سلامت نیوز بررسی می کند:

اعتیاد در ایران جوان تر می شود

۱۳۸۷/۱۱/۰۹ - ۱۳:۵۲ - کد خبر: 14796
اعتیاد در ایران جوان تر می شود

به گزارش خبرنگار سلامت نیوز، آنچه که درباره اعتیاد به لحاظ آماری بیش از هر چیز مورد توجه است میزان افزایش معتادان و کاهش سن مبتلایان به این بیماری است  که  همیشه موجب نگرانی خانواده ها  و مسئولان می شود . هومن نارنجی ها مدیرکل امور فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر، میانگین کنونی سن اعتیاد در کشورمان را 7/32 سال خواند. وی همچنین  شمار دقیق معتادان ایران را یک میلیون و 200 هزار نفر برشمرد و بیان کرد : طبق آخرین آمار، 45 درصد معتادان کشور کمتر از 30 سال سن دارند. 

 دکتر حسن رفیعی مجری طرح ارزیابی  سریع وضعیت اعتیاد درکشور معتقد است : طبق آخرين آمار، 4/6 درصد معتادان كشور با در نظر گرفتن عدد تخميني پايه كمتر از يك ميليون و 200 هزار نفر براي جمعيت معتادان كه در طرح ارزيابي وضعيت اعتياد در نظر گرفته شده است، معتاد به مصرف اعتيادآورهاي جديد هستند كه از اين طريق، جمعيت اين افراد، به طور متوسط و تقريبي، 76 هزار و 800 نفر به دست مي‌آيد.

 دکتر سعید صفاتیان" مدیرکل درمان، بازپروری و حرفه آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر  نیز تقریبا  همین آمار را تائید می کند و می گوید : شمار معتادان كشور را يك ميليون و 160 هزار نفر بوده  و سن ابتلا به اعتياد در كشور يك‌ سال كاهش يافته‌ است.این درحالی است که عضو اتاق فكر ستاد مبارزه با مواد مخدر می گوید:  تاكنون هيچ تحقيق معتبر و استانداردي درباره شيوع شناسي اعتياد در ايران انجام نشده است به همين علت آمار و ارقام‌هايي كه درباره اعتياد اعلام مي‌شود، معتبر و قابل اتكا نيستند. وي افزود:‌ من نمي‌توانم به آ‌مارهايي كه اكنون درباره اعتياد در كشور اعلام شده اعتماد زيادي بكنم، چون يك تحقيق ملي و جامع در اين زمينه انجام نشده است، تحقيقات كوچكي كه تاكنون در اين زمينه انجام شده، پرسشنامه استاندارد نداشته است، البته اطلاعات كلي مثل اينكه ايران بزرگترين مصرف كننده ترياك دنياست درست است چون شواهد جامعه و مراجعات معتادان به مراكز درمان و استقبال از متادون آن را ثابت كرده است اما درباره جزئيات شيوع اعتياد در كشور اطلاعات دقيق نداريم.

فرهاد طارمیان ادامه می دهد : هنوز عوامل خطر اعتياد را بر اساس يك تحقيق علمي به درستي به دست نياورده‌ايم، حرف‌هاي كلي درباره اينكه دوست ‌ناباب، فقر، بيكاري يا نداشتن اطلاعات درست درباره عوارض مواد عامل اعتياد و گرايش به سوء مصرف مواد است، وجود دارد اما هيچ‌كدام از آنها علمي نيست، منظور من اين نيست كه تصميم گيران بر اساس اطلاعات غلط و كوركورانه برنامه‌ريزي مي‌كنند اما اگر اين اطلاعات به صورت علمي به دست نيايد معلوم نيست هزينه‌هايي كه براي پيشگيري از اعتياد مي‌كنيم به نتيجه مطلوب برسد.

هنوز نمي‌دانيم ميزان شيوع اعتياد در گروه‌هاي خاص مانند دانش آموزان، دانشجويان، كارگران، كارمندان دولت، سربازان، رانندگان، زنان، مردان همچنين شيوع اعتياد در استان‌ها و شهرهاي مختلف چگونه است، الگوي مصرف در مناطق و گروه‌هاي مختلف چقدر است، ممكن است بر اساس شواهد و حدسيات و گاه حدسيات علمي آمارهايي اعلام شود ولي اين آمارها قابل اتكا نيستند و نمي‌توانند مبناي تصميم‌گيري قرار گيرند. از سوی دیگر سخنان رییس سازمان ملی جوانان در تفاهمنامه همکاری با ستاد  مبارزه با مواد مخدر نیز موید نظرات دکتر صفائیان است.  وی در این مراسم گفته است : آمار اعتياد جوانان را هر سال به دست مي‌آوريم اما اين آمار محرمانه است و فقط در اختيار مسئولان قرار مي‌گيرد.

قطعا وجود آمار دقیق و علمی  از وضعیت اعتیاد در کشور ضمن اینکه به مطالعه و شناخت درست از این معضل اجتماعی کمک می کند ابزار قدرتمندی برای برنامه ریزی و استراتژی های راهبردی جهت اقدام برای کاهش اعتیاد و آسیب های اجتماعی ان خواهد بود . وقتی هر سازمان و نهاد و وزارتخانه ای جداگانه و متفاوت با دیگری در این زمینه آمار می دهد بدیهی است که نمی توان به دیدگاه  و برنامه مشخصی درباره کاهش اعتیاد دست یافت . آمار اعتیاد  در کشور متناقص و نیازمند ساماندهی است تا مرجع قانونی اطلاع رسانی در این زمینه مشخص شود.  طه طاهري، جانشين دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر  در همین راستا گفته است  : ستاد مبارزه با مواد مخدر به عنوان نهاد اصلي اعلام‌کننده آمار رسمي مربوط به اعتياد تعيين شد.

اين تصميم در حالي گرفته شده است که در ايران معمولا براي هر پديده اي چند  آمار وجود دارد که اتفاقا متناقض هم هستند. آمارهاي متناقض اعتياد حتي در درون ستاد مبارزه با مواد مخدر هم وجود دارد. دو سه ماه پيش، يکي از اساتيد دانشکده نيروي انتظامي آماري را از اعتياد ارائه کرد که با واکنش ستاد مبارزه با مواد مخدر مواجه شد.  مجيد طاهري زاده، يکي از کارشناسان مبارزه با مواد مخدر نيروي انتظامي نسبت به افزايش مصرف مواد مخدر در دانشگاهها هشدار داده بود . جالب اينکه فرمانده نيروي انتظامي، حدود يک ماه و نيم پيش در همايش علمي روز ملي خانواده با رد برخي اظهارنظرها درباره رواج مواد مخدر در ميان دانشجويان، گفت: «هر چند دانشگاه آسيب‌هاي خاص خود را دارد، اما آمار نيروي انتظامي افزايش اين موارد را در بين دانشجويان نشان نمي‌دهد.»

اين تناقض آماري براي دانش آموزان هم وجود دارد؛ مثلا برخي از مسوولان سابق وزارت آموزش و پرورش از اعتياد 20 هزار دانش آموز خبر دادند که با تاييد يکي دو مسوول ستاد مبارزه با مواد مخدر هم همراه شد، اما ديگر مسوولان آموزش و پرورش چنين آماري را رد کردند. به هر حال ستاد مبارزه با مواد مخدر چند سالي مي شود که طرح سراسري ارزيابي وضعيت اعتياد در کشور (RSA) را اجرا مي کند. تحقيق RSA نوعي تحقيق سريع است. در تحقيق RSA اطلاعات از بين زندانيان و افرادي که به مراکز درماني و مشاوره مراجعه کرده‌اند و نمي تواند جامعيت داشته باشد. به گفته کارشناسان، هيچ پژوهش شيوع شناسي اعتياد تاکنون در ايران وجود نداشته است و در نتيجه آمارهايي که اعلام مي شود، نه تنها معتبر نيستند، بلکه همه برنامه ريزي ها کاهش آسيب و مبارزه با شيوع مخدر در جامعه هم، با موانع بسياري مواجه مي شوند.

خیلی ها فکر می کنند که اعتیاد یک پدیده مردانه است اما واقعیات نشان می دهد که این مساله جنسیت نمی شناسد و گرایش زنان  و دختران به ویژه به مواد مخدر جدید در کشور ما افزایش یافته است. هر چند آمار دقیقی از میزان جمعیت زنان معتاد در کشور وجود ندارد، اما بر اساس برخی پژوهشها ۶/۹ درصد از معتادان کشور را زنان تشکیل می دهند. وزارت بهداشت نیز در آمار خود در مورد زنان معتاد از رقم یک زن معتاد به ازای ۸ مرد معتاد گزارش می دهد. برخی گزارش ها هم بر این امر تاکید دارد که در مقابل هر ۱۰۰ مرد معتاد ۷ زن معتاد در کشور وجود دارد؟ از سوی دیگر به گفته مسوولان زندانهای کشور در حال حاضر ۵۰ درصد زندانیان زن در رابطه با مواد مخدر و اعتیاد در زندان هستند که به نقل از همین مسوولان این آمار در سالهای اخیر افزایش نیز داشته است.


بدیهی است شفاف سازی در حوزه اعتیاد به معنی سیاه نمایی و ایجاد بدبینی در جامعه نیست بلکه اطلاعات دقیق و شفاف درباره آمار اعتیاد و نحوه شیوع آن نه تنها به کاهش آسیب های اجتماعی کمک می کند بلکه سلامت افراد جامعه را نیز تضمین می سازد. امروزه مفهوم سلامت فراتر از مرزهای جسمانی آن مطرح می شود و دامنه ان تا قلمرو مسائل اجتماعی گسترش می یابد. لذا دسترسی به آمار دقیق اعتیاد و اعتماد به اعتبار آن لازمه دستیابی به سلامت همگانی است. به هرحال آمارهای موجود علی رغم تفاوت هایشان در میزان معتادان در دو چیز دارای وجه اشتراک هستند  یکی افزایش روزافزون تعداد معتادادن و دوم کاهش سن اعتیاد در کشور. هر چقدر که سن اعتیاد در کشور جوانتر می شود سلامت جوانان پیرتر می شود و هزینه های زیادی نیز بر دوش دولت می ماند . دکتر رفیعی  رئيس سابق مؤسسه داريوش معتقد است : هزينه مستقيم اعتياد در كشور حدود 2 هزار و 687 ميليارد و 990 ميليون و 922 هزار تومان يا نزديك به 3 ميليارد دلار است كه معادل 15 درصد درآمد نفتي كشور در شرايط عادي و 5 درصد درآمد نفت در شرايط استثنايي فعلي است و البته 45 برابر بودجه ستاد مبارزه با مواد مخدر است.

پنهان کاری و مصلحت اندیشی در حوزه سیاست شاید به پیشبرد امور کمک کند و لازمه آن باشد اما  تامین سلامت و رفع  آسیب های اجتماعی  مستلزم شفاف سازی و داشتن اطلاعات دقیقی است تا بتوان بر اساس واقعیت نه خیال در جهت ارتقاء سطح سلامت جامعه حرکت کرد و به نتیجه رسید . تصویر اعتیاد در نگاه آماری  کشور ما ، چشم انداز تلخی  را ترسیم می کند که تعداد جوانان و نوجوانان در پشت قاب آن هر روز  بیشتر می شود . قاب عکسی که برازنده دیوار فرهنگی سرزمین ما نیست.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.19219s, 18q