تحقيقات و پيشگيري از سرطان در كشور بودجه ندارد

۱۳۸۹/۰۴/۰۹ - ۱۲:۵۴ - کد خبر: 20020
تحقيقات و پيشگيري از سرطان در كشور بودجه ندارد

به گزارش سلامت نيوز به نقل از فارس، سرطان كه هنوز بسياري از مبتلايان به آن از بيان نام آن هراس دارند، سومين عامل مرگ در ايران است.
به گفته كارشناسان با توجه به هرم سني جمعيتي و پيرشدن جمعيت در دو دهه آينده، پيش‌بيني مي‌شود ميزان ابتلا به اين عارضه به 2 برابر افزايش يابد.

رشد فزاينده ابتلا به بيماري سرطان در كشور در حالي است كه كارشناسان مصرف سيگار و انواع فرآورده‌هاي دخاني، استفاده از كودهاي شيميايي در محصولات كشاورزي، تغذيه نامناسب و استفاده از غذاهاي آماده، نبود برنامه جامع تشخيص به موقع، پيشگيري، درمان و تأمين دارو براي مبتلايان به اين بيماري و ثبت نشدن بيماران از دلايل افزايش اين معضل در كشور مي‌دانند.

براي بررسي بيشتر موضوع و اينكه براي پيشگيري از اين عارضه چه بايد كرد همچنين وضعيت تحقيقات درباره سرطان در كشور به سراغ كاظم زنده‌دل، معاون بزرگترين مركز تحقيقات و درمان سرطان كشور در انستيتو كانسر مجتمع بيمارستاني امام خميني(ره) رفتيم.شديم.
زنده دل معتقد است: 40 درصد سرطانها قابل پيشگيري هستند اما براي اين كار نيازمند انجام تحقيقات وسيع بودني در كشور هستيم تا بهترين روش را براي پيشگيري پيدا كنيم و متأسفانه بودجه كافي براي انجام تحقيقات در باره سرطان در كشور نداريم، علاوه بر آن براي انجام برنامه هاي تشخيصي و غربالگري مثلاً غربالگري سرطان سينه زنان نيز بودجه و امكانات كافي در كشور وجود ندارد.

به گفته وي الگوي سرطان در ايران هم از الگوي كشورهاي فقير پيروري مي‌كند و هم از الگوي كشورهاي توسعه و همه انواع سرطان‌ها در كشور ما ديده مي‌شود اما امكانات تشخيصي و درماني بيشتري در تهران متمركز است و بيماران مجبورند به تهران بيايند، راه حل اين موضوع نيز اجراي كامل نظام ارجاع است كه هنوز در اول راه اجراي آن هستيم.

وي مي‌گويد شيوع سرطان معده در شمال و به خصوص شمال غرب كشور بسيار بالاست و حدود 100 درصد افراد مبتلا به اين بيماري در اين مناطق نيز بر اثر آن جان خود را از دست مي‌دهند در حالي كه مرگ ناشي از اين بيماري در تهران حدود 80 درصد است.
زنده دل همچنين معتقد است: غربي شدن سبك زندگي، تغذيه با غذاهاي آماده و افزايش سن ازدواج و بارداري زنان در كشور باعث شيوع بيشتر بيماري سرطان سينه در زنان ايراني شده است...

 سرطان چيست و چگونه فردي به اين بيماري مبتلا مي‌شود؟

زنده‌دل: ليست بيماري‌هايي كه به نام سرطان اطلاق مي‌شود خيلي زياد است. سرطان رشد غيرطبيعي سلول است كه در آن سلول‌هاي قسمتي از بدن انسان از روند طبيعي تقسيم‌شان خارج مي‌شوند و اينكه اين سلول‌ها در كجا و در كدام بافت تقسيم غيرطبيعي كنند سرطان‌هاي مختلف را ايجاد مي‌كنند مانند سرطان روده، معده، مري و.... .

صحبت يك روز و 2 و روز و يك سال و 2 سال هم نيست يك روند طولاني است كه منجر به سرطاني شدن بافت يا سلول مي‌شود. برخي سرطانها 10 سال طول مي‌كشد تا علايم آن بروز كند. البته در اكثر سرطان‌ها اگر در مراحل اوليه بيماري تشخيص داده شود مي‌توان جلوي پيشرفت آن را گرفت. از بروز برخي سرطان‌ها را هم مي‌توان پيشگيري كرد. مثلاً افرادي كه سيگار مي‌كشند اگر استعمال دخانيات را قطع كنند روند سرطاني شدن ريه قطع يا كند مي‌شود. لذا با تغيير در عوامل سرطان‌زا مي‌توان جلوي رشد سلول سرطان‌زا را بگيريم. حدود 90 درصد سرطان ريه به علت مصرف سيگار است. اما برخي سرطانها علت خاصي ندارد.

 سرطان‌هاي شايع در كشور كدامند؟

زنده‌دل:‌ ما جزء كشورهاي در حال توسعه و بين كشورهاي پردرآمد و فقير هستيم. در كشورهاي در حال توسعه الگوي سرطان، بين كشورهاي فقير و توسعه‌يافته است. يعني از هر دو دارند. به عبارتي ديگر در كشورهاي پيشرفته سرطان سينه و در كشورهاي فقير سرطان معده زياد است اما در كشورهاي ميان‌درآمد يا در حال توسعه از هردوي آنها داريم ولي ميزان آنها كمتر است. البته وضع سرطان معده در كشور ما استثنا است.

ميزان بيماري‌هايي كه بيشتر به عوامل محيطي و عفوني بستگي دارند در كشورهاي فقير و در حال توسعه بالاست مثلاً ميزان سرطان معده، ريه و روده بزرگ در كشور ما بالاست. شيوع سرطان دهانه رحم بالا نيست و علت آن هم فرهنگ اسلامي ماست. در كشورهاي پيشرفته سرطان ريه به علت استعمال سيگار، سرطان سينه و سرطان كولوركتال بالاست. پيش‌بيني مي‌شود 10 تا 20 سال ديگر همان بلايي كه در كشورهاي توسعه‌يافته از نظر سرطان سينه افتاد بر سر كشور ما هم بيايد و ميزان آن 2 برابر شود. اينها همه برمي‌گردد به عللي كه يا عوامل ژنتيكي است يا محيطي و تغذيه‌اي.

عوامل ژنتيكي در 10 درصد بروز سرطان‌ها دخيل هستند و بقيه مربوط به عوامل محيطي است. بخشي از اين عوامل محيطي قابل پيشگيري است. گفته مي‌شود 40 درصد سرطان‌هاي دنيا قابل پيشگيري است به كمك عدم مصرف برخي مواد و انجام غربالگري و... پيشگيري مي‌شوند. در كشور ما سرطان شايع مردان معده و در زنان سرطان سينه است.

ميزان سرطان معده در كشور 10 در صد هزار نفر در سال است. يعني چيزي حدود 10 هزار نفر در سال به سرطان معده مبتلا مي‌شوند و اما ميزان مرگ و مير آن از شيوع آن كمتر است و علت آن هم امكان تشخيص سريع‌ سرطان معده است. الگوي ابتلا به سرطان معده در شمال كشور بيشتر از ساير مناطق كشور است. يكي از علل آن باكتري هليكوباكترپيلوري است. اين باكتري در كشورهاي توسعه يافته خيلي شايع است 70 تا 80 درصد مردم شمال كشور در سنين 50 تا 60 سالگي اين ميكروب را دارند اما ميزان آن در جنوب كشور كمتر است علت‌هاي آن هم متفاوت است.

موضوعات تغذيه‌اي مطرح است مثل نمك‌سودكردن غذاها و شورخوردن در شمال كشور است. در مناطق محروم‌تر ميزان شيوع سرطان معده بيشتر است. همچنين مديريت درمان هم مهم است به اين صورت كه دسترسي بيماران به بيمارستان مثل تهراني‌ها نيست لذا ديده شده مرگ و مير سرطان‌ها در شهرستان‌ها بيش از تهراني‌هاست.

البته ما نمي‌توانيم در هر شهرستان يك بيمارستان سرطان بسازيم اما با اجراي سيستم ارجاع مي‌توان كاري كرد از مديريت و گردش بيمار سرطاني در كشور تعريف خوبي داشته باشيم كه اگر فردي سرطان گرفت هر كسي با هر مهارتي براي درمان آن اقدام نكند.

توصيه مي‌كنيم افرادي كه در شمال غرب و شمال كشور زندگي مي‌كنند اگر مشكلي در گوارش داشتند كه با 2 ، 3 هفته درمان بهبودي حاصل نشد نزد متخصص گوارش بروند و آندوسكوپي انجام دهند.

در مورد سرطان سينه هم بايد گفت، اگر اين سرطان زود تشخيص داده شود درمان بهتري دارد و چون تشخيص سريع‌تري دارد مي‌توان جلوي مرگ و مير را به خوبي گرفت.

در اردبيل مطالعات نشان داده است كه افرادي كه سرطان معده مي‌گيرند بعد از 5 سال همه بيماران مبتلا مي‌ميرند يعني 100درصد مرگ و مير دارد. ولي اين ميزان در تهران 80تا 85 درصد است. در سرطان سينه وضع بهتر است. مطالعه ما نشان مي‌دهد وضعيت بهتر هم شده است و بيماران زودتر هم مراجعه مي‌كنند.

روند غربي شدن در كشور روند سريعي است. اين سرطان ارتباط زيادي با عدم بچه‌دار شدن، ديربچه‌دار شدن و شيردادن دارد و اينها كم شده است و البته اين مورد بيشتر به نوع زندگي‌ها برمي‌گردد كه زن و مرد وقتي كار مي‌كنند امكان بچه دارشدن خيلي سخت است. ازدواج‌ها دير مي‌شود.

هورمون‌ها هم خيلي در سرطان سينه تأثير دارند و تفاوت معناداري وجود دارد بين فردي كه 20 ساله بچه‌دار مي‌شود و فردي كه 30 ساله‌ بچه‌دار مي‌شود. به علت غربي‌شدن سبك زندگي در جامعه، تغييرات سيستم هورموني سرطان سينه را شاهد هستيم.

راه پيشگيري از سرطان پستان غربالگري است به كمك ماموگرافي كه البته در اين هم حرف است. فرض كنيد 70 تا 80 درصد زنان را مي‌خواهيم ماموگرافي كنيم. هزينه آن از كجا مي‌آيد؟ البته هزينه زيادي براي آن ديده شده است اما بحث يك سال، 2 سال نيست هر سال بايد براي آن بودجه داشت. طرح ديگري كه در دست بررسي داريم اين است كه استراتژي كشور براي كنترل سرطان سينه چه مي‌تواند باشد؟ توصيه‌هاي بين المللي چيست؟ ما در چه وضعيتي هستيم؟ آيا از اين توصيه‌ها مي‌توان استفاده كرد؟ البته سؤال سختي است و جواب آن خيلي عواقب دارد و نمي‌توان نسنجيده وارد شد.

حدود 10 سال پيش برنامه غربالگري سرطان دهانه رحم اجرا شد ولي متوقف شد. چون مؤثر نبود. در كنار غربالگري، درمان اين سرطان هم هست. اگر بخواهيم به يك بيمار مبتلا به سرطان سينه به طور كامل داروي اين بيماري يعني هرسپتين را بدهيم حدود 20 تا 50 ميليون تومان هزينه دارد. هم دولت و هم شركتهاي بيمه‌اي كمك‌هايي مي‌كنند اما كمر كشور مي‌شكند كه اين قدر براي سرطان سينه هزينه كند. جراحي هم دارد لذا بايد بسنجيم كه بايد چه كار كنيم.

البته ما كشور جواني هستيم و 5 سال است اين مركز تحقيقات راه افتاده است و تحقيق هم زمان مي‌برد. نمي‌شود ترجمه هم كنيم و از كشورهاي ديگر اطلاعات بياوريم. اطلاعات بايد بومي خودمان باشد.

برنامه‌هاي پيشگيري بسيار گران هستند چون وقتي برنامه پيشگيري نوشته مي‌شود بحث يك سال و 2 سال نيست. 20 سال بودجه بايد براي آن بگذاريم. بودجه‌هاي ميلياردي براي يك برنامه پيشگيري سرطان براي كشور ما مقدور نيست. مطالعات ما هم بيشتر به سمت نيازهاي درماني اين افراد است. مثلاً جايي مثل اردبيل كه تعداد زيادي مبتلا به سرطان معده دارد مي‌توان بيمارستان سرطان معده در آنجا تأسيس كرد چون هم زنان و هم مردان آنجا 50 در صد هزار مبتلا دارد و 2 برابر بيشتر از بقيه‌ها نقاط كشور مبتلا مي‌شوند. تشخيص هم در اين زمينه مطرح است.

روي طرحي كار مي‌كنيم كه تأخير در تشخيص چقدر تأثير دارد. از زماني كه فردي شك مي‌كند كه سرطان گرفته است تا موقعي كه عمل جراحي صورت مي‌گيرد. مطالعه كوچكي در زنجان انجام شده است و نشان داده شده است كه اين مدت 3 ماه طول مي‌كشد كه ما فكر مي‌كنيم بيشتر است. يعني سرگرداني مردم در سيستم ارجاع ما موجب مي‌شود.تشخيص دير انجام شود و دير شدن تشخيص بيمار را در شرايطي قرار مي‌دهد كه درماني كه شايد براي او نجات بخش بود كارساز نباشد.

اين طرح وقتي نتيجه داد به مردم اطلاع رساني مي‌كنيم. مطالعات ما نشان مي‌دهد بيماران به طور متوسط ديرتر از ساير كشورها مراجعه مي‌كنند يعني 50 درصد بيماران وقتي مي‌آيند كه ديگر كاري نمي‌توان برايشان كرد. البته برخي از سرطانها هم دست خود مردم نيست يعني فرقي نمي‌كند زود بيايد يا دير.

 وضعيت تحقيقات در اين مركز چگونه است؟

زنده‌دل: اينجا قطب علمي سرطان كشور است. بزرگترين بخش‌هاي راديوتراپي در اينجا وجود دارد. يك مجموعه‌اي است كه 70 تا 80 درصد نيازهاي بيماران سرطاني را تأمين مي‌كند البته بيشتر سرطان‌هاي شايع.
به غير از سرطان كودكان، سرطان در سنين بالا هم مطرح است. خيلي‌ها مي‌گويند قبلاً آدم 100 ساله ديده مي‌شد اما الان ديده نمي‌شود. بيماري‌هاي عفوني نمي‌گذارند، مردم 100 ساله شوند و از طرفي كنترل بيماري‌هاي عفوني و تشخيص به موقع آنها موجب شده مردم به سن ابتلا به سرطان برسند.

تحقيقات باعث مي‌شود مشكلات موجود را پيدا كنيم و راه حل ارائه دهيم. هرچه تحقيقات بيشتر شود رسيدن به نقطه اجرا بهتر مي‌شود وكمك بيشتري به مردم مي‌كند. كشورهاي پيشرفته دنيا بيشترين تحقيقات را هم دارند نه به خاطر اينكه مي‌خواهند براي محققان شغل درست كنند و بيكارند.

ما چند تا محدوديت داريم. اگر بخواهيم تحقيقي در سراسر كشور انجام دهيم چيزي حدود 150 تا 200 ميليون تومان هزينه در پي دارد ما اصلاً چنين بودجه‌اي را نداريم. چه كار مي‌كنيم مي‌گوييم اين را در يك نقطه كشور انجام مي‌دهيم. به يك نتيجه مي‌رسيم تجربه خود را به نقاط ديگر مي‌گوييم آنجا هم انجام مي‌شود بعد از 5 تا 7 سال كسي اينها را كنار هم مي‌گذارد و نتيجه‌گيري مي‌كند.

كاري كه مي‌شد در 2 سال انجام دهيم را مجبوريم 6 تا 7 سال طول بدهيم به خاطر اينكه بنيه تحقيقاتي ما ضعيف است. همه‌اش هم پول نيست. نيروي انساني ماهري كه اين كار را انجام دهيم نمي‌گوييم نيست اما چون كار زياد است برخي كارها را انجام مي‌دهيم و برخي كارها مي‌ماند.

ظرفيت ما محدود است. كدام سرطان را بررسي كنيم؟ در اين سرطان به كدام قسمت آن بپردازيم؟ به تشخيص آن، پيشگيري، درمان و پيگيري سياست‌هايي كه قبلاً گذاشتيم بپردازيم؟ تحقيق مروط به همه اجزا است. از نقطه صفر كه شروع تحقيقات مولكولي است تا موقع بعد از مرگ آن. طرحي در دست داريم كه وقتي كسي فوت مي‌كند و گفته مي‌شود سرطان معده داشته است مشخص كنيم آيا اين فرد واقعاً سرطان معده داشته است يا چون در محوطه شكم بوده نمي‌دانستند چيه، گفتند معده است.

متاسفانه به تحقيقات سرطان كم توجه شده است و ما يك مركز مستقلي كه بودجه كافي براي تحقيقات سرطان داشته باشد نداريم. ما كه بزرگترين مركز تحقيقات سرطان كشور هستيم بودجه مستقل نداريم.

بودجه‌اي كه دانشگاه علوم پزشكي تهران در اختيار ما مي‌گذارد كه اگر بخواهد خوب مصرف شود به اندازه بودجه يك محقق در خارج از كشور است. در حالي كه 30 تا 40 عضو هيئت علمي در اين مركز فعاليت مي‌كنند. ما جوان هستيم و داريم تجربه كسب مي‌كنيم.

نسبت به مركز تحقيقاتي ديگر كشور به بحث تحقيقات سرطان خيلي كم‌لطفي شده و ما براي برخي طرح‌ها كه مصوب مي‌كنيم بودجه براي اجراي آن نداريم و طرح‌ها مي‌ماند. محقق دوبار سه‌بار كه اين طور مي‌شود خسته مي‌شود. ما چون قطب علمي كشور هستيم ارتباط خوبي با دانشگاه داريم و چيزي حدود 60 دانشجوي نخبه دانشگاه با ما هماهنگ هستند و كار مي‌كنند. هميشه نگراني من اين بوده است كه چطور بايد آنها را نگه دارم.

تحقيقات مي‌تواند در تمام بخشها از پيشگيري تا انتها كمك كند و ما داريم به اندازه بضاعت خود كار مي‌كنيم. مي‌توانيم بگوييم اگر تحقيقات نتيجه دهد و بتوان آن را وارد جامعه كرد تا حدي كار خود را انجام داده‌ايم. اما راه خيلي طولاني است. آرزوي من اين است در عمر خود ببينم كه يك سرطاني را كه روي آن كه كار كرده‌اييم در كشور مديريت كنيم.

 آيا سرطان‌ها قابل درمان هستند؟

زنده‌دل: سرطان‌هايي مثل سرطان خون كاملاً درمان مي‌شوند. برخي سرطان‌هاي اطفال كه در مرحله اوليه تشخيص داده مي‌شوند معمولاً درمان مي‌شوند اما وقتي به مرحله سختي مي‌رسد هم براي پزشك و هم براي بيمار مشكل است. در سرطان سينه كنار غربالگري آگاهي به مردم هم هست. اين سرطان هم قابل درمان است لذا اگر ضايعه‌اي مشاهده شد بايد به سرعت به پزشك مراجعه كرد و از روش‌هاي مفيد آگاه‌سازي و آموزش رودر رو است.

وضعيت داروهاي ضدسرطان در كشور چگونه است؟

زنده‌دل: داروهاي جديد ضد سرطان مرتب مي‌آيد و خيلي از نظر داروها از دنيا عقب نيستيم اما بحث هزينه‌هاست كه مقداري دولت يارانه مي‌دهد مقداري را بيمه‌ها مي‌دهند اما دارو، گران است و هر چه جديد‌تر گران‌تر.
شركت‌هاي دارويي به دنبال پول خود هستند. سيستم‌هايي داريم كه جلوي سودجويي را بگيرند اما بالاخره داروهاي سرطان گرانند. آگاه‌سازي خرج كمتري نسبت به خريد دارو دارد و پيشگيري مهمتر است.

 چقدر مي‌توان به اخباري كه گفته مي‌شود اين ماده سرطان زاست، اعتماد كرد؟

زنده‌دل: برخي‌ها بي‌ربط است و خيلي براي آن شواهدي نداريم اما برخي اثبات شده است.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
نظرات
saba
salam.khaste nabashid,aya agar baraye hamkari dar tarh haye tahghighati be markaze thghighate saratan moraje shavad emkane hamkari vojod darad?
روزین
سلام خسته نباشید. لطفا در رابطه با زنی که سرطان پستان گرید 2 دارد و از داروی هرسپتین استفاده کرده همچنین به جای دیگر بدن پیشروی نکرده و سایز غده 2/1 سانتی متر است چه پیش آگاهی دارید.
2.48341s, 21q