غذاهاي سنتي در سفره ايراني‌ها رنگ مي‌بازد!

۱۳۸۹/۰۱/۲۱ - ۱۱:۲۰ - کد خبر: 19499
غذاهاي سنتي در سفره ايراني‌ها رنگ مي‌بازد!
در حالي كه براساس گزارش‌هاي بين‌المللي، جمعيت شهرها در جهان به سرعت در حال افزايش است، در شهرها به علت شيوه زندگي پرسرعت و كمبود وقت، تقاضاي جامعه براي مصرف غذاهاي آماده بالاست و اين در حالي است كه اين غذاها معمولا حاوي كالري بالا، چربي، شيريني و نمك زياد و در عين حال مواد مغذي ناكافي هستند.

در آخرين بررسي سازمان جهاني بهداشت در سال 2003 در حداقل نيمي از كشورها، بيش از 70 درصد مناطق شهري به ميزان كافي ميوه و سبزي مصرف نمي‌كنند. اين ميزان در كشور ما نيز طبق آخرين بررسي كشوري حدود 87 درصد است.

ميزان فعاليت بدني كم نيز در كشور در سنين 15 تا 64 سالگي حدود 35 درصد در هر دو جنس گزارش شده است.

به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، امروزه غذاهاي سنتي در سفره ايراني‌ها در حالي رنگ مي‌بازد كه رژيم غذايي نامناسب و فعاليت بدني ناكافي دست به دست يكديگر داده و افزايش خطر بسياري از بيماري‌هاي غيرواگير مزمن مانند چاقي، فشار خون بالا، بيماري‌هاي قلبي عروقي، پوكي استخوان، ديابت نوع 2 و انواع خاصي از سرطان‌ها را شاهد هستيم.

صد و 55 ميليون نفر در سنين 30 تا 45 سال در جهان در شرايطي چاقند كه چاقي خود از عوامل بروز بيماري‌هايي نظير فشارخون، ديابت و ... است. اين در حالي است كه20 درصد از بيماري‌هاي قلبي عروقي در سراسر جهان به دليل مصرف كم ميوه و سبزي ايجاد مي‌شوند و كاهش روزانه 3 گرم مصرف نمك 50 درصد كاهش تعداد افراد مبتلا به فشار خون بالاي نيازمند درمان و 22 درصد كاهش تعداد مرگ به علت سكته مغزي را سبب مي‌شود.

نقش خانوار در انتخاب سبد غذايي بسيار مهم كه خود به عوامل مختلفي بستگي دارد. يكي از مهمترين و زير‌بنايي‌ترين آنها فرهنگ و دانش تغذيه‌اي خانواده است. براي ايجاد دسترسي به غذاي مناسب و سالم و هدايت خانوارها در انتخاب درست غذا، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در كنار ساير بخش‌هاي رفاه و توسعه اجتماعي كشور با افزايش پوشش خدمات بهداشتي درماني، حمايت از توليد محصولات سالم و مغذي، ارتقاي فرهنگ و دانش تغذيه‌اي و اصلاح الگوي مصرف مواد غذايي سياست گزاري كرده و به ابعاد مديريت امنيت غذا و تغذيه شامل توليد، توزيع، عرضه و مصرف مي‌پردازد.

رييس اداره تغذيه وزارت بهداشت نيز در آستانه چهارمين روز از هفته سلامت با عنوان «جامعه سالم، تغذيه سالم، امنيت غذايي» نقش غذاهاي سنتي در زندگي شهري را بسيار كمرنگ ارزيابي مي‌كند و در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا، مي‌گويد: غذاهاي سنتي در روستاها همچنان جايگاه خود را حفظ كرده‌اند. اما در زندگي شهري به ويژه با توجه به زندگي كنوني كه زنان نيز در خارج از منزل فعاليت مي‌كنند، استفاده از غذاهاي سنتي به مديريت زنان خانه بستگي دارد و لازم است كه تلاش بيشتري از سوي زنان براي حفظ سفره سنتي صورت گيرد و مواد غذايي خانگي را همچنان در ذائقه كودكان و خانواده ثابت نگهدارند و ارزش آن را پاسداري كنند.

وي معتقد است: اگر دورانديشي زنان در خانواده نباشد؛ به دليل كمبود وقت مادر غذاهاي آماده مي‌تواند در خانه رواج يابد و همين فرهنگ در آينده كودكان را به مصرف غذاهاي آماده تشويق كرده و در نتيجه سلامت افراد خانواده را به خطر اندازد.

دكتر ترابي، نمك، روغن، قند و شكر و مواد افزودني و نگهدارنده را از موادي دانست كه در زندگي شهري مصرف آنها معمولا افزايش مي‌يابد و به ايسنا مي‌گويد: معمولا غذاهايي كه در زندگي شهري مورد استفاده قرار مي‌گيرند غذاهاي آماده هستند كه معضلات و مشكلات خود از جمله بيماري‌هايي مانند چاقي، افزايش فشار خون، ديابت، برخي از سرطان‌ها و ... را به دنبال دارند.

به گفته وي، ممكن است ميزان بالاي نمك در برخي از مواد غذايي حتي مواد غذايي سالم چندان مشخص نباشد. به عنوان مثال موادي مانند زيتون شور عليرغم آن كه از خواص بسيار زيادي برخوردار است؛ شور بودن آن مي‌تواند تهديدي براي سلامتي باشد. برخي از خشكبار و مغزهاي شور نيز مي‌تواند افراد را مستعد ابتلا به فشار خون كند. چيپس، پفك و ديگر تنقلات آماده مانند چوب شور كه معمولا براي كودكان استفاده مي‌شود، از نمك بسيار بالايي برخوردارند.

دكتر ترابي نسبت به مصرف بي‌رويه مواد غذايي مانند سوپ‌هاي آماده، قرص‌هاي سوپ، پودرهاي فشرده پياز و سير و ... هشدار مي‌دهد و مي‌گويد: اين مواد علاوه بر برخورداري از مواد نگهدارنده و افزودني از نمك بالايي نيز برخوردارند. يك ساندويچ سوسيس و كالباس و ديگر محتويات آن مانند سس و خيارشور مجموعه‌اي حاوي نمك زياد را شامل مي‌شود.

وي، ميزان روغن‌ها و چربي‌ها را در غذاهاي آماده بالا عنوان مي‌كند و مي‌گويد: به عنوان مثال، پنير پيتزا، گوشت‌هاي چرخ كرده آماده، سس سالاد، سس كچاب و انواع چيپس‌ها حاوي روغن و چربي بالايي هستند كه اضافه دريافت آنها مي‌تواند به اضافه وزن و چاقي منجر شود فرد را مستعد ابتلا به بيماري‌هايي مانند ديابت، فشار خون و ... كند.

دكتر ترابي در ادامه با اشاره به نقش قند و شكر در چاقي و بروز بيماري‌هاي غيرواگير نيز مي‌گويد: افزايش دريافت قند و شكر همراه با صرف چاي مي‌تواند به چاقي منجر شود. مصرف بيش از نياز انواع شيريني‌ها و برخي از نان‌هاي سنتي شكردار نيز مي‌توانند چاقي را به دنبال داشته باشند.

وي با بيان اين كه هر بطري نوشابه گازدار معادل 10 حبه قند شيريني دارد، ادامه مي‌دهد: اين در حالي است كه ممكن است به علت گازدار بودن طعم بسيار شيرين نوشابه‌هاي گازدار احساس نشود. در مجموع نوشابه‌هاي گازدار حجم زيادي از انرژي و كالري را وارد بدن مي‌كند بدون آن كه از نظر ريزمغذي‌ها تاثيري در سلامت بدن داشته باشد.

دكتر ترابي نسبت به مصرف زياد آبميوه‌هاي صنعتي و شيوع پديده چاقي هشدار مي‌دهد و مي‌گويد: انواع آبميوه‌هاي صنعتي معمولا حاوي آب، حجم زيادي از شكر و طعم مصنوعي از ميوه‌ها هستند كه هيچ گونه ارزش غذايي ندارند و يكي از عوامل شيوع چاقي در نوجوانان و جوانان بويژه در فصل گرما هستند. بنابراين توصيه مي‌شود كه افراد تا حد امكان از مصرف آبميوه‌هاي مصنوعي خودداري كنند و به جاي آن از آب و آب ميوه‌هاي تازه استفاده كنند.

وي با بيان اين كه مصرف بالاي مواد افزودني و نگهدارنده نيز بدن را مستعد ابتلا به بيماري‌هاي مزمن غيرواگير مي‌كند، مي‌گويد: معمولا مواد غذايي بسته‌بندي شده و آماده، حتي كيك و بيسكويت و هر تنقلي كه بسته بندي مي‌شود حاوي مواد افزودني و نگهدارنده است كه افزايش مصرف آنها و تجمع در بدن، فرد را مستعد بيماري‌هاي مزمن غيرواگير مي‌كند.

دكتر ترابي در ادامه نسبت به مصرف بي‌رويه نمك، روغن، قند و شكر و مواد نگهدارنده هشدار داده و به ايسنا مي‌گويد: بيماري‌هاي غيرواگير كه از زندگي شهري، تغيير روش تغذيه و سبك زندگي حادث مي‌شوند، قابل درمان نيستند. بيماري‌هايي مانند فشارخون، سرطان، ديابت و ... هر چند قابل پيشگيري هستند اما زماني كه حادث مي‌شوند قابليت درمان صد در صد را ندارند و اغلب آنها وضعيت وخيمي را ايجاد مي‌كنند. در زمينه چاقي نيز بايد گفت كه پيشگيري از چاقي بسيار راحت‌تر از درمان است؛ اما در زمان بروز چاقي براي كاهش وزن و آب كردن چربي‌هاي اضافي به پشتكار زياد و صرف وقت زياد نياز است. اگرچه كاهش وزن پس از بروز چاقي ممكن است اما بسيار مشكل‌تر از پيشگيري است. بنابراين بايد در دريافت مواد غذايي مواظبت كرد و تا زماني كه گرسنگي ايجاد نشده مواد غذايي مصرف نشوند و اضافه بر نياز به مصرف ميان وعده و غذا اقدام نشود.

و كلام آخر؛ به اعتقاد كارشناسان موضوع مهم در بحث تغذيه آن است كه هر چند در شرايط فعلي عرضه غذا نسبتا كافي است اما در مصرف آن تعادل وجود ندارد. از آنجايي كه طي سالهاي اخير رژيم غذايي غني از كربوهيدرات‌هاي پيچيده و فيبر جاي خود را به رژيم‌هاي غذايي با سهم بيشتري از چربي، قند و غذاهاي فرآيند شده و كم فيبر داده است و غذاي آماده متعلق به فرهنگ بيگانه، جايگزين سفره سنتي شده است لازم است در خانواده‌هاي ايراني آموزش فراگير در خصوص تغذيه مناسب صورت گيرد.

توزيع نامناسب غذا در بين اعضا خانوار و عدم شناخت گروه‌هاي غذايي و نياز بدن به هر يك از گروه‌ها نيز از جمله عوامل اصلي نامناسب بودن دريافت مواد غذايي در اعضا خانوار است. بنابراين هريك از سازمان‌هاي مسئول در امر تهيه، توزيع و عرضه غذا و ارائه دهندگان خدمات بهداشتي - درماني، آموزشي و ... در كشور بايد بر اساس استراتژي‌هاي متناسب با شرح وظايف سازماني خود با يكديگر همكاري كنند.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.69015s, 18q