تمام داروهای ماهواره ای، مخدر دارند

۱۳۹۰/۰۱/۳۱ - ۱۴:۰۸ - کد خبر: 26689
تمام داروهای ماهواره ای، مخدر دارند
سرپرست اداره کل مقابله با توزیع ستاد مبارزه با مواد مخدر، مدیرکل دفتر ریاستی پزشکی قانونی و یک پژوهشگر و استاد دانشگاه در گفتگویی با خبرآنلاین ر درباره مواد مخدر صنعتی و راهکارهای مقابله با آن بحث کردند
هجوم مواد مخدر صنعتی یا محرکهای حاوی آمفتامین و مت آمفتامین سالهاست شکل مبارزه با سوء مصرف این مواد را تغییر داده.  دکتر مجید ابهری، جامعه شناس و رفتار شناس، استاد دانشگاه به همراه دکتر محمدرضا قدیرزاده، مدیر کل حوزه ریاست سازمان پزشکی قانونی کشور و محمدمسعود زاهدیان، سرپرست اداره کل مبارزه با توزیع ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور در این گفتگو  تا جنبه های مختلف تغییر الگوی مصرف مواد مخدر در کشور، دلایل ابتلا به سوء مصرف این مواد و راهکارهای مقابله با آنها بررسی شود. در ادامه، مشروح این میزگرد را می خوانید:

س) بگذارید با این سئوال شروع کنیم، آقای دکتر ابهری، چرا الگوهای سنتی ابتلا به سوء مصرف مواد در کشور در حال تغییر است؟

دکتر ابهری: اولا کشور ما از سایر کشورهای جهان جدا نیست. در جهان الگوهای مصرف مواد مخدر در حال تغییر است که دلایل مختلفی دارد. در کشور ما اصلی ترین این دلایل، گران شدن و کم شدن مواد مخدر سنتی مانند تریاک، حشیش و هروئین است. در عوض مواد مخدر جدید و صنعتی، ارزان شده و به وفور در دسترس همه قرار می گیرد. در سال 88 شیشه در ایران کیلویی 90 میلیون بود و کراک 140 میلیون تومان قیمت داشت. امسال قیمت شیشه ایرانی که در همین تهران، در حمامها و زیر راه پله ها تولید می شود 7 میلیون تومان و کراک 11 میلیون تومان شده است. یعنی تولید این مواد به دلیل بالا رفتن دانش باندهای مواد مخدر و ارزان بودن دسترسی به مواد خام، باعث ارزان شدن این مواد شده. واقعیت این است که در یک آشپزخانه 4 متری می شود شیشه تولید کرد. زمانی از تایلند و مالزی شیشه می آید ایران. الان از ایران، شیشه می رود آنجا و 15 برابر شده و الان نزدیک به 190 نفر زندانی در این زندانها داریم. این می شود که ایران صادر کننده مواد مخدر صنعتی به مالزی و جنوب شرق آسیا شده، شیشه قیمت مالزی 150 میلیون تومان است و می گویند کیفیت بالایی برای معتادان ندارد، ولی شیشه تولید ایران یک بیستم قیمت دارد و به قول خودشان بهتر است. الان هم 12 آشپز از ایران به کوالالامپور رفته اند و شیشه تولید می کنند. یافته های ما نشان می دهد بهترین کراک در ایران تولید می شود که 150 برابر قدرت تخریبی دارد.



س) عوامل دیگر چه چیزهایی هستند؟

دکتر ابهری: موضوع بعدی، سهولت استفاده از این مواد است. این مواد بدون بو هستند، استفاده شان هم مشکلات مواد مخدر سنتی مانند تریاک را ندارد. با یک خراش کوچک روی پوست و یا گذاشتن زیر زبان، قابل استفاده هستند و کسی هم متوجه نمی شود.

علت خاص دیگر تبلیغات خاصی است که درباره مواد روانگردان می شود. می گویند این مواد، مخدر محسوب نمی شود. اینها محرک هستند و اعتیاد ندارند. اینها را به دروغ تحویل مردم می دهند. باور می کنید در محلات تهران، در باشگاه های لاغری برای کاهش وزن خانمها این مواد را می فروشند.

در ماهواره تبلیغ می کنند که داروهایی برای جلوگیری از ناتوانی جنسی، لاغری و رفع چین و چروک پوست استفاده کنید. 98 درصد این داروها، حاوی مواد آمفتامین و مت آمفتامین هستند و از جنس محرکهای اعتیاد آور محسوب می شوند.

س) آقای زاهدیان، شما در ستاد مبارزه با مواد مخدر چنین موضوعی را تایید می کنید؟

محمد مسعود زاهدیان: ببینید، ما می گوییم پیچیدگی مبارزه با مواد مخدر به اندازه ای بالاست که اگر ندانسته و محاسبه نشده، برخی از مسایل مطرح شود، نتیجه بر عکی می دهد. شما می آیید اسامی جدیدی را در رسانه ها مطرح می کنید، معتادانی هستند که از روی کنجکاوی به سمت این مواد جدید رفته اند ببینند چه چیزی است. این مسایل را نباید بدون ملاحظات کارشناسی تایید کرد. این همه که می گویید از ایران به مالزی آشپز مواد مخدر رفته، این را هم قبول نداریم، باید بررسی کنیم. از طرف دیگر، برخی از این اطلاع رسانیهایی که می شود مثلا افزایش تولید خانگی مواد مخدر صنعتی در ایران و صادرات آن به دیگر کشورها، باعث مخدوش کردن چهره کشور در مجامع بین المللی شده و رسانه های معاند از آن سوءاستفاده می کنند. تدبیر ما در ستاد مبارزه با مواد مخدر، این نیست که بیاییم مسایل را به این صورت عریان در رسانه ها مطرح کنیم.



س) شما ترجیح می دهید مشکلات ناشی از سوءمصرف مواد مخدر در رسانه ها چگونه مطرح شود؟

محمد مسعود زاهدیان: واقعیت این است که از سال 84، روند واردات مواد مخدر صنعتی در ایران، متفاوت شد و باندهای مافیایی و بزهکار، با استفاده از روشهای پیچیده ای که داشتند، آشپز از خارج وارد کردند و آموزش دادند و روند تولید در داخل افزایش یافت.

در همان روزها، ستاد با استفاده از سازمانها و نهادهایی که همکاری می کردند، شکل مبارزه را تغییر داد و اکنون که قانون مبارزه با مواد مخدر تصویب شده و وزارت اطلاعات نیز به عنوان یکی از اصلی ترین ضابطان مبارزه با این معضل، شناخته شده، با اشراف اطلاعاتی بر این باندها، بسیاری از آنها شناسایی و کشف می شوند.

موضوع اصلی این است، پدیده ابتلا به مواد مخدر و تولید و قاچاق آن، چند بعدی، لایه لایه و به شدت پیچیده است و نمی توان به سادگی مطالبات مردم را در این زمینه پیاده کرد. خصوصا درباره مواد مخدر صنعتی که شکل تولید و مصرف آن با گذشته تفاوتهای زیادی پیدا کرده است.

س) ولی به هر حال واقعیتی است که وجود دارد. آقای دکتر قدیرزاده، شما در پزشکی قانونی میزان آسیبهای وارده مواد مخدر به مردم را چقدر ارزیابی کرده اید؟

دکتر قدیرزاده: ببینید، ما به عنوان پزشکی قانونی، تنها مسئول صدور مجوز دفن برای متوفیان هستیم و آمار کشته شدگان ناشی از سوء مصرف مواد مخدر را داریم. در سال 88، معتادانی که بر اثر سوء مصرف مواد مخدر، جان خود را از دست داده اند 3798 بوده اند.

آمار نشان می دهد در سال 84 این تعداد 4740، بوده است. سال 85، کشته شدگان مواد به 4484 رسیده اند و در سال 86 با افزایش چشمگیری به 4713 رسیده است. این آمار در 87 ، تعداد 4403 بوده است ولی در سال 88، تلفات کاهش یافته.



س) دلیل این کاهش چه بوده؟

دکتر قدیرزاده: در اصل می توان گفت همکاری سازمانهایی مانند بهزیستی و شهرداری در ایجاد گرمخانه ها باعث شده از مرگ و میر معتادان کارتنخواب در شبهای سرد، جلوگیری شود. همچنین ارائه آموزشهای لازم به برخی معتادان برای اینکه از روشهای تزریقی به روشهای تدخینی (دود کردن مواد مخدر) رو بیاورند، در کاهش مرگ و میرها موثر بوده است.

آمار ما نشان می دهد در سال 88 نسبت به هر 100 هزار نفر، بیشترین فوتی نسبت به جمعیت را همدان، بعد کرمانشاه و بعد لرستان داشته ایم. یعنی استانهای غربی کشور در موضوع فوتیها درگیرتر بودند، در حالی که تصور می شد استانهای شرق بیشترین فوتی را داشته باشند. از آن طرف نمودار، آذربایجان غربی کمترین فوتی را داشته، پس از آن استانهای خراسان جنوبی، مازندران و قم دارای کمترین میزان مرگ و میر بوده اند.

س) تحقیق کرده اید متوفیان به خاطر استفاده از چه موادی، جان داده اند؟

دکتر قدیرزاده: واقعیت این است که هنوز تحقیقات کاملی درباره تفکیک دلایل فوت معتادان و همچنین نوع مصرف آنها نشده است، زیرا این کار نیاز به بودجه پژوهشی عظیمی دارد که برای آزمایشات تخصصی اجساد باید صرف شود.

با این وجود، عنوان می شود مرگ و میر بر اثر ابتلای به بیماری اعتیاد، ناشی از علل مختلفی است، از جمله وجود ناخالصیهای سمی و زیان آور در مواد مصرفی، استفاده بیش از حد از این مواد (over dose)، سوء تغذیه و ضعف عمومی بدن و همچنین بیماریهای پیامد اعتیاد از جمله ایدز و افسردگیهایی که به خودکشی منجر می شود از دلایل اصلی این مرگ و میر است.

س) آقای دکتر ابهری، به عنوان کسی که در معاونت پیشگیری از جرایم قوه قضائیه فعالیت می کند، توانسته اید دلیل استقبال مردم از مواد مخدر را حداقل جمع بندی کنید؟

دکتر ابهری: مسایل همه جا مطرح شده، ولی برخی از دلایل، اخیرا به این مسایل افزوده شده. واقعیت این است که هنجارفرستان و الگوهای جامعه دچار مشکلات رفتاری هستند. وقتی ورزشکاران یقه همدیگر را می گیرند، چطور می توان به بچه گفت پرخاشگری نکن؟ روشنفکران علنا دارند گراس و کوکا می زنند و به این مسئله افتخار می کنند. برخی از اطلاع رسانیها نیز خود نوعی قبح شکنی است. نقل برخی از آسیبها در صفحه حوادث، نوعی آسیب زایی است

صدا و سیما تصویر غیر واقعی از معتادان نشان می دهد. هر چه معتاد در تلوزیون نشان دادند، آدمهای شل و وارفته هستند، واقعی تر اگر نگاه کنیم، مهندس و دکتر اتوکشیده هم خیلی هست که معتاد شناخته می شوند. دلایل خارجی نیز دارد. گرایشی که سعی می کند جوانان را معتاد کند. اینها از بیرون هدایت می شود. نمی خواهیم فوبیای دشمن هراسی از بیرون را آغاز کنیم، ولی این قضیه مستقیما از برنامه ریزی شبکه صهیونیستی در ایران وارد می شود. چرا در شبکه های ماهواره ای،این همه داروی لاغری، رفع چین و چروک و مشکلات جنسی تبلیغ می شود، ناتوی فرهنگی را می توان به عینه دید.



س) یعنی شما می گویید به جای بگیر و ببند و برخوردهای سخت افزاری چه باید کرد؟

دکتر ابهری: اولا رسانه ها مقصرند. شما چرا اطلاع رسانی دقیق درباره مشکلات مربوط به مواد مخدر نمی کنید؟ بعد هم باید پذیرفت نهادهای اطلاع رسان و فرهنگ سازی در کشور، واقعا سست عمل کرده اند. ما با مگس کش نمی توانیم جلوی سونامی ملخ را بگیریم. تمامی دانشگاه ها و مدارس باید آموزشهای لازم را داشته باشند. بعد هم کدام بگیر و ببند را می گویید؟ الان دیگر بحث تابو بودن صحبت درباره اعتیاد مطرح نیست، بحث خلاء قانون هم نداریم. بحث اطلاع رسانی و آموزش در زمینه پیشگیری مطرح است. 22 سازمان بزرگ مبارزه با مواد مخدر با بودجه های کلان داریم که نتیجه  اقداماتشان شده است وضعیتی که می بینیم. 32 سال است انقلاب شده و تازه 7 ماه پیش معاونت پیشگیری در قوه قضائیه راه اندازی شده است. مشکل ما در روانگردانها، قانون نیست، عملکرد رسانه ها، ضعف در آموزش و اطلاع رسانی و همینطور عدم قاطعیت در مبارزه با مواد مخدر است.

س) آقای زاهدیان، شما قبول دارید مبارزه سخت افزاری با مواد مخدر، اثربخش نبوده است؟

زاهدیان: ببینید، برخی واقعیتها را انتظار داریم دوستان در محاسبات خود لحاظ کنند. آمار مختلف، تعداد معتادان کشور را حدود 2 میلیون نفر برآورد کرده است. این افراد روزانه اگر یک دلار (هزار تومان) برای اعتیاد خود خرج کنند، روزانه 2 میلیون دلار و ماهانه 60 میلیون دلار و سالانه 720 میلیون دلار خرج می کنند. در حالی که بودجه مبارزه با مواد مخدر در کشور، تنها 70 میلیون دلار، معادل 70 میلیارد تومان است. یعنی ما یک دهم هزینه ای که در کمترین حد برای مصرف مواد مخدر در کشور، صرف می شود، بودجه مبارزه داریم.

خب، در این بین باید چه کنیم؟ با این بودجه، ما باید مرزها را ببندیم، هزینه ساخت اردوگاه و زندان بدهیم، نیرو تجهیز کنیم، آموزش و پیشگیری را دنبال کنیم و در آخر، وقتی به صدا و سیما می گوییم برای اطلاع مردم، تیزرهای ما را پخش کن، انتظار دارد ما به اندازه هزینه تبلیغات تورهای خارجی، پول تبلیغات بدهیم.

مطالبات مردم درباره برخورد با قاچاقچیان و ریشه کنی مواد مخدر را می دانیم، ولی مبارزه با این مواد به قدری پیچیده است که نمی توان بدون در نظر گرفتن عوامل مختلف، وارد میدان شد.

بعد هم، شما می گویید یک خرده فروش را بگیریم ببریم در زندان، تبدیلش کنیم به کسی که وقتی خارج می شود، با خودش ایدز و هپاتیت را بیرون می برد و به خانواده و جامعه اش منتقل می کند؟ ارتباطاتی درون زندان پیدا می کند که وقتی خارج شد تبدیل شود به عمده فروش؟ خانواده اش هم مسیر او را بروند و مشکلات جامعه را افزایش دهند؟ مبارزه که فقط بگیر و ببند نیست. پیچیده است، ما توانسته ایم همزمان با مبارزه، پیشگیری و آموزش را هم تقویت کنیم.



س) خب، در همین مبارزه عملکرد ستاد چگونه بوده است؟

زاهدیان: سال 88، در حوزه پیشگیری ما موظف بودیم 592هزار و 364 نفر در حوزه درمان اعتیاد قرار می دادیم که 668 هزار و 201 نفر نتیجه درمان ما بوده است. یکی از مسایل را که دنبال می کنیم مردمی کردن مبارزه با اعتیاد است. آنقدر که مردم می توانند نقش داشته باشند، دستگاه دولتی نمی توانند موثر باشند. ممکن است در 10 کمپ حالت سگ درمانی و زنجیردرمانی وجود داشته باشد. ولی وجود این کمپها خیلی موثر باشد. ngo های بازپروری خیلی موثر بوده اند. فشارها را از روی سیستم پزشکی ما برداشته اند و هزینه چندانی هم برای ما ندارد. مشکلاتی نیز در تفکرات و رفتارهایشان وجود داشته و دارد که اینها را ما با مجموعه هایی که کار فرهنگی می کنند، مطرح کرده ایم تا اصلاح شود.

ستاد وظیفه سیاستگذاری و نظارت عالیه را دارد. ما در ستاد کار اجرایی انجام نمی دهیم. اردوگاه راه نمی اندازیم. برنامه تلوزیونی نمی سازیم. باید تکلیف کنیم به صدا و سیما، نیروی انتظامی و قوه قضائیه که جایی که نیاز است، وارد عمل شوند. ستاد وظیفه نظارتی را انجام می دهد، ولی کار اجرایی گردن ستادی که 400 پرسنل در کل کشور دارد، نمی توانیم بگذاریم. با این وجود تعداد دانش آموزان تحت پوشش برنامه های پیشگیری در سال 88، یک میلیون و 528 هزار و 997 نفر بوده است که با شرکت در کلاسهای آگاهی بخشی، نمایشگاه مختلف، توزیع جزوه، کتابهایی که داده شده و بسیاری از مسایل دیگر، آگاه شدند. مجموعا در محیطهای دانش آموزی، کاری و سایر زمینه های اجتماعی و محلات تعداد افرادی که تحت پوشش یکی از روشهای اطلاع رسانی و آگاهی بخشی ما قرار گرفته اند 3 میلیون و 904 هزار و 18 نفر  بوده اند و این آمار کمی نیست.  

س) آیا اثربخشی این اقدامات نیز بررسی شده؟

زاهدیان: اثربخشی این کارها حداقل این بوده که سطح آگاهی و دانش را نسبت به خطرات اعتیاد و آموزش مهارتهای زندگی که اعتیاد نیز یکی از دلایل آن، نداشتن آگاهی است، افزایش داده است. در مناطقی که آلوده بوده، افراد جهت هایشان تغییر کرد. در مناطق آلوده، مدارس احداث شده است، بچه آن قاچاقچی را در مدارس می توانیم تربیت کنیم که بچه حداقل مانند پدرش نشود.

س) آقای دکتر قدیرزاده، آیا یافته های شما نشان می دهد این اقدامات اثربخش بوده است؟

قدیرزاده: ببینید، ما به طور قطعی نمی توانیم در این باره اظهار نظر کنیم. نوع مواد و الگوی مصرف همانطور که عنوان شد در حال تغییر است. در سال 86 که موسسه داریوش کار تحقیقاتی انجام داد نزدیک به 4 درصد سهم مصرف شیشه از بازار مخدر کشور بود. الان می دانیم بالای 40 درصد آمار ابتلای به شیشه وجود دارد. فکر می کنم بد نیست اینجا به وضعیت نزاع استناد کنیم.  در سال 87، ما 547 هزار نفر مراجعه کننده به دادگاه ها درباره بحث نزاع داشتیم. در سال 89 این میزان به 630 هزار نفر رسیده و مرگ و میر ناشی از سلاح سرد نیز هر سال افزایش می یابد. این مسئله نشان می دهد عدم تاب آوری جامعه در مقابل فشارها باعث شده که اگر مشکلی پیش بیاید، شهروندان موضوع را با کتک کاری حل و فصل می کنند و آستانه تحمل افراد پایین آمده است. مافیای تولید مواد در کشور مدتهاست شروع شده و مشخص می کند سیاست قاچاقچیان هم عوض شده و بحث مسدود سازی مرزها دیگر معنی ندارد.

این مواد را به آسانی در آشپزخانه ها تولید می کنند و ماده های پیش ساز آن نیز به راحتی و ارزانی قابل تهیه است. مصرف آن هم به صورت خوراک، استنشاق و تزریق خیلی راحت است. موج تبلیغاتی آن هم به عنوان داروهای مشکلات ترک اعتیاد، مشکل جنسی و لاغری شروع شده که هر سه دارای مواد آمفتامینی هستند.

س) آقای زاهدیان، شما در ستاد مقابله با مواد مخدر چه مشکلاتی برای مقابله مواد مخدر صنعتی دارید؟

زاهدیان: ببینید، اولین مشکل ما اعتبار است. حساب کردیم اگر سالی 100 هزار نفررا تحت درمان و پیشگیری قرار دهیم ، 71 میلیارد و 500 میلیون تومان باید سالانه هزینه کنیم. بودجه ستاد زیر 70 میلیارد تومان است. چطور می توانیم همزمان کار پیشگیری، درمان و مقابله را کامل انجام دهیم؟

اگر مرز را رها کنیم، ایران انبار مواد مخدر می شود. حکومت چه کاری باید انجام دهد که پیچیدگیها را درست مدیریت کند، آسیب جامعه کاهش یابد و فرآیند سالم سازی طی شود؟ نیروی انتظامی، وزارت اطلاعات و سپاه، در مبارزه شبانه روزی خود کار کوچکی نمی کند. تا حالا 3700 شهید برای مواد مخدر داده شده، این موضوع کمی نیست. 12 هزار جانباز در این زمینه وجود داشته است. همه نشان می دهد حکومت قرص کارش را دارد انجام می دهد، ولی دامنه تهدید خیلی زیاد است.

بعد هم ببینید، رسیدگی به پرونده ها خیلی طول می کشد. یک قاچاقچی را می گیریم و تحویل قوه قضائیه می دهیم. 5 سال بعد اعدام می شود، خب چه کسی دیگر یادش مانده این فرد را برای چه گرفته اند و اعدام می کنند؟ جامعه فراموش می کند. انتظار داریم رسیدگی ها هم سریعتر صورت بگیرد تا اثربخش باشد. قبلا متهم را با مواد مخدر صنعتی می گرفتیم چون قانون وجود نداشت، بعد از 2 ماه بیرون می آمد و با گردن کلفتی، وسایلش را هم از ما می گرفت. ولی الان که خلاء قانونی هم حل شد، واقعا اگر قوه قضائیه برای رسیدگی به پرونده ها، زمان مناسب اختصاص دهد، بسیاری از مشکلات ما حل می شود.

در سال آینده هم امیدواریم سریعتر اردوگاه های نگهداری از معتادان در اختیار ستاد قرار بگیرد تا مشکل نگهداری از آنها نیز حل شود.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.17601s, 19q