ماهی بخرید؛ماهي قرمز خطرناك نيست!

۱۳۸۵/۱۲/۲۳ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 1706
ماهی بخرید؛ماهي قرمز خطرناك نيست!

همان‌طور كه از دکه‌هاي گل فروشي گرفته تا بقالي‌ها، بساط فروش ماهي برپاست، رسانه‌‌ها هم از تلويزيون و راديو تا روزنامه‌ها و مجلات، سعي در آگاه کردن مردم در اين‌باره دارند.

البته با همه اين حرف و حديث‌ها، باز هم تكليف معلوم نيست. گاهي مي‌گويند از فروشندگان آكواريوم بخريد، گاهي مي‌گويند از ميادين ميوه و تره‌بار؛ زماني هم هشدار مي‌دهند که ماهي‌ها بيماري‌زا هستند و اصلاً نخريد! چه كسي درست مي‌گويد؟

مهندس اسماعيل شمس کلاهي، مدير بخش ماهيان زينتي سازمان شيلات، به همشهري مي‌گويد: «براي بسياري از مردم کشور ما که با حيوانات بيگانه هستند، ماهي قرمز تنها حيواني است که مهمان خانه‌هايشان مي‌شود. بسياري از کودکان ايراني از طريق همين ماهي‌هاي قرمز سفره هفت سين با دنياي حيوانات آشنا مي‌شوند و بسيارند افرادي که  به دلايل غير منطقي و اشتباه با حيوانات مشکل دارند و از حيوانات فراري هستند ولي  با ماهي قرمز کنار آمده‌اند. اگر قرار باشد بدون هيچ آمار و مدرک مستندي بگوييم حيواني که سال‌ها مهمان ما بوده به اين ميزان خطرناک و کشنده است، ديگر نبايد انتظار داشته باشيم مردممان با حيوانات برخورد خوبي داشته باشند. در اين شرايط بايد منتظر باشيم که مردم ما در هر کجا که حيواني را پيدا کردند از ترس آلوده بودن آن حيوان را بکشند و نابود کنند.»

اين استدلال كساني است كه با تبليغات عليه ماهيان قرمز و ترساندن مردم از بيماري‌هايي كه ممكن است منتقل كنند، مخالفند. گروهي هم هستند كه معتقدند با سنت‌ها و آداب و رسوم قديمي نبايد مخالفت كرد.

استدلال اين عده البته پاسخ روشني دارد: موبد اردشير خورشيديان، رئيس انجمن موبدان تهران درباره حضور عناصرى همچون ماهى قرمز در سفره هفت سين مى‌گويد: «دقيقاً مشخص نيست ماهى قرمز از چه زمانى وارد سنت‌هاى نوروزى شده است، اما مسئله مهم اين است كه يك رسم دينى باستاني نيست. به هيچوجه نبايد گذاشت يك موجودى اسير و بى‌جان شود. حيوان بايد آزاد باشد و زندگى كند. از نظر دين ما و فرهنگ ايرانى اين كار شايسته نيست و نبايد انجام شود.»

اما مخالفان حضور ماهي قرمز در سفره هفت‌سين به بيماري‌هايي اشاره مي‌كنند كه ممكن است از طريق ماهي به انسان منتقل شود. مثلاً يكي از بيماري‌هايي که به شدت هراس انگيز بوده و در روزهاي اخير در رسانه‌هاي مختلف براي پرهيز از ابتلا به آن هشدارهاي مکرر داده مي‌شود، بيماري به نام «سل پوستي» است.

شمس با ابراز تعجب از اين هشدارها و با استناد به نظرات كارشناسان FAO، مي‌گويد: «اين بيماري آنقدر ضعيف است که قابل انتقال از ماهي به ماهي هم نيست چه برسد به اينکه از ماهي به انسان منتقل شود.»

تلاش مدافعان حقوق حيوانات

واقعيت اين است كه  بخش مهمي از هشدارهايي كه در مورد ماهي قرمز داده مي‌شود، نه از سوي پزشكان و دامپزشكان، كه از سوي طرفداران محيط زيست و مدافعان حقوق حيوانات است.

دكتر مهرناز عطرى، مدير گروه مهر ايران كه يك نهاد غير دولتي حامي محيط‌زيست است، معتقد است که استان‌هاي گيلان و اصفهان از مراکز عمده پرورش ماهي است که از اوايل اسفند ميليون‌ها ماهي با تانکرهاي ويژه يا دبه‌هاي بزرگ آب، سوار بر وانت يا کاميون به شهرهاي مختلف حمل و سر و کله ماهي فروش‌ها پيدا مي‌شود.

او با تاکيد، در اين باره مى‌گويد: «ميكروارگانيسم‌هاى موجود در آب، مكان‌هاى آلوده پرورش ماهى قرمز كه ماهى‌هاى حاره‌اى را نيز شامل مى‌شود، سبب توليد بيمارى‌هاى واگيردار در اين آبزيان بوده و از طريق تماس پوست انسان با خود ماهى، آب تنگ و آكواريوم، قابل انتقال به انسان است.»

اين‌درحالي است كه مسئولين شيلات در بخش ماهيان زينتي مي‌گويند 70 درصد ماهي‌هاي قرمز از کاشان (انواع قرمزتر) و بقيه از استان گيلان و مازندران مي‌آيند و  بسياري از مراکز فعال در کاشان مجوز بهداشتي دارند و بقيه هم که به روش سنتي کار مي‌کنند درصدد پروانه‌دار شدن هستند.

مدير بخش ماهيان زينتي سازمان شيلات با اعتراض شديد به منع افراد از خريد ماهي، به 1600نفري که در حوزه پرورش ماهيان زينتي اشتغال دارند اشاره کرده و مي‌گويد: «ما بخش عظيمي از اين ماهي ها را به ترکيه، ژاپن، انگليس، آمريکا و هلند صادر مي‌کنيم که اگر مشکلي وجود داشت، اين صادرات متوقف مي‌شد.»

خطر هست، ولي جدي نيست

«ويروس سارمونلا» (منظور احتمالاً باكتري سالمونلاست) با ۲۵ هزار زيرگونه از طريق كوچكترين خراش بر انگشتان و تماس با آب تنگ ماهى آلوده به اين ويروس، قابل انتقال است.

«پيستوريازيس» (پسوريازيس درست است) بيمارى پوستى خطرناكى است كه به مرض پولك ماهى معروف است. اين بيمارى با كورتون تراپى نيز درمان نمى‌شود و حتى با جايگزينى پوست سالم قابل مداوا نيست.

اين‌ها جملاتي است كه اين روزها در روزنامه‌ها زياد ديده مي‌شوند. مسئله‌اي كه متخصصين بيماري‌هاي آبزيان در اداره دامپزشکي و شيلات به شدت از آن انتقاد مي‌كنند.

مثلاً اين‌كه سالمونلا يک باکتري است نه ويروس، نشان مي‌دهد كه گويندگان اين جملات خيلي هم از نظر علمي به قضيه مسلط نبوده‌اند. ضمن اين‌كه كارشناسان شيلات مي‌گويند بيماري‌هايي مثل سالمونلا که منشأ دامي (حيوانات خونگرم) دارند، قابل انتقال از ماهي (خونسرد) به انسان نيستند.

دکترمجيدرجبي، متخصص بيماري‌هاي آبزيان و مديرکل دفتر بهداشت و بيماري‌هاي آبزيان سازمان دامپزشکي در گفت وگو با همشهري با اشاره به موارد فوق مي‌گويد: «من با قاطعيت مي‌توانم بگويم که چنانچه نکات بهداشتي مورد نظر سازمان دامپزشکي رعايت شود، نگهداري از ماهي‌هاي قرمز، هيچ مشکلي از لحاظ بيماري‌زايي براي افراد نخواهد داشت و تنها در صورت وجود زخم‌هاي پوستي احتمال بيماري‌زايي وجود دارد که با استفاده از دستکش مشکلي پيش نخواهد آمد.»

اگر نكات ايمني جدي‌گرفته نشود

متخصصان مي‌گويند رعايت برخي نکات در هنگام خريد ماهي قرمز و در حين نگهداري آن سبب مي‌شود که نه تنها براي افراد، بلکه براي ماهي ها هم هيچ مشکلي پيش نيايد، بچه‌ها سال را در کنار ماهي‌هاي قرمزشان تحويل کنند و ماهي‌ها آنقدر سالم باشند که معلق زدن لحظه سال تحويل فراموششان نشود.  دکتر رجبي اين نکات را چنين برمي‌شمرد:

1 - افرادي که حساس هستند يا سابقه آلرژي دارند، از دست زدن به ماهي خودداري کنند.
2 - همه افرادي که با ماهي يا آب تنگ تماس دارند بلافاصله دست‌هاي خود را با آب و صابون به دقت بشويند.
2 - از دست زدن به چشم و دهان بعد از کار با آکواريوم يا ظرف خودداري کنيد.
3 - ماهي ها را حتماً از آکواريوم دارها و مراکز مخصوص ماهي‌هاي زينتي خريداري کرده و حداقل روزي دو نوبت يک دقيقه‌اي به رفتار ماهي‌هاي خود توجه کنيد.
به اين ترتيب مي‌توانيد حرکت‌هاي غير معمول آنها تشخيص دهيد و در صورت بروز مشکل در رفتار آنها اگر علاقمند باشيد مي‌توانيد از متخصصين نگهداري ماهي براي درمان آنها مشورت بگيريد.
4 - از رها کردن ماهيان زينتي خود در رودخانه‌ها، تالاب‌ها و آب‌هاي آزاد جداً خودداري کنيد و اگر توانايي نگهداري از ماهيان خود را نداريد آنها را به فروشگاه‌هاي ماهيان زينتي و يا افرادي که توانايي نگهداري از ماهي دارند تحويل دهيد.

بهتر است فراموش نکنيم که اگر ماهي‌هاي زينتي بيماري‌زا نيستند از حق مسلم آنها براي زندگي مثل ساير موجودات زنده، غافل نشويم، يادمان باشد، شيشه عمر ماهي‌ها دست ماست، از آنها خوب نگهداري کنيم و اگر نمي‌توانيم از ضيافت مرگ، چشم پوشي کنيم.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.19783s, 19q