مردم به اين كتاب‌ها دسترسي آسان به آنهاست.برخی از اين كتاب‌ها در همه جا پيدا مي‌شوند حتي، در يك دكه روزنامه فروشي هم به راحتي مي‌توان آنها را تهيه كرد. دسترسي بالا و زبان ساده گرايش افراد را به سمت اين كتاب‌ها بالا برده است.

رجوع به روانشناسي بازاري به جاي رفتن نزد مشاور
بسياري از افرادي كه به سراغ اين نوع روانشناسي‌ها مي‌روند داراي مشكلات روحي و رواني در زندگي فردي و اجتماعي خود هستند كه براي تسكين دردهايشان به اين روانشناسي‌ها پناه مي‌برند. اگر در جامعه فرهنگ درست رفتن پيش مشاور هنگام بيماري روحي و ناراحتي وجود داشته باشد ديگر افراد براي تسكين نگراني‌هاي روحي خود به اينگونه روانشناسي‌ها روي نمي‌آورند. اين خانواده درمانگر مي‌گويد: رجوع افراد به اين كتاب‌ها به جاي رفتن پيش روانشناس مي‌تواند به چند دليل اصلي باشد. يكي اينكه خدمات روانشناسي و مشاوره گران است و هزينه زيادي را مي‌طلبد و همين انگيزه افراد را به سمت اين كتاب‌ها تقويت مي‌كند. دوم اينكه در جامعه ما نگاه مثبتي درباره رفتن پيش روانشناس وجود ندارد و از منظر شأن اجتماعي آنها به سراغ روانشناس نمي‌روند و به جاي آن رو به سوي اين كتاب‌ها براي حل مشكلات شان مي‌آورند. خدابخش كولايي مي‌افزايد: براي مشكلاتي كه افراد ساليان دراز با آنها مواجه هستند راه‌حل‌هاي ضرب الاجلي ارائه مي‌دهند و همين باعث مي‌شود افراد به سمت اين كتاب‌ها متمايل شوند. دليل سوم هم اينكه افراد علاقه دارند كه خودشان به خودشناسي دست بزنند. اين كتاب‌ها با بيان نسبي ای كه دارند و ويژگي‌هاي كلي كه بيان مي‌كنند سبب مي‌شوند افراد براي خودشناسي به آنها رجوع كنند. او از راهكارهايي سخن مي‌گويد كه با استفاده از آنها مي‌توان از رجوع فراوان مردم به اين كتاب‌ها كاست. ما نمي‌توانيم سليقه مردم را كنترل كنيم. در همه جاي دنيا گرايش به سمت ژورنال‌هاي زرد و كتاب‌هاي عاميانه پسند وجود دارد. وظيفه اصلي در اين زمينه به عهده رسانه‌هاست. تلويزيون، روزنامه‌ها و منتقدان بايد آموزش‌هاي لازم را در اين زمينه به افراد بدهند. خدابخش كولايي مي‌افزايد: اين رسانه‌ها بايد سليقه افراد را به سمت آثار هنري و اطلاعات فاخر سوق دهند. از سوي ديگر افراد را به رفتن پيش مشاور براي حل مشكلاتشان تشويق كنيم.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.62104s, 18q