ساخت مهدکودک در زندان‌ها از سد تصويب گذشت

۱۳۹۶/۰۵/۳۰ - ۱۷:۲۸ - کد خبر: 221752
ساخت مهدکودک در زندان‌ها از سد تصويب گذشت

سلامت نیوز:کودک بايد در کنار مادرش باشد. بعيد است کسي باشد که در اين مورد نظر ديگري داشته باشد اما اتفاقات مختلف مي‌توانند مادر و کودک را از هم جدا کنند.

به گزارش سلامت نیوز، وقایع اتفاقیه نوشت: زنداني‌شدن مادر در بسياري از کشورها يکي از همين اتفاقات است اما سنت همراه‌داشتن بچه در زندان از طرف مادران هم در کشورهاي زيادي برقرار بوده، از جمله در ايران اما شرايط نگهداري کودکان، سن آنها و ... هميشه محل مناقشه بوده؛ مناقشاتي که مدت‌هاست پروژه ساخت مهدکودک در زندان‌هاي ايران را مطرح کرده است. بسياري معتقدند حضور کودکان چه در دوره نوزادي و چه بعد از دو‌سالگي، در زندان، با خود آسيب‌هايي به همراه دارد. از طرفي جداکردن اين افراد از مادرانشان نيز آسيب‌هايي براي مادر و فرزند ايجاد مي‌کند. همين وضعيت، شرايطي را ايجاد کرده است که مسئولان بهزيستي و زندان‌ها از سال 79 در بلاتکليفي بمانند و نتوانند تصميمي نهايي بگيرند.

به گفته مسئولان قوه‌قضائيه حدود 400 تا 430 کودک زير هفت سال در زندان‌ها حضور دارند اما آمار ارائه‌شده از سوي رئيس سازمان زندان‌ها در اسفند 94 حاکي از آن است که ۲۰۰ تا ۲۵۰ کودک با مادران خود در زندان‌ها زندگي مي‌کنند ولی آماري که چند روز پيش يکي از اعضاي کميسيون قضايي و حقوقي مجلس اعلام کرد عددي بسيار بزرگ‌تر را نشان مي‌دهد. محمدجواد فتحي از زندگي بيشتر از 2300 کودک در زندان‌ها خبر داد و لزوم ساخت مهد‌کودک را يادآوري کرد. باوجوداين به نظر مي‌رسد در تمام سال‌هاي گذشته بهزيستي يکي از نهادهاي مخالف با حضور بچه‌ها در زندان بوده است.

سال گذشته محمد نفريه، مديرکل امور کودکان و نوجوانان بهزيستي گفت: «مجوز تأسيس مهدکودک در زندان‌ها صادر نخواهد شد زيرا جاي کودک زير هفت سال در زندان نيست.» بااين‌حال، او چند روز پيش درحالي‌که دوباره بحث ساخت مهدکودک اوج گرفته بود، گفت: «طي هشت سال گذشته با سازمان زندان‌ها تفاهمنامه‌اي داشته‌ايم که کودکان بالاي دو سال به بهزيستي واگذار شوند زيرا محيط زندان براي اين کودکان مناسب نيست. کودکان زير دو سال نيز قرار شده اگر ارتباط عاطفي با مادر دارند در زندان بمانند. چند سالي است که اين موضوع مورد بحث است که مهدهاي کودک و شيرخوارگاه‌هايي در کنار زندان‌ها ساخته شود تا از کودکان مادران زنداني نگهداري شود اما به‌دليل مشکلات حراستي و حفاظتي در زندان‌ها اين امر محقق نبود و فقط در دو زندان اين اتفاق افتاد اما امسال سازمان زندان‌ها موافقت کرده و اگر هر زندان بتواند مشکل حراستي خود را حل و براي دريافت مجوز اقدام کند، ما نيز مجوز تأسيس اين مهدها را مي‌دهيم.»نفريه در پايان اعلام کرد: «هر زندان که بيش از 10 کودک داشته باشد سازمان بهزيستي به آن مجوز تأسيس مهدکودک مي‌دهد.»


شيوع اختلالات رواني در ميان کودکان زندان


مطالعه‌اي که سال 1382 در رابطه با کودکان زنان زنداني انجام شده بود، نشان داد که 33 درصد کودکان زندان داراي مشکلات رواني بودند و آثاري از مشکلات گفتاري نيز در ميان آنها مشاهده مي‌شد. يک‌سوم اين کودکان نيز از اختلالات رواني از خفيف تا شديد رنج مي‌بردند. بيماري‌هاي عفوني مانند عفونت ادراري نيز در ميان کودکان زندان شايع بود و در 13 درصد از آنها علائمي از کودک‌آزاري مشاهده مي‌شد. از سوي ديگر، مطالعات نشان مي‌دهند کودکان زندان بيشتر از ساير هم‌سن‌وسال‌هاي خود در معرض بزهکاري قرار دارند و زودتر از ساير بزهکاران در اين مسير قرار مي‌گيرند و بسياري از آنها به جرم ارتکاب جرايم مختلف به زندان بازمي‌گردند. به‌اين‌ترتيب، در صورت عدم توجه به اين مسئله، مسئولان بايد منتظر ورود بزهکاران جديد در آينده‌اي نه‌چندان دور به جامعه و خطراتي که ايجاد خواهند کرد، باشند.


2‌ سالگي سقف حضور کودکان در زندان


طبق تبصره ماده «يک» آيين‌نامه اجرايي سازمانزندان‌ها، محکومان و متهمان زن مي‌توانند اطفال خود را تا سن دو سال تمام به همراه داشته باشند و مديران زندان‌ها مي‌توانند نسبت به تفکيک اطفال دو تا 6 سال در محل مجزا (مهدکودک) اقدام يا نسبت به انتقال اين کودکان به بهزيستي مبادرت کنند. باوجود آيين‌نامه سازمان زندان‌ها مبني‌بر مجازبودن ماندن کودکان در زندان تا دو‌سالگي، بسياري از کودکان زندان تا 6‌سالگي به همراه مادران خود در زندان مي‌مانند و طي اين سال‌ها از حداقل حقوق خود نيز محروم مي‌شوند، تا جايي که برخي گزارش‌ها حاکي از آن است که اين کودکان هيچ تصوري از خيابان و محيط خارج از زندان ندارند.

تفاهمنامه‌هايي که روي کاغذ مي‌مانند


از سال 1379 براساس تفاهمنامه‌اي بين سازمان بهزيستي و سازمان‌ زندان‌ها، تصميم گرفته شد که کودکان زندان پس از دو‌سالگي به شبانه‌روزي‌هاي بهزيستي يا اقوام سپرده شوند. به گفته حميدرضا الوند، مديرکل وقت دفتر شبه‌خانواده بهزيستي، اين طرح سال 1381 در زندان گنبد استان گلستان به‌صورت آزمايشي اجرا شد اما همانجا مسکوت باقي ماند و دامنه اجراي آن به ساير زندان‌ها نرسيد. در همين سال توافقي بين سازمان بهزيستي و سازمان زندان‌ها صورت گرفت که براساس آن قرار بود بچه‌هاي زير هفت سال که در بند زنان در کنار مادرانشان نگهداري مي‌شدند، به بهزيستي سپرده شوند و پس از آزادي مادر، بچه مجددا در اختيار خانواده قرار بگيرد.

براساس اين توافق، ديگر کودکان دو سال به بالا حق ماندن در زندان را نداشتند اما اين توافقنامه نيز به صورت محدود اجرايي شد و در بسياري از زندان‌ها مشاهده مي‌شد که اين اتفاق رخ نمي‌دهد. سال 88 معاونت امور زنان رياست‌جمهوري وقت به جاي نگهداري اين کودکان در بهزيستي، پيشنهاد راه‌اندازي مهدکودک در مجاورت زندان زنان را مطرح کرد. بر‌اين‌اساس تفاهمنامه‌اي بين سازمان زندان‌ها و سازمان بهزيستي با عنوان «سراي مهر» منعقد شده که براساس آن در مجاورت زندان زنان، مهدکودک‌هايي براي نگهداري از فرزندان زندانيان احداث شود. مهر سال 91 همايون هاشمي، رئيس وقت سازمان بهزيستي اعلام کرد که بهزيستي منتظر مجوز سازمان‌ زندان‌ها براي احداث مهدکودک در مجاورت زندان زنان است اما اين مسئله کار پيچيده‌اي بوده و طرحي نيست که تنها به دست سازمان بهزيستي انجام شود و از آنجايي ‌که بحث زندان زنان مطرح است، موضوع داراي بار امنيتي و حراستي مي‌شود. بااين‌حال، اين طرح در دولت دهم اجرايي نشد و در دولت يازدهم معاونت امور زنان و خانواده دوباره وعده پيگيري اين طرح را مطرح کرد.

دي سال 93 رحيم مطهرنژاد، مديرعامل بنياد تعاون زندانيان از پروژه ساخت مهدکودک در ندامتگاه زنان شهرري بازديد کرد و از بهره‌برداري آن در دهه فجر خبر داد. 21 بهمن همان سال همزمان با دهه فجر نيز الهام امين‌زاده، معاون وقت حقوقي رئيس‌جمهوري و شهيندخت مولاوردي، معاون رئيس‌جمهوري در امور زنان و خانواده، اين پروژه را افتتاح کردند. مهدکودک فوق در زميني به مساحت 580 مترمربع در داخل زندان و در دو طبقه ساخته شد. طبقه اول اين مهد شامل شيرخوارگاه، رختکن، سرويس حمام، آشپزخانه، سالن چندمنظوره و حياط مرکزي داخلي و طبقه دوم آن شامل خوابگاه، اتاق بازي، حمام و سرويس بهداشتي است. دو حياط مجزا يکي در داخل ساختمان به متراژ 240 مترمربع و ديگري بيرون از مهد به وسعت 150 مترمربع نيز ساخته شد.باوجود اينکه سال 93 خبر از افتتاح اين مهدکودک توسط معاونت امور زنان و خانواده رياست‌جمهوري داده شد اما اسفند 94 بود که محمد نفريه، مديرکل امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزيستي کشور اعلام کرد: درحال‌حاضر هيچ مهدکودکي در زندان‌هاي کشور نداريم اما چند سال پيش بازديدي از زندان‌ها داشتيم و خدمات مراقبتي خوبي براي کودکان ساکن در زندان فراهم کرديم. با وجود اين اظهارات، تأسيس مهدکودک زندان، با چالش‌ها و انتقاداتي از سوي روان‌شناسان و جامعه‌شناسان روبه‌روست که تأسيس اين مهدکودک‌ها را نيازمند بررسي‌هاي کارشناسي بيشتري مي‌کند.

به‌عنوان مثال مونيکا نادي، روان‌شناس و فعال حقوق کودکان در مورد شرايط حضور کودکان در زندان‌هاي ايران اظهار کرد که نفس عمل نگهداري و بودن کودکان زير هفت سال در زندان درست نيست و نبايد براي امر نادرست برنامه‌ريزي شود. سال گذشته هم که خانم مولاوردي، خبر تأسيس مهدکودک در يکي از زندان‌ها را مطرح کرد، سازمان بهزيستي با اين درخواست مخالفت کرده و همان زمان اعلام شده بود آسيب‌هاي محيط زندان براي کودک بيشتر از فوايد آن است. هرچند کودک نيازهایي جدي در اين سنين دارد که بايد توسط مادر برطرف شود اما قرارگرفتن در محيط نامساعد زندان و زندگي کنار افرادي که سابقه محکوميت و جرايم مختلف داشته و همچنين زندگي در کنار مادري که در شرايط بسيار بدي زندگي مي‌کند، روي روان او اثرات مخرب بيشتري دارد. او با ارائه راهکارهايي تصريح کرد که تسهيل خروج مادران زنداني، مجازات‌هاي جايگزين و مرخصي‌هاي بيشتر مي‌تواند راهکاري مناسب براي تأمين نيازهاي کودکاني باشد که مادران آنها به هر دليلي در زندان به سر مي‌برند. نه محيط زندان در کنار مادر و نه سپردن کودک به بهزيستي، هيچ ‌يک گزينه‌هاي مناسبي براي اين کودکان نيستند و بايد تا جاي ممکن امکاني ايجاد شود تا اين مادران بتوانند از زندان خارج شوند و در کنار فرزندان خود باشند.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.03665s, 19q