برنامه پزشک خانواده نجات‌بخش است، اگر مشکلاتش حل شود

نظرات متناقض در مورد وضعيت فعلي اجراي طرح پزشک خانواده در مناطق پايلوت

۱۳۹۴/۰۳/۲۱ - ۱۵:۰۲ - کد خبر: 151110
نظرات متناقض در مورد وضعيت فعلي اجراي طرح پزشک خانواده در مناطق پايلوت

سلامت نیوز: «پزشک خانواده» در کشور ما تبديل به آرزويي دست‌نيافتني شده است. به گونه‌اي که احتمالاً اگر بخواهيم تصويري از يک اتوپياي سلامت در نظر بگيريم اين طرح احتمالاً بخشي از آن خواهد بود. طي 12 سال گذشته همه وزراي بهداشت، تصميم داشتند اين طرح را در کشور اجرايي کنند اما تا به امروز طلسم آن نشکسته‌است.

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه سپید در ادامه نوشت: البته در طرح تحول نظام سلامت، اين موضوع به‌صورت پايلوت در دو استان فارس و مازندران در حال اجرا بود که چندي پيش جعفر قادري نماينده مردم شيراز در سخنراني خود، با بيان اينکه توقف طرح پزشک خانواده به يک درخواست تکراري مردم در همه جلسات تبديل شده است، گفت: «مسئولان بايد مشکلات طرح پزشک خانواده را مرتفع کرده اجراي آن را به سراسر کشور تسري دهند يا اين طرح را در فارس متوقف و تداوم آن را منتفي کنند.» وي با بيان اين‌که چندسال است که از اجراي اين طرح در فارس مي‌گذرد، تصريح کرد: «نه سرعت رفع ايرادها و اشکالات آن مطلوب بوده که رضايت مردم را جلب کند و نه به تمام کشور تسري يافته که فراگير شدن آن روند حل مشکلات را سرعت بخشد.» نماينده مردم شيراز تصريح کرد: «به‌دليل اجراي طرح پزشک خانواده شهري، مراکز بهداشتي و درماني روستاها، در جذب و تداوم حضور پزشکان با مشکلات جدي مواجه شده‌اند.»


نامه نگاري انجمن پزشکان عمومي شيراز و انجمن پزشکان عمومي ايران

اين موضوع در مجلس تا آنجا پيش رفت که به طرح سئوال از وزير بهداشت و اخطار تبديل شد و قطعاً ترديدها و نگراني‌ها در اين زمينه دو چندان شد. در همين راستا نامه‌نگاري‌هايي ميان ابوالفضل بهجو، رئيس هيئت مديره انجمن پزشکان عمومي شيراز و عباس کاميابي، رياست انجمن پزشکان عمومي ايران انجام گرفت که بر موفقيت‌هاي اجراي اين طرح تأکيد مي‌کرد. در بخشي از نامه‌اي که بهجو در اختيار روزنامه سپيد قرار داده‌است با اشاره به نتايج اين برنامه، آمده است: «لازم ديديم به اطلاع برسانيم که اين برنامه علي‌رغم کاستي‌هاي اوليه و فراهم نبودن زيرساخت‌ها که با حضور مسئولين استان و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در استان فارس کليد خورد. در حال حاضر و پس از طي سه سال با فراهم شدن ساختارها و ابزار اساسي آن که نرم‌افزار ويزيت جاري است و شروع بسته‌هاي خدمتي سلامت محور، توسط همکاران در آستانه جهش و بالندگي قرار دارد. تاکنون دستاوردهايي ناشي از استقرار برنامه نيز داشته که قابل محاسبه و ارائه است (نظير کاهش 5 درصد تجويز دارو در استان و مصرف منطقي دارو که حاصل برخورداري از مشاوره با پزشک خانواده است.) مردم نيز در طي سه سال گذشته با دريافت خدمات تقريباً رايگان از سطوح مختلف درماني و دسترسي آسان به خدمات به آينده اين برنامه دل بسته‌اند و چنانچه بدانند در صورت حذف اين برنامه با چه شرايطي بايستي خدمات درماني را دريافت کنند قطعاً مخالفت خواهند کرد.» در پايان نيز چنين آمده است: «پيشنهاد ما اين است که به موازات کارشناسي موضوع جلساتي را با نمايندگان محترم مجلس بالاخص نمايندگاني که در تداوم و اصلاح طرح ترديد دارند داشته باشيم تا مشکلات و نارسايي و همچنين مزاياي آن از زبان مجرياني که مستقيماً با مردم در تماس هستند مطرح گردد. بي‌شک اين اقدام مي‌تواند مانع از هدر رفتن نيروها، امکانات و تلاش‌هايي شود که مردم شريف استان فارس و پزشکان خانواده براي تحقق بخشيدن به شرايط آرماني استقرار نظام سلامت متحمل گرديده‌اند.»

در پاسخ آن هم عباس کاميابي نامه‌اي به وزير بهداشت، وزير کار و رفاه اجتماعي، و رئيس کميسيون بهداشت مجلس نگاشته‌است، که در بخشي از آن آمده است: «پيرو بيانات يکي از نمايندگان محترم شيراز در مجلس شوراي اسلامي در خصوص مشکلات نظام ارجاع در استان فارس، به پيوست اعتراض انجمن پزشکان عمومي شعبه شيراز مبني بر پيشگيري از هرگونه ترديد در روند اجرايي و ساماندهي برنامه پزشک خانواده، جهت مزيد استحضار و دستور مقتضي ايفاد مي‌گردد. پياده‌سازي برنامه جاري در اين استان به‌رغم مشکلات موجود توانسته است کاستي‌ها و موانع سازماندهي براي استقرار تشکيلات پزشک خانواده را پشت سر گذاشته و در صورت حمايت همه‌جانبه مسئولان محلي و کشوري قابليت تبديل به الگويي موفق و ملي را خواهد داشت.» در بخش ديگر از اين نامه آمده است: «با عنايت به موارد پيش گفت و با اذعان به تدبير و ژرف‌انديشي جنابعالي، اطمينان دارد که با حفظ و تقويت الگوي موجود در اين استان، با هرگونه مانع سازي در روند پيشرفت و تعالي اين برنامه مقابله خواهد شد و اين انجمن و پزشکان عمومي سراسر کشور، همسو با کارشناسان و نخبگان علمي و اجرايي آماده هر گونه واکنش و همراهي در جهت تثبيت اين برنامه خواهند بود.»


اراده قوي براي اجراي آن وجود ندارد

بنابر اين نامه‌نگاري که نشان از تبديل‌شدن اجراي اين طرح به يک الگوي ملي در آينده نزديک دارد، به سراغ اعضاي کميسيون بهداشت مجلس رفتيم، تا نظرات آن‌ها را که معمولاً منتقد اين طرح بوده‌اند، بشنويم و درک درستي از آنچه واقع شده است به دست آوريم. اميرحسين قاضي زاده هاشمي، عضو کميسيون بهداشت، در اين زمينه به سپيد گفت: «پزشک خانواده برنامه نجات بخش کل دنيا است. کشورما هم اگر بخواهد به جايي برسد بايد به جاي اينکه چوب لاي چرخ برنامه‌هاي آن بگذارد، مشکلاتش را رفع کند و آن را به درستي اجرا کنند.» وي در ادامه افزود: «البته بعيد به نظرم مي‌رسد که اراده جدي در اين زمينه و تحقق آن وجود داشته‌باشد.»


نمايندگان نظر مردم را منتقل مي‌کنندنه گروهي خاص

علاوه بر اين، علي کائيدي، عضو کميسيون بهداشت مجلس، در اين زمينه به دلايل تفاوت اين نظرات اشاره کرد و گفت: «آنچه مدنظر پزشک خانواده در قوانين ما بوده است در اين پايلوت اتفاق نيفتاده است. توجه داشته باشيد، نمايندگان کساني هستند که ارتباط مستقيم با مردم دارند، بر همين اساس مشکلات مردم را از نزديک مي‌بينند و بر اساس آن درباره چنين طرح‌هايي اظهار نظر مي‌کنند.»

وي در ادامه افزود: «بر همين اساس اگر قصد اجراي طرح بهبود وضعيت مردم است، با توجه به حضوري که آن‌ها به‌صورت هقتگي و ماهانه در حوزه‌هاي انتخابيه خود داشته‌اند، روي حرف آن‌ها بايد حساب کنيم. اين نارضايتي احتمالاً وجود داشته‌است، که نماينده اين منطقه چنين نظراتي داشته‌است.»

اين عضو کميسيون بهداشت مجلس در ادامه تصريح کرد: «آنچه ما شاهد هستيم، اين است که پزشک خانواده و نظام ارجاع به درستي اجرا نشده است، که اگر اجرا مي‌شد مردم رضايتمندي پيدا مي‌کردند. عدم رضايتمندي مردم و نمايندگان نشان‌دهنده عدم موفقيت است.» وي به اظهارات نماينده مازندران در اين زمينه نيز اشاره کرد و گفت: «آن‌ها بارها تأکيد کردند آنچه در حال اجرا است، مطلوب نبوده است. فاصله اجراي اين برنامه‌ها تا تبديل‌شدن به الگوي ملي بسيار زياد است و به نظر نمي‌آيد به اين زودي‌ها به نتيجه برسيم.» کائيدي در ادامه به مشکلات موجود اشاره کرد و گفت: «مشکل اول ما اين است که امکانات را اولويت‌بندي نمي‌کنيم. ما بايد سيستم را پله پله پيش رويم. به عبارتي حال که آن فشار درماني که وجود داشت با اجراي طرح رفع شده است، بايد سيستم ارجاع و بخش بهداشت را تقويت کنيم.» کائيدي در پايان تصريح کرد: «ما بايد هرم را از پايين شکل دهيم تا در 10 يا 20 سال آينده به مطلوب برسيم. در اين زمينه مجلس هم به عنوان بخش نظارتي بايد پيگير باشد و برنامه‌ها را رصد کند و خواستار آن باشد.»


دولت اعتقاد درستي به اجراي طرح ندارد

در اين ميان احمد آريايي نژاد هم يکي ديگر از منتقدان نحوه اجراي اين طرح در استان فارس بود، وي به سپيد گفت: «بر اساس قانون و عقلانيت، سيستم ارجاع بايد در سطح اول به درستي انجام گيرد و پزشک خانواده فعاليت لازم را انجام دهد و در صورت نياز به سطوح بعدي انتقال دهند اما ما از رأس هرم شروع کرديم که بيشتر به توانمند سازي متخصص و فوق تخصص مشغول هستيم، که شاهد افزايش هزينه‌ها خواهيم بود.»

وي در ادامه افزود: «بر همين اساس نياز است ما به سراغ کارهاي مقرون به صرفه‌تر برويم. پزشک خانواده در صورت اجراي درست تاثيرات بسياري بر حوزه سلامت دارد، که به نظر مي‌رسد دولت اعتقاد درستي به اجراي آن ندارد. دولت قبلي هم به دلايلي آن را اشتباه اجرا کرد و نواقص بسيار داشت. اين دولت هم پيشرفت در آن تاکنون نداشته است.»


پزشک عمومي تربيت مي‌کنيم نه پزشک خانواده

البته اجراي اين طرح در اين دو استان موافقاني نيز داشته‌است، رسول خضري، ديگر عضو کميسيون بهداشت مجلس در اين زمينه به سپيد گفت: «بايد ارزيابي اجراي اين طرح در اين دو استان به دقت انجام گيرد تا بتوان نظري دقيق نسبت به آن داشت. طبيعتاً خدماتي در راستاي بهبود شرايط و اجراي اين طرح از سوي جامعه پزشکي انجام گرفته است و در روند کار آن هستيم.»

وي با بيان اينکه اجراي اين طرح در کشور ما کژدار و مريز انجام مي‌گيرد، تصريح کرد: «البته فاصله ما با مطلوب و آنچه در جهان است، بسيار زياد است، اما همين که در دو استان به اجرا در آمده، خود تحولي است که نبايد ناديده گرفت. من به عنوان ناظر مجلس در شوراي عالي نظام پزشکي، بنابر اطلاعاتي که در اختيار داريم، معتقدم کار را بايد به همين شکل ادامه دهيم.»

خضري در ادامه افزود: «البته بايد در اجراي آن به زيرساخت‌ها و دستورالعمل‌هاي باليني توجه لازم داشته‌باشيم و پرداختي‌هاي لازم و کافي به پزشکان اجرا کننده داشته‌باشيم. علاوه بر آن پرونده و کارت سلامت الکترونيک به درستي و دقت انجام گيرد.»

وي همچنين تأکيد کرد: «مشکل اصلي ما در حوزه ارائه خدمات نيست در حوزه آموزش‌هاست. ما در کشور پزشک عمومي داريم نه پزشک خانواده، بر همين اساس اگر انتقادي است، در اين حوزه بايد باشد که نياز است آموزش لازم به پزشکان در اين زمينه داده شود. البته اين را هم بايد عنوان کرد که در اين زمينه بيمه سلامت روستايي و شهري را بايد يکي کنيم و بروکراسي که وجود دارد، روستاييان ما را با مشکل روبرو مي‌کند، که در اين زمينه پزشک خانواده نيز اين مسئله مهم است. به عبارتي پزشک خانواده شهري و روستايي يک شکل شود.»

اين عضو کميسيون بهداشت در پايان تأکيد کرد: «در اين دو استان کار خوبي آغاز شده است و ما اميدواريم که رو به جلو رود و اگر نواقص و مشکلات آن رفع شود، اکثر اعضاي کميسيون نيز با آن موافق هستند و مشکلي ندارند.»

با توجه به اينکه در اين مدت کمتر اخبار خوشحال‌کننده‌اي درباره پزشک خانواده به گوش رسيده‌است و منتقدان اجراي اين طرح هم کم نيستند (چنانچه پيش‌تر در روزنامه سپيد در بخش‌هاي گوناگون و از زبان بسياري از کارشناسان گزارش‌هايي در اين زمينه منتشر شده است.) و اظهارات جامعه پزشکان عمومي که نقاط مثبت اين طرح را بيان کردند، نياز است وزارت بهداشت جلسات هم‌انديشي بيشتري در اين زمينه داشته‌باشد و در صورت نياز پيش از اينکه دير شود، تجديد نظر لازم انجام گيرد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
4.42525s, 18q