مصرف درست دارو يكي از اركان اصلاح الگوي مصرف در حوزه سلامت

۱۳۸۸/۱۲/۱۵ - ۱۰:۲۴ - کد خبر: 19329
مصرف درست دارو يكي از اركان اصلاح الگوي مصرف در حوزه سلامت
آن زمان شايد اين حکيم ايراني حتي گمان نمي کرد که روزي عوارض داروهايي که به شيوه بنيان گذاري شده او توليد مي شود، به خطري بزرگ براي جوامع بشري تبديل شود.

آنچه که امروز تحت عنوان داروهاي مختلف با هدف درمان بيماري ها در داروخانه ها وجود دارد، در واقع سمومي است که در شرايط خاص و به تشخيص طبيب اثرات مثبت آن بر جنبه‌هاي منفي پيشي گرفته و علي رغم بر جا گذاشتن تأثيراتي مخرب، مي تواند جان بيماري را نجات دهد.

اين موضوع يک موضوع عام بوده و تمام داروهايي که با پايه علم شيمي تهيه مي شوند را بدون استثنا شامل مي شود. به طوري که سالانه شاهد خارج شدن تعدادي از داروها از ليست نسخه هاي تجويزي پزشکان به دليل عوارض شديد و زيانبار آنها هستيم.

همه به ياد داريم که زماني آکسار (آسپرين) يکي از مهم ترين مسکن هاي خوراکي و ديپرون از مهم ترين و کاربردي ترين مسکن هاي تزريقي بودند، اما اکنون کدام طبيب را سراغ داريد که در ده ساله اخير يکي از اين دو مسکن را براي تسکين درد تجويز کرده باشد يا تجويز کند. (مگر آسپرين تحت عنوان A.S.A با فرمول جديد و در شرايط خاص، آن هم نه به عنوان مسکن)

به گفته دكتر محمد هادي ايمانيه، رئيس دانشگاه علوم پزشکي شيراز، علم پزشکي هر 20 ماه يکبار حداقل دو برابر مي شود بنابراين پزشکان و داروسازان و همين طور فعالان بخش پيراپزشکي نيازمند دوره هاي بازآموزي مداوم هستند.

به گزارش ايسنا، اين تغييرات در سطح و حجم آموخته هاي پزشکي در بخش مهمي مشمول دنياي داروسازان شده و همه ساله شاهد تغييرات وسيعي در داروها هستيم.

ايمانيه با تأکيد بر اينکه اصلاح مصرف دارو يکي از مهمترين ارکان اصلاح الگوي مصرف در حوزه سلامت است، گفت: آموزش در خصوص مصرف درست دارو و جلوگيري از مصرف خودسرانه، بسيار مهم است.

وي از پزشکان خواست که توضيحات بيشتري در خصوص دارو به بيماران بدهند و وقت بيشتري را به آگاه سازي بيماران اختصاص دهند.

اين در حالي است که يک پزشک در ساعت‌هاي محدود تعداد زيادي بيمار را ويزيت مي کند، اين تعداد در بعضي موارد آن قدر زياد است که پزشک حتي نمي تواند معاينه کاملي از بيمار انجام دهد. به عنوان مثال يک متخصص مشهور پوست روزانه بين (فقط عصرها) 35 تا 50 بيمار را در مطب خود ويزيت مي کند، بيماراني که براي رفع جوش و آکنه و دُمل و ديگر بيماري هاي پوستي نيازمند مصرف طيف وسيعي از داروها با عوارض گسترده و عميق از گروه کرتون تا آنتي بيوتيک هاي بسيار قوي و ديگر داروهاي تخصصي هستند. داروهاي که بعضاً يکي از عوارض اوليه آنها عقيم شدن مصرف کننده است.

رييس دانشگاه علومپزشكي شيراز در اشاره به وجه ديگري از مسأله بسيار مهم و کثيرالوجه مصرف خودسرانه و بالا دارو، به موضوع توليد کنندگان پرداخت و تصريح کرد: شرکت ها و کارخانه هاي توليد دارو پس از ترويج الگوي مصرف منطقي، مي توانند منافع خود را از طريق توسعه صادرات و توسعه مناطق عرضه محصولات تأمين کنند. هرچند برداشت از اين وجه کلام اين است که برخي توليد کنندگان اگر از اصلاح الگوي مصرف ناراحت نباشند، به حتم خشنود هم نخواهند بود!

رئيس دانشگاه علوم پزشکي شيراز در ميان راهکار براي رفع اين معضل بر لزوم ترويج داروهاي با عوارض کمتر تأکيد و از پزشکان و داروسازان و فعالان اين بخش مي خواهد در اصلاح الگوي مصرف و تغيير رفتار بيماراني که از نسخ چندين دارويي خشنود مي شوند به طور جدي کمک کنند.

وي البته با اشاره به برگزاري جشنواره ملي کودک و مصرف منطقي دارو در شيراز گفت: توجه خانواده به خواسته هاي کودک و آموزش پذيري مناسب اين گروه يکي از علت هاي برگزاري اين جشنواره است.

ايمانيه همچنين گفت: ساخت و نمايش فيلم و تئاتر، انتشار كتاب، تنظيم گزارش و مقاله در روزنامه ها مي تواند بر فرهنگ عمومي و حتي نگرش فعالان حوزه بهداشت و درمان از جمله پزشكان تاثير گذار باشد به گونه اي كه به اصلاح فرهنگ زياده خواهي دارو منجر شود.

رييس دانشگاه علوم پزشكي شيراز رسانه ها را اصلي ترين نقطه اتكاي حوزه سلامت در فرهنگ سازي افكار عمومي ذكر و اظهار اميدواري كرد با همكاري مناسب دانشگاه و ساير بخشهاي مرتبط بتوان الگوي مصرف دارو را منطقي كرد.

دبير جشنواره كودك و مصرف منطقي دارو و معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي شيراز نيز گفت: دارو علاوه بر اثرات شفابخش همواره با عوارضي نيز همراه است.

دكتر هاشم منتصري افزود : بر اساس تحقيقاتي كه در برخي كشورها انجام شده است عوارض ناشي از مصرف داروهايي كه در گذشته مصرف شده دليل بستري شدن 28 درصد از بيماران در بيمارستان است.

وي گفت: اين در حاليست كه استفاده از اقلام دارويي و همچنين تداخل دارويي در كشور ما بيشتر است.

منتصري ادامه داد: بر اساس بررسي هاي انجام شده آمار تجويز دارو توسط پزشكان استان فارس 21/3 قلم در هر نسخه است.

وي گفت: ميزان تداخل دارويي در نسخه هاي متخصصان استان فارس 5/1 در هر هزار نسخه و در استان فارس در نسخه هاي پزشكان عمومي به 2/3 در هر هزار نسخه مي رسد.

منتصري با يادآوري اينکه اين تداخل ها که از نوع درجه يك هستند به احتمال زياد منجر به بستري شدن بيمار مي شود، تاكيد كرد: دقت بيشتر براي جلوگيري از تداخل دارويي به ويژه براي كودكان ضروري است زيرا در صورت تجويز غيرمنطقي دارو و تداخل داروهاي مصرفي، كودك دچار عوارضي مي شود كه گاهي تا آخر عمر مي تواند ادامه داشته باشد.

وي گفت : آشنايي كودكان بامصرف منطقي دارو از جمله موارديست كه مي تواند دركاهش اين عوارض موثر باشد.

منتصري همچنين از تدوين برنامه استراتژيك سال هاي آينده در پايان جشنواره كودك و مصرف منطقي دارو خبر داد.

به گزارش ايسنا، مصرف خودسرانه دارو نه تنها فرد مصرف کننده را در معرض خطر مستقيم عوارض خطرناک داروي مصرف شده قرار مي دهد، بلکه به واسطه تداخل تأثيرات داروها، افرادي که مصرف کننده چند دارو هستند بايد منتظر تشديد عوارض نيز باشند.

از طرفي اثرات سمي برخي داروها از طرق مختلف ديگران را نيز تهديد مي کند. به عنوان مثال مادري که حامله است يا کودک شيرخوار دارد بايد بداند هر ماده اي که وارد بدنش شود، به صورت مستقيم از طريق خون و به واسطه شير يا بند ناف، کودک دل بند او را تهديد کرده و در معرض خطر قرار مي دهد.

بر اساس دستاوردهاي پزشکي داروهاي مختلف در شرايطي تأثيرات مختلفي بر يکديگر مي گذارند که اين امر به تداخل اثر دارويي معروف است، به اين معني که استفاده همزمان يا بلافاصله دو دارو اگر بدون نظر پزشک و به صورت خودسرانه استفاده شود، مي تواند اثرات افزايشي، کاهشي يا سمي ايجاد کند.

توجه به اين موضوع که هر بار پزشک يک دارو را براي بيمار تجويز مي کند، بر اساس مشاهده علائم و شواهد و بررسي نتايج آزمايش هاي بيمار است. بنابراين ممکن است دو بيمار با علائمي ظاهراً مشابه بعد از مراجعه به يک پزشک دو داروي متفاوت دريافت کنند.

بنابراين به خاطر داشته باشيم که داروهاي تجويز شده توسط پزشکان براي همان بيماري خاص بوده و بعد از آن نبايد با مشاهده علائم مشابه در شخص يا فرد ديگري، آن دارو تجويز و مصرف شود.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.73502s, 18q