كسي به فكر سلامت خبرنگاران نيست

۱۳۸۹/۰۵/۱۷ - ۱۵:۳۷ - کد خبر: 20146
كسي به فكر سلامت خبرنگاران نيست
سالهاست بحث سخت و زيان آور بودن حرفه خبرنگاري مطرح است، قانونگذاران كشورمان نيز با الگوگرفتن از تعاريف جهاني اين حرفه را نيز جزء مشاغل سخت و زيان آور قرار داده‌اند و قرار است براي آن مزايايي هم در نظر بگيرند البته از تصويب را عمل فاصله‌هاست.

با اين حال هنوز هم هستند كساني كه از دور نشسته‌اند و با خود مي‌پرسند خبرنگاري كه در تحريريه يك روزنامه، خبرگزاري يا صدا و سيما نشسته است، قلم و كاغذي در دست دارد يا جلو كامپيوتر نشسته، گاهي هم در مراسمي خبري شركت مي‌كند، ضبط و صوتي در دست دارد و مصاحبه مي‌كند، چگونه است كه شغلش سخت و زيان آور است وقتي كه مشاغلي مانند كار در معدن يا پرستاري هم جزء مشاغل سخت و زيان آ‌ور است.

بسياري معتقدند خبرنگاري يك شغل لوكس و باكلاس است كه به خصوص براي خانم‌ها مناسب است زيرا هم منزلت اجتماعي دارد و هم در يك محيط كم خطر و ايمن به كار مشغول است. ماجراجويي و هيجان هم دارد. خيلي‌ها هستند كه در روياي خود آرزوي خبرنگار شدن را مي‌پروانند اما اين سوي ميدان خبرنگاراني هستند كه هر روز با ابزار مهم خود به ميداني پر مخاطره مي‌روند، ابزارشان، قلم و كاغذ و ضبط و صوت نيست، «پرسش است».

پرسشي كه بايد با هزار ترفند، استرس، اضطراب و گاهي تهديد از مسئولي پرسيد، جواب دست و پا شكسته‌اي گرفت و آن را در كوتاه زماني و با دقت تمام منتشر كرد.

آنان كه پا در اين ميدان گذاشته‌اند، مفهوم دقت، سرعت و صحت در خبر را مي‌دانند و با مفهوم تكذيب خبر، احضار خبرنگار، بايكوت خبرنگار يا رسانه آشنايي دارند و خوب مي‌دانند ترس از دست دادن شغل چه استرسي را هر روز بر ذهن و روح خبرنگار خراب مي‌كند.

مخاطرات شغلي به طور كلي به دو دسته تقسيم مي‌شوند، مخاطرات فيزيكي و روحي- رواني كه البته خبرنگاران از هر دو آ‌نها بهره‌مندند.

خبرنگاران هر روز با مسائل اجتماعي و مشكلاتي مواجه مي‌شوند كه بسياري از آنها دردآور و ناراحت كننده است، حوادث تلخي كه منجر به معلوليت يا مرگ همشهريانشان مي‌شود. مردماني كه از بهداشت، شغل و سرپناه مناسب محروم هستند. بيماراني كه به درمان دسترسي ندارند يا براي پرداخت هزينه آن بايد دار و ندار خود را بفروشند. زنان و مردان نيازمندي كه محتاج كمك هستند اما راه به جايي ندارند. بيكاري، فقر، اعتياد، اختلاس، تورم، سوء مديريت، هدر رفتن منابع، باندهاي خلافكار، سوء استفاده از موقعيت، بي لياقتي مدير تنها بخشي از موقعيت هايي است كه يك خبرنگار هر روز با آن مواجه مي‌شود.

مسئولاني كه تاب انتقاد را ندارند و با اولين خبر انتقادي خبرنگار را تهديد مي‌كنند و از آن طرف خبرنگار مسئول تلاش مي‌كند، خبر را در اسرع وقت به گوش مخاطب برساند، خبرش صحيح و درست باشد. در عين حال استرس و اضطرابي كه يك خبرنگار هنگام پرسيدن سؤال بايد تحمل كند به خصوص اگر تازه كار باشد آن قدر هست كه در طولاني مدت منجر به بيماري شود.

خبرنگار درست هنگام برخورد با يك مسئول بايد در كوتاه‌ترين زمان ممكن بداند كه چه بپرسد، چگونه بپرسد، كجا بپرسد، سؤالات متعددش را چگونه دسته بندي كند و بعد از پرسيدن سؤال در كوتا‌ه‌ترين زمان ممكن تا خبر درز نكرده و خبرنگار رقيب آن را منتشر نكرده، به انتشار برساند.

به همين علت است كه محققان، حرفه خبرنگاري را بعد از خلباني در رده شغل سوم يا چهارم از نظر ميزان استرس و اضطراب دسته‌بندي مي‌كنند. متخصصان بيماري‌هاي روان‌تني نيز معتقدند، استرس باعث بالا رفتن آدرنالين در خون مي‌شود و همين امر محرك‌هاي عصبي را تحريك مي‌كند و در بلند مدت منجر به بيماري‌هاي قلبي و عروقي مي‌شود.

تحريك محرك‌هاي عصبي عوارض مختلفي دارد، از يك طرف فرد خلق پايين پيدا مي‌‌كند، زودرنج، عصبي و پرخاشگر مي‌شود و در عين حال علاوه بر مشكلاتي كه سيستم عصبي و مغز و اعصاب وي را از بين مي‌برد، دستگاه گوارشي وي نيز به مرور دچار عوارضي مانند زخم معده، اثني عشر و ناراحتي‌هاي روده‌اي مانند سندروم روده تحريك پذير مي‌شود.


استرس مزمن عوارض و تظاهرات جسمي هم دارد، بيماري‌هاي قلبي و عروقي، مشكلات تنفسي، اختلال در ادار و مشكلات دستگاه دفع، مشكلات جنسي و خانوادگي، همچنين ناباروري از جمله اين عوارض شايع است كه سلامت خبرنگاران را تهديد مي‌كند به خصوص اينكه خبرنگاران اين استرس‌ها را در مدت زماني طولاني تحمل مي‌كنند و عوارض آن تجميع مي‌شود. استرس هاي هميشگي كه شايد اوج آن زماني باشد كه يك خبرنگار بخواهد در پخش زنده و بدون اشتباه خبري را مخابره كند.

علاوه بر اين مشكلات، خبرنگاران به خاطر نوع شغلي كه دارند، معمولاً زمان كافي را براي استراحت در منزل، بودن در كنار خانواده و تربيت فرزندان ندارند، به همين علت بسياري از آ‌نان با مشكلات زيادي در خانواده مواجه هستند و بگو مگوها و تندخويي‌ها در منزل كه حاصل استرس اين حرفه است، بسياري از خبرنگاران را در خطر طلاق قرار مي‌دهد كه البته ماحصل آن افسردگي است.

تغذيه خبرنگاران نيز معمولاً اوضاع مناسبي ندارد، بسياري از خبرنگاران وعده‌هاي غذايي خود را به موقع نمي‌خورند، غذاهايي كه اغلب فست فود هستند و مواد غذايي لازم و مورد نياز بدن آنان را تأمين نمي‌كند را سريع مي‌خورند به همين علت سوء تغذيه و نداشتن بدن سالم يكي از معضلات عمومي خبرنگاران است.

اختلال خواب نيز يكي از ناراحتي‌هاي شايع در بين خبرنگاران است، به قول همكاري، خبرنگاران حتي در خواب هم تيتر مي‌زنند، سوژه‌هاي خبري، طراحي سؤال و رساندن به موقع خبر حتي در خواب هم خبرنگاران را رها نمي‌كند.

مشكلات اسكلتي و فيزيكي نيز از عوارض اين حرفه است به خصوص براي خبرنگاران عكاس و تصويربردار كه بايد دوربين‌هاي سنگين را با پايه‌هاي آن بر روي دوش خود حمل كنند و به سرعت در مسير يك مسئول بدوند، ميز و صندلي محيط كاري خبرنگاران نيز معمولاً مناسب نيست و ذل زدن مداوم به مانيتور كامپيوتر نيز به خصوص در خبرگزاري‌ها به مرور مشكلات بينايي و اسكلتي را براي خبرنگاران به ارمغان مي‌آورد.

اگر همه اين مخاطرات را در كنار هم ببينيم، شايد ديگر گفت‌و‌گو از سخت و زيان آور شمردن حرفه براي خبرنگاراني كه به علت سوء تغذيه، فقدان ورزش، استرس مداوم، اضطراب، درگيري روزمره بعد از مدتي بايد با بيماري‌هاي روانپزشكي، گوارشي، اختلال خواب، سرطان، ام اس، سنگ كليه، مشكلات خانوادگي، افسردگي و بيماري‌هاي قلبي و عروقي دست و پنجه نرم كنند، چندان تعجب برانگيز نيست.

اين مشكلات مخصوص خبرنگاران كشور ما نيست و در همه جاي دنيا وجود دارد اما راه‌هاي وجود دارد كه مي‌توان از اين حجم فشار كاري براي خبرنگاران كاست، حمايت از خبرنگاران از سوي رسانه و صنف،‌ تأمين امنيت شغلي خبرنگاران، ايجاد خدمات رفاهي، تفريحي و ورزشي براي آنان، تأمين معيشت خبرنگاران و انتقادپذيري و مسئوليت پذيري مسئولان و اجراي كامل قانون كار و قانون سخت و زيان آور بودن اين حرفه گامي در اين مسير است.

افشين شاعري
دبير گروه بهداشت و درمان فارس
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.84088s, 20q