قنات های ایران در سراشیبی فراموشی

۱۳۹۴/۰۳/۱۶ - ۱۵:۳۴ - کد خبر: 150472

سلامت نیوز: مشاورعالی مرکز بین المللی قنات گفت: آمارها نشان می دهد با افزایش تعداد چاه های عمیق و نیمه عمیق از تعداد قنات های کشور کاسته شده است.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه جهان اقتصاد،علی اصغر سمسار یزدی در دوازدهمین نشست از سلسله نشست های آب، فرهنگ و جامعه با عنوان قنات برای آینده افزود: اگر در روند مدیریت، بهره برداری، نگهداری و محافظت از قنات مطابق 70 سال گذشته رفتار کنیم، دیری نمی پاید که قنات به دست فراموشی سپرده می شود.

مشاور عالی مرکز بین المللی قنات با اشاره به اینکه مجموعه عوامل مختلف با شدت و ضعف متفاوت در حذف کارکردهای قنات ورود پیدا می کنند، گفت: کاهش حجم مخازن و افت سطح سفره آبهای زیرزمینی سبب شده که قنات کارکردهای خود را از دست بدهد. در حالی که این سازه آبی به دلیل سازگاری با محیط زیست، قرن ها پایداری خود را حفظ کرده بود.

وی با بیان اینکه قنات همواره متناسب با آب تغذیه شده از منابع زیرزمینی برداشت می شود، افزود: در قنات به دلیل ساختارهای افقی، امکان برداشت، بیشتر از توان سفره وجود ندارد. اما با ورود فرهنگ غرب و آموزش استفاده از پمپ، ایرانیان میزان برداشت آب از سفره ها را افزایش داده و به ظاهر زمین های لم یزرع بیشتری را آباد کردند.

سمساریزدی ادامه داد: خبرگان قنات به این موضوع واقف بودند که چاه های عمیق اثر منفی روی آبدهی قنات ها دارد. بنابراین بسیاری از دعاوی دهه 30 مربوط به شکایت صاحبان قنات از چاه های نوظهور بود. اما همواره این دعاوی به ضرر صاحبان قنات و به نفع چاه های عمیق پایان می یافت.

مشاور عالی مرکز بین المللی قنات به تجربیات کشورهایی که گوی سبقت را از ایران در حفر چاه های عمیق ربوده اند اشاره کرد و گفت: وضعیت قنات در ایران 1420 مشابه وضعیت کنونی کشورهایی نظیر اسپانیا، مراکش یا الجزایر خواهد بود. زیرا این کشورها سطح وسیعی از اراضی خود را با قنوات آبیاری می کردند.

وی با اشاره به اینکه قنات در گذشته مولد ثروت بود، عنوان کرد: تجار یزدی یک سوم پول خود را صرف ایجاد قنات می کردند. زیرا زارعین به محض جاری شدن آب قنات، برای کسب سهمی از آن با یکدیگر رقابت می کردند.

سمساریزدی ادامه داد: قنات نقش اقتصادی خود در دنیای امروز را از دست داده و صرف پول نه تنها برای احداث قنات بلکه برای مرمت آن هم غیر اقتصادی شده است.

وی اضافه کرد: بنابراین در دنیای امروز مقنی تربیت نمی شود و حریم قنات حفظ نخواهد شد.

مشاور عالی مرکز بین المللی قنات بیان کرد: در گذشته تهدید قنات به مفهوم تهدید جامعه و مرگ آن با فنای سکونتگاه انسان مرتبط بود. به همین دلیل بیشترین همکاری برای حفظ آن انجام می شد. اما در حال حاضر جامعه با پمپ به آب زیرزمینی وصل شده و در برابر فنا و بقای قنات، بی تفاوت شده است. در نتیجه دانش قنات هم حفظ نمی شود

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.15867s, 20q