کارشناس تغذيه، بازوي چپ پزشک

۱۳۸۸/۰۵/۰۳ - ۱۵:۱۹ - کد خبر: 16502
کارشناس تغذيه، بازوي چپ پزشک
بهره گيري از برنامه غذايي مناسب و رعايت رژيم غذايي ويژه هر بيماري مي تواند از يک سو سبب تامين نيازهاي مبرم انسان به مواد مغذي براي ترميم آسيب هاي وارده به بدن شود و از سوي ديگر، سيستم ايمني را براي مقابله موثر با عوامل بيماري زا تقويت کند.

چرا تغذيه بيماران در بيمارستان مهم است

پزشکان و محققان علوم تغذيه دريافته اند بيماراني که در مدت بستري بودن در بيمارستان از تغذيه مناسبي برخوردار باشند، به خصوص بيماراني که رژيم غذايي آنها داراي کالري و پروتئين کافي بوده و از نظر ويتامين ها و مواد معدني ضروري غني باشد، در برابر عوارض جانبي بيماري و روش هاي مختلف درماني مانند مصرف داروها، اشعه درماني، شيمي درماني، جراحي و... از مقاومت بيشتري برخوردارند و سريع تر بهبود پيدا مي کنند. البته ذکر اين نکته بسيار ضروري است که رژيم غذايي هر بيمار بايد با توجه به شرايط فردي و وضعيت بيماري وي از سوي کارشناس تغذيه و رژيم درماني تنظيم شود. همچنين کارشناس تغذيه مي تواند با تنظيم يک برنامه غذايي متنوع و با ارزش تغذيه يي بالا و هضم آسان، به گذران بهتر دوره نقاهت بيمار کمک کند.

دکتر «سيدعلي کشاورز» متخصص تغذيه و مدير گروه تغذيه و بيوشيمي دانشگاه علوم پزشکي تهران معتقد است اگر حين ويزيت بيمار، پرستار شانه راست پزشک ايستاده است، متخصص تغذيه نيز بايد کنار شانه چپ وي باشد تا با همراهي او فرآيند درمان تسهيل شود. کارشناس تغذيه با حضور بر بالين بيمار نکاتي را که بايد بيمار به دليل بيماري اش هنگام تغذيه رعايت کند، تشريح مي کند و نيز مي تواند بر پيروي از الگوي تغذيه صحيح بيماران بستري شده در بيمارستان، نظارت داشته باشد.

حمايت تغذيه يي از بيماران بستري در بخش مراقبت ويژه

اما توجه به تامين نيازهاي تغذيه يي در مورد بيماران بستري شده در بخش هاي مراقبت هاي ويژه اهميت مضاعفي دارد. اين بيماران با توجه به شرايط بحراني به دليل شدت بيماري و پيچيدگي مراقبت در بخش آي سي يو، نسبت به ساير بيماران به سوءتغذيه مستعدتر هستند. در واقع نمي توان از اين موضوع غفلت کرد که جراحي هر چقدر هم موفق باشد و کادر درماني هر چقدر هم ورزيده باشند، ممکن است به علت حمايت هاي تغذيه يي نامناسب و ضعيف، اثر درماني مناسبي دربرنداشته باشد.

اهميت تامين مواد مغذي براي اين دسته از بيماران تا آنجايي است که معمولاً از غذاي آشپزخانه يي به دليل آنکه نمي توان کنترل چنداني بر ميزان مواد مغذي موجود در آن داشت، کمتر استفاده مي شود. در اين شرايط حاد خصوصاً زماني که بيمار قادر به خوردن نبوده و عمل بلع نيز راحت نيست (مثلاً در سکته هاي مغزي) بسته به وضعيت بيمار در بيمارستان از روش تغذيه با لوله استفاده مي شود. در اين روش تمام مواد غذايي و آب مورد نياز به صورت مايع يکدست و هموژن در حجم و زمان هاي مشخص که اصطلاحاً غذاي فرموله ناميده مي شود، با لوله و معمولاً از راه بيني-معدوي وارد دستگاه گوارش بيمار مي شود. به اين طريق مي توان به فردي که نياز متابوليکي او افزايش يافته است، کمک کرد تا شرايط ايجادشده را پشت سر بگذارد.

غذاي آشپزخانه يي در آي سي يو ممنوع

در خصوص بيماران بستري در بخش مراقبت هاي ويژه علاوه بر آنکه ميزان مواد مغذي در غذاي فرموله به مراتب غني تر از غذاي آشپزخانه يي است، رعايت اصول بهداشتي نيز در اين نوع تغذيه سهل تر و ميسرتر است. آنچه در نوع تغذيه افراد سالم مشاهده شده است، بر اين نکته دلالت دارد که قواي بدني مناسب، سيستم ايمني فعال و هوشيار و نيز دستگاه گوارش آماده سبب مي شود بسياري از عوامل بيماري زا که ممکن است همراه تغذيه به بدن وارد شوند، مهار شوند، اما در بيماران بستري در آي سي يو رعايت اصول بهداشتي در تهيه غذا از حساسيت بيشتري برخوردار است، به همين جهت است که متخصصان غذاي فرموله را در شرايط آي سي يو بر غذاي آشپزخانه يي ترجيح مي دهند.

دکتر «آرزو احمدي» متخصص بيهوشي و فلوشيپ بخش مراقبت هاي ويژه يکي از بيمارستان هاي تهران در اين رابطه مي گويد؛ «مطالعات باليني در سراسر دنيا بر اين موضوع اذعان دارد که حمايت تغذيه از بيماران بستري در بخش آي سي يو از طريق انتقال غذاي فرموله به واسطه لوله (به غير از شرايطي که ممنوعيت دارد) بسيار بر ساير روش ها ارجحيت دارد چرا که اولاً مي توان از رسيدن مواد مغذي لازم و ضروري براي بيمار به ميزان لازم و کنترل شده اطمينان بيشتري داشت، ثانياً اينکه احتمال وجود آلودگي هاي محيطي در آن (برخلاف غذاي آشپزخانه يي) بسيار پايين و شايد در حد صفر است. دريافت مواد غذايي مناسب و کافي از اين طريق علاوه بر آنکه به حفظ قدرت بدني بيمار کمک مي کند و از متلاشي شدن بافت هاي او جلوگيري کرده و به بازسازي بافت هايي که از عوامل درماني تاثير گرفته اند، کمک مي کند، راه حل مناسبي است براي سرعت بخشيدن به شروع فعاليت هاي روده هاي بيمار. امروزه در دنيا تغذيه روده يي حتي جايگزين تغذيه وريدي شده است چرا که ما هر چه سريع تر بتوانيم روده بيمار را به کار بگيريم (مگر در مواقع خاص) بهتر مي توانيم از گسترش باکتري هاي مضر در روده و فاکتورهاي التهابي جلوگيري کنيم.»

سخن آخر

بنابراين بايد گفت تامين اهداف تغذيه يي در بيماران خصوصاً بيماران بستري در بخش هاي مراقبت هاي ويژه، پس از تثبيت شرايط بيمار، از مهم ترين برنامه هاي حمايتي از بيمار محسوب مي شود. رعايت رژيم غذايي ويژه هر بيماري موجب مي شود دستگاه هاي گوناگون بدن از زيان هاي مصرف نامتناسب برخي مواد مغذي که بر اثر تغييرات فيزيولوژيک ناشي از بروز بيماري ايجاد شده اند، مصون بمانند و در ضمن از مزاياي مصرف برخي ديگر از مواد مغذي که به درمان علل و زمينه هاي بيماري کمک مي کنند، بهره مند شوند. تامين غذاي آشپزخانه يي هرچند براي بيماران خانگي و نيز بيماران بستري در بخش هاي مختلف بيمارستان اولويت دارد، ولي همراهان بيماران بستري در آي سي يو به جهت افزايش قواي بازتواني بيمار و کاهش زمان بستري بيمار در آي سي يو نبايد تقاضاي حذف غذاي فرموله و شيوه تغذيه روده يي را که موسوم به انترال است، داشته باشند.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.91868s, 18q