برجام چگونه جان بیماران را نجات داد؟

۱۳۹۶/۰۲/۱۹ - ۱۷:۰۳ - کد خبر: 212723
برجام چگونه جان بیماران را نجات داد؟

سلامت نیوز:اولین بار دولت مرحوم آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی بود که به بیماران خاص بها داد و سعی در حمایت از آنها داشت. اما انگار آن روزها کسی از بیماری خاص چیزی نمی‌دانست. سرطان بسیار کم بود و نام بیماری‌هایی همچون ام‌.اس، ای. بی و... هم به گوش مردم که چه عرض شود به گوش مسئولان هم آشنا نبود. اما‌هاشمی به دنبال حمایت از بیماران صعب‌الاعلاج و خاص بود بیمارانی که با هموفیلی، تالاسمی، سرطان، ایدز و... دست و پنجه نرم می‌کردند و مسئولان از حال‌شان بی‌خبر بودند.

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه آفتاب یزد نوشت: در دولت گذشته هم به دلیل تحریم‌ها، این بیماران خاص بودند که بیش از همه صدمه دیدند و داروهای‌شان در دسترس‌شان نبود. اما دولت یازدهم با برجام چرخ تولید‌کنندگان را با مواد اولیه به حرکت در آورد و مصرف‌کنندگان خاص را با داروهای تولید داخل و وارداتی تطمیع کرد. اکنون پرسش اینجاست که دولت تدبیر و امید در تامین هزینه‌های بیماران خاص نمره قبولی می‌گیرد یا خیر؟ آیا طرح تحول سلامت توانسته به این بیماران کمک کند؟ تسهیل دسترسی به دارو چگونه صورت گرفته است؟


احمد قویدل، مدیر کانون هموفیلی ایران در گفتگو با آفتاب یزد در این باره می‌گوید: «به هیچ وجه نمی‌شود صحبتی از بیماران خاص به میان آورد مگر این که یادی از مرحوم آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی کرد. او کسی بود که بدون هیچ تعارفی، پدر معنوی بیماران خاص است. اگر اتفاقی برای بیماران خاص افتاده به دلیل تاثیر مجلس نبوده است. نمره مجلس در حمایت از بیماران خاص صفر است. اساسا مجلس کاری برای بیماران خاص نکرده است. در هیچ کدام از دولت‌ها هم لایحه معینی برای حمایت از بیماران خاص تدوین نشده است. یک پایه‌ای در دوره مرحوم آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی پایه‌ریزی شد و ما فقط آن جایگاهی که به دست آوردیم را چسبیده‌ایم که از دست ندهیم. در حقیقت بیماران خاص هر چه دارند، از آن دوره بوده است.»


** معضل بزرگ طرح تحول سلامت
مدیر کانون هموفیلی ایران با بیان این که در چند سال گذشته تمام تلاش صورت گرفته برای کاهش این امتیازات بود، می‌افزاید: «آنهایی که می‌خواستند جایگاه بیماران خاص را تضعیف کنند، به ویژه سازمان‌های بیمه‌گر موفق شدند. این هم نتیجه اقدام غیرکارشناسی در ادغام سه وزارت است. من بی‌تعارف می‌گویم که سه وزارتخانه (تعاون، کار و رفاه اجتماعی) که نسبت و تناسبی با هم ندارند را با هم یکی کردند و این وزارتخانه ناکارآمد شد.

یکی از بزرگ‌ترین حوزه‌هایی که می‌تواند بیمار را حمایت کند سازمان‌های بیمه‌گر است. ما اصلا هیچ‌گونه سیاستگذاری و نظارتی بر سازمان‌های بیمه‌گر نداریم. سازمان‌های اصلی بیمه در ایران فقط تضییع‌کننده پول نفت هستند. سازمان بیمه‌گر حرفه‌ای درآمد بیمه‌ای تولید می‌کند در صورتی که بیمه تامین اجتماعی، خدمات درمانی، سلامت ایرانیان و... هیچ‌کدام هنوز به فاز حرفه‌ای شدن هم وارد نشده‌اند. سازمان تامین اجتماعی ادعا می‌کند که خیلی بزرگ است در صورتی که با رانت دولت‌ها به این جایگاه رسیده و فکر می‌کند اینقدر بزرگ شده که جلوی طرح‌ تحول سلامت می‌ایستد. زمانی بود که یکی از ارزش‌های سازمانی تامین اجتماعی حمایت از بیماران صعب‌الاعلاج فارغ از بیماری خاص‌شان بود.»

به گفته احمد قویدل؛ «طرح تحول سلامت واقعا یکی از ارزنده‌ترین طرح‌هایی است که در کشور به سرانجام رسیده و برای اولین بار طعم نفت را به حوزه سلامت آوردند. حوزه سلامت و آموزش و پرورش قبل از دولت یازدهم امنیتی بودند، اما مسئله این است که امنیت وجوه مختلف دارد. امنیت مرزها در ایران کاملا تامین است و هیچ کس نمی‌‌تواند حتی کلامی انتقاد کند اما امنیت در حوزه سلامت را مردم در دوره طرح تحول سلامت چشیده‌اند. یک فردی مثل سردار قاسم سلیمانی که برای امنیت ایران می‌جنگد هم طرح تحول سلامت را یک اقدام مثبت و بزرگ و آیات اعظام هم این طرح را یک انقلاب در حوزه سلامت می‌دانند. شوخی نیست که 11میلیون دفترچه بیمه جدید صادر شده است. با این اقدام دولت یازدهم گروه معینی برای اولین بار دارند طعم شهروند بودن را می‌چشند و می‌توانند به عنوان یک ایرانی به پزشک مراجعه کنند و نیازی نیست برای درمان‌شان هزینه‌های آنچنانی پرداخت کنند، این یک موهبت بزرگی است.»


**تحول برجام در حوزه دارو


وی با بیان این که وزارت رفاه باید دنبال کارهای ساختاری باشد که یک پای آن هم بیمه است، می‌افزاید: «باید بیمه‌هایی حرفه‌ای داشته باشیم، نه بیمه‌هایی که سرمنشاشان از نفت باشد. الان که قیمت داروها را در بازار واقعی کردند و یارانه بیماران خاص را به بیمه‌ها می‌دهند، بیمه‌ها از تحریم بدتر می‌کنند. چون قیمت‌ها واقعی شده احتمال دارد قیمت نسخه یک بیمار خاص 10میلیون تومان شود، بیمه‌ها فکر می‌کنند این پول را به خود بیمار می‌دهند. گاهی می‌گوید باید پول کمتری بگیری و حتی در نسخه دست می‌برند و آن را تعدیل می‌کنند. این در حالی است که بیماران باید نسخه‌شان را چند جا ببرند تا تایید شود. این در حالی است که دارو بغل گوش بیمار است. بیمه‌ها هنوز نمی‌دانند اگر موفق شوند مصرف دارو را در بیماران کاهش دهند بیماران را معلول کرده‌اند. با این که 20 سال است با این بیماران در ارتباط هستند، هنوز به این موضوعات اشراف ندارند.»


وی با اشاره به این که عدم دسترسی به دارو در دولت قبل به دلیل شدت تحریم‌ها بود، تاکید می‌کند: «دعوا بر سر برجام است؟ عیب ندارد، دعوا کنند ولی این که در دولت قبل به بیماران ما دارو نمی‌رسید مسئولش کشورهای غربی بودند. این کشورها علیرغم این که اعلام کرده بودند ما دارو را تحریم نکردیم ولی گردش مالی و انتقال ارزش برای خرید دارو انجام نمی‌شد. اگر بیش از 1000نفر از بیماران ما معلول شدند، نمی‌توانیم بگوییم مقصرش رئیس دولت قبل بوده. این کار نتیجه تحریم‌ کشورهای دیگر است. ولی این که برجام می‌آید و این تحریم‌ها را برمی‌دارد و دسترسی به دارو را برای بیماران به ویژه بیماران خاص آسان می‌کند، کار دولت تدبیر و امید است و ما هم از این حرکت دولت تجلیل می‌کنیم. ما می‌گوییم با برجام روند ورود دارو به کشور ساختار و سازمان پیدا کرد. بیماران ما داشتند به ورطه معلولیت می‌افتادند.»


مدیرکانون هموفیلی ایران با اشاره به این که ما کارشناس برجام نیستیم، می‌گوید: «ما آن چیزی را از برجام قبول داریم که باعث شد در زندگی بیماران تحول ایجاد کند. برجام نفس این سیستم را تازه کرد.»


احمد قویدل می‌افزاید: «یک اتفاق بد در دولت قبل رخ داد که متوجه همان دولت است. در آن دولت به بهداشت و درمان و بودجه‌های آن اهمیت داده نمی‌شد و بودجه‌های سلامت توسط حوزه‌های دیگر مورد تعرض قرار می‌گرفت و این موضوع نابخشودنی است. این حرف من نیست، خانم دستجردی، وزیر وقت اعلام کرد که با بودجه وزارت بهداشت از خارج زین اسب آورده‌اند. در حقیقت وزارت بهداشت را خالی کرده بودند و این وزارتخانه نمی‌توانست حرکت کند. 7ماه آخر دولت قبل که این سرپرستی را واگذار کردند همه شیرازه‌های وزارت بهداشت از هم گسست.»


«در دولت یازدهم اما نگرش عوض شد و وزیری روی کار آمد که برنامه جامعی داشت و برنامه‌اش هم به یک ارزش وصل بود، که گفت: «انسان خلیفه خدا روی زمین است و خدمت به او خدمت به خداوند است.» این نقطه ارزشی برنامه‌ وزیر کنونی بود.» اینها را احمد قویدل می‌گوید و ادامه می‌دهد: «دکتر‌هاشمی اولین وزیری بود که برنامه‌ای قابل اندازه‌گیری و روشن داشت و در پی این برنامه یک اتفاق خوب افتاد، آن هم کاهش هزینه‌های بیماران در حوزه‌های مختلف بود. قبل از دولت امید به محض ورود بیمار به بیمارستان اول پول دمپایی و ملحفه‌اش از او گرفته می‌شود و این کوچک‌ترین هزینه‌ها بود. در یک جلسه‌ای که با مدیرعامل موسسه محک داشتیم می‌گفت هزینه‌های پرداختی بیماران سرطانی هم بعد از طرح تحول سلامت به شدت کاهش پیدا کرده است. ما نباید این برنامه را قربانی کنیم و باید بپذیریم که در جنگ بدون اسلحه «تحریم‌ها» این بیماران بودند که صدمه اصلی را متحمل شدند.»


***برجام نجات دهنده بازار داروی ایران


منتقدان دولت یازدهم برجام را مردود کردند و به آن نمره خوبی ندادند. در صورتی‌که همین برجام جان بسیاری از بیماران را نجات داد. همان روزهای اول دکتر محمدجواد ظریف با قدم گذاشتن به کارزار مذاکرات قدم می‌گذاشت، اعلام کرد که یکی از مهم‌ترین مشکلات کشور ایران تحریم دارویی است. شاید کشورهای دیگر ادعا می‌کردند که ایران را در حوزه دارویی تحریم نکرده‌اند اما وقتی ایران از انتقال ارز محروم شده بود، چطور می‌توانست پول داروها را بپردازد؟ حالا گفته می‌شود با برجام این سد برداشته شده و دستیابی بیماران به دارو حل شده است.


دکتر محمود‌هادی‌پور، کارشناس بیماری تالاسمی با بیان این که بحث دستیابی به دارو را باید دو مدل مطرح کنیم می‌گوید: «یکی از دستیابی‌ها به دارو دستیابی به داروهای ژنریک است که ممکن است تولید داخل هم داشته باشد. دوم دستیابی به داروی برند که بیمار ترجیح می‌دهد آن را استفاده کند. اگر منظور از تنظیم بازار دارویی تهیه حداقل‌هاست، باید بگوییم بله دسترسی بیماران به این داروها وجود دارد و مشکل خاصی وجود ندارد. ولی اگر منظور از تنظیم بازار داروهایی است که بیمار ترجیح می‌دهد و در بیماری‌های خاص به دلیل انگیزه درمانی بسیار مهم است، ما با مشکل روبرو هستیم. هنوز این مشکل حل نشده که بیمار حق انتخاب داشته باشد. یعنی دقیقا باید همان دارویی را انتخاب کند که داخلی است چون اختلاف قیمت داروی داخلی و خارجی خیلی زیاد است و قدرت پرداخت بیماران به این حد بالا نیست. در مورد داروهای تزریقی این قدرت پرداخت وجود دارد اما در مورد داروهای خوراکی این قدرت خرید خیلی کم است و بیمار در ماه حداقل 200 تا 300هزار تومان باید از جیب خودش پرداخت کند که نسبتا بالاست. بیشتر بیماران تالاسمی یا در خانواده‌های متوسط هستند یا در خانواده‌های کم‌بضاعت.»وی به این سوال که هنوز آشفتگی دولت قبل در تهیه دارو وجود دارد یا خیر؟ پاسخ می‌دهد: «خیر. آن آشفتگی‌ها چند نوع بود؛ یکی این که دارو موجود بود ولی به دلیل تحریم‌ها نمی‌شد آن را برای کشور تهیه کرد. آن زمان بانک‌های ما تحریم بودند و تبادل ارز اتفاق نمی‌افتاد در صورتی که الان این زمینه فراهم شده و مشکلات انتقال ارز حل شده است. مشکل دیگر این بود که داروهای تولید داخل هم وابسته به مواد اولیه بود. بنابراین تولید داروهایی با موانعی روبرو شد و حتی داروهای ساده مانند 300 - B1 و... هم با کمبود روبه‌رو شد.»


این کارشناس تالاسمی با اشاره به مشکل دیگری که در دولت‌های گذشته و ورود دارو وجود داشت، می‌افزاید: «برخی مواد اولیه داروها کاربردی دوگانه دارند و در لیست تحریم‌ها قرار داشتند. یعنی موادی که می‌شود برای سنتز دارویی از آن استفاده کرد ولی در مسائل نظامی هم کاربرد داشته باشد.»به گفته‌هادی‌پور؛ «در کل باید گفت که آن آشفتگی متعلق به دوره‌ای بود که درگیری‌ها و شرایطی ما در جهان به وجود آورده بودیم و با رفع آن دوره و آمدن برجام آن دوره حذف شد و دیگر مشکلی به نام تهیه نداریم. الان سیاست‌های داخلی است که از گوشه و کنار به دولت فشار می‌آورند که نتواند داروهای وارداتی بیاورد. اینها فقط کلمه «واردات» را به کار می‌برند و بدون آن که کارشناسی کنند که تولید چه بخشی از اقتصاد کشور را پوشش می‌دهد و ما وقتی از تولید حرف می‌زنیم منظورمان چیست؟ منظور سرهم بندی یک ماده ساده است؟ یا دارو را از آن طرف بیاوریم و یک مهر روی آن بزنیم و بگوییم که ساخت ایران؟ این شغل به وجود می‌آورد؟ برخی فقط کلی‌گویی می‌کنند.»
این کارشناس تالاسمی تاکید می‌کند: «وقتی ما تحلیل نکردیم و رقابت در بازار را به نفع افراد خاصی از بین بردیم که صاحبان منافع و ثروت‌های پشت‌پرده هستند. آنها اسم خود را تولیدکننده گذاشتند. شما اگر تولیدکننده‌ هستی باید ریسک اقتصادی داشته باشی نه این که بازار را به نفع خودت قرق کنی. در بازار غیررقابتی شغل و کیفیت به وجود نمی‌آید. این چیزی است که رنج‌دهنده و در بازار دارو کاملا مشهود است. شما یک دارو را با دو برند ایرانی بخرید. یکی اثر می‌کند یکی دیگر نه. یکی از آنها فرمولاسیون انجام شده دیگری نه.»

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
3.15448s, 19q