پيمان ضد دود

۱۳۸۶/۰۳/۱۰ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 4150
پيمان ضد دود

ايده تنظيم يک قطعنامه بين‌المللي از ماه مه سال 1995 در چهل و هشتمين نشست هيأت بهداشت جهاني (WHA) شکل گرفت. در اواخر همان سال، در چهل و نهمين نشستWHA، طرح «کنوانسيون اسلوب بين‌المللي کنترل تنباکو» تصويب شد و مديرکل سازمان بهداشت جهاني(WHO) ملزم به آغاز اجراي آن گرديد.

در سال 1999 در پنجاه و دومين نشست WHA شيوه‌هاي مذاکره و چگونگي بحث روي کنوانسيون بررسي شد و تشکيل دو هيأت براي تنظيم پيش‌نويس اين کنوانسيون پيشنهاد گرديد: يکي، هيأت کارشناسي که براي آماده سازي مفاد پيش‌نويس کنوانسيون، کار کارشناسي انجام دهند؛ و ديگري، هيأت مذاکره‌کننده بين دول که براي تنظيم پيش‌نويس کنوانسيون و پروتکل‌هاي لازم، به مذاکره و بحث هاي لازم بپردازند.

در سال 2000 هيأت کارشناسي نتايج کار خود را به صورت متن مفاد پيش‌نويس پيشنهاد شده کنوانسيون، به پنجاه و سومين نشست WHA ارائه نمود و WHA نيز پس از تصويب اين مفاد، دستور آغاز مذاکرات بر اساس پيش‌نويس کنوانسيون را به هيأت مذاکره کننده بين دول، ابلاغ کرد.

 اولين جلسه هيأت مذاکره کننده بين دول در اکتبر سال 2000، در ژنو، تشکيل شد و در آن جلسه، هيأت رئيسه‌اي متشکل از يک رئيس برزيلي و قائم مقام هايي از کشور‌هاي جمهوري اسلامي ايران، استراليا، هند، آفريقاي جنوبي و ايالات متحده انتخاب شدند. در اين جلسه، متن پيش‌نويس کنوانسيون تنظيم شد و در ژانويه سال 2001 به عنوان اساس مذاکرات آتي هيأت منتشر گرديد.

همچنين براي تحت پوشش قرار دادن سازمان‌هاي غير دولتي در اين کنوانسيون، در آوريل سال 2001، در يکصد و هفتمين نشست سازمان بهداشت جهاني(WHO)، تشکيل«ائتلاف بين‌المللي غير دولتي ضد دخانيات» تصويب شد.

 در طي پنج جلسه بحث و تبادل‌نظر، هيأت مذاکره کننده متن پيش‌نويس کنوانسيون را آماده کرد. اين متن به عنوان متن کنوانسيون اسلوب کنترل تنباکو يا FCTC در 15 ژانويه سال 2003 منتشر شد. بالاخره، در ششمين و آخرين جلسه هيأت مذاکره کننده که در فوريه و مارس سال 2003 برگزار شد، متن نهايي کنوانسيون که بايد به پنجاه و ششمين نشست WHA ارائه مي شد، به تصويب رسيد.

در پنجاه و ششمين نشست WHA در 21 مه سال 2003 به اتفاق آرا متن کنوانسيون FCTC به تصويب رسيد و کنوانسيون از تاريخ 16 ژوئن سال 2003 تا 22 ژوئن همان سال در مقر WHO در ژنو، براي امضا در اختيار اعضا قرار گرفت و سپس از 30 ژوئن 2003 تا 29 ژوئن 2004 در مقر سازمان ملل در نيويورک، بازهم براي امضا در اختيار اعضا قرار گرفت.

کشورهايي که مايل بودند بعد از 29 ژوئن 2004 کنوانسيون را امضا کنند، بايد ابتدا کنوانسيون را در کشور خود به تصويب مي‌رساندند و سپس آن‌را امضا مي‌کردند.

اجرايي شدن کنوانسيون جهاني منع دخانيات

 طبق آنچه در قسمت پيش‌گفتار و اصل 36 اين کنوانسيون آمده است ؛ FCTC،90 روز بعد از زماني که در چهلمين کشور تصويب شد، لازم الاجرا مي‌شد و بعد از آن تاريخ، تمام کشورهاي امضاکننده FCTC که تا آن زمان آن را تصويب کرده‌اند و يا در آينده تصويب خواهند کرد، بايد مفاد آن را اجرا کنند.

 چهلمين کشوري که FCTC را تصويب کرد، يکي از دو کشور غنا يا ارمنستان بوده است، چون هر دوي اين کشورها در يک روز، يعني 29 نوامبر 2004 کنوانسيون را تصويب کردند. بنابراين تاريخ به اجرا درآمدن FCTC روز 27 فوريه سال 2005 بود.

اولين کشوري که FCTC را تصويب کرده، نروژ است که FCTC را در همان اولين روز گشايش براي امضا يعني 16 ژوئن 2003، در يک روز هم امضا کرد و هم تصويب نمود.

 تا کنون 168 کشور جهان از جمله جمهوري اسلامي ايران، FCTC را امضا کرده و 147 کشور آن را در کشور خود به تصويب رسانده‌اند و 21 کشور، از جمله ايالات متحده، هنوز اين کنوانسيون را در کشور خود به تصويب نرسانده‌اند. آخرين کشوري که FCTC را به تصويب رسانده است، تانزانيا بوده که در 30 آوريل 2007 آن‌را تصويب کرده است.

 همچنين تا کنون 43 سازمان بين‌المللي غيردولتي مبارزه با دخانيات عضو اين کنوانسيون شده‌اند. در حال حاضر، FCTC به اداره مرکزي سازمان ملل متحد سپرده شده است و هنوز براي تصويب کشورهاي امضا کننده و ساير کشورها انتظار مي کشد.

 محتواي کنوانسيون

 متن کنوانسيون اسلوب کنترل تنباکو يا همان FCTC که در تاريخ 21 مه 2003 در ژنو منتشر شد، شامل يک پيش‌گفتار و 11 قسمت (شامل 38 اصل) و 2 ضميمه است.FCTC برخلاف کنوانسيون‌ها و معاهده‌هايي که تا کنون براي مبارزه با دخانيات و مواد اعتيادآور تنظيم شده‌اند، علاوه بر کاهش ميزان عرضه، کاهش ميزان تقاضا را نيز در نظر گرفته و راهکارهاي عملي و نسبتاً ساده‌اي را پيش روي دولت‌ها و حتي سازمان‌هاي غير دولتي نهاده است.

در بخش کاهش تقاضاي اين کنوانسيون دو نوع ابزار پيشنهاد شده است، يکي ابزار مالي و ديگري ابزار غير مالي. ابزار مالي کاهش تقاضا شامل افزايش ماليات و قيمت دخانيات است. ابزار غير مالي نيز شامل 7 راهکار است:

 1- ممانعت از تماس با دود دخانيات: FCTC،کشورهاي تصويب کننده اين کنوانسيون را ملزم مي‌کند که در کشور خود قوانيني در جهت ممنوع کردن فعالانه و مؤثر مصرف دخانيات در مکان‌هاي عمومي، محل‌هاي کار مسقف، وسايل نقليه عمومي و ... قوانيني وضع کنند.

 2- آيين‌نامه محتواي محصولات تنباکو: FCTC،کشورهاي تصويب‌کننده اين کنوانسيون را ملزم مي‌کند که راهنما و چارچوبي براي آزمايش و اندازه‌گيري محتواي محصولات تنباکو تنظيم کنند.

 3- مقررات افشاگري محصولات تنباکو: طبق اين کنوانسيون، بايد در کشورهاي طرف قرارداد، قوانين و مقرراتي تنظيم شود که طبق آن کارخانه‌هاي دخانيات اسرار محتواي محصولات خود را در اختيار مسئولان قرار دهند.

 4- بسته بندي و برچسب زدن محصولات دخانيات: بر اساس اصل 11 اين کنوانسيون، هر کشور امضا کننده FCTC بايد در طول 33 سال پس از لازم الاجرا شدن اين کنوانسيون در آن کشور، قوانيني درباره نوشته‌هاي روي پاکت‌هاي سيگار و برچسب‌هاي اخطار و بسته‌بندي آنها، وضع کند. برچسب‌هاي اخطار روي پاکت‌هاي سيگار بايد توسط مسئولان مربوطه تاييد شوند، بايد هر از چند گاهي عوض شوند، بايد بزرگ، تميز و در معرض ديد باشند و نبايد کمتر از 30 درصد فضاي اصلي روي پاکت باشند.

 5- آموزش، تبادل اطلاعات، تربيت و آگاهي عمومي: هر کشور تصويب کننده FCTC بايد شرايطي فراهم کند تا آگاهي عمومي در مورد خطرات و عوارض جسمي و مالي دخانيات و همچنين نتايج کنترل آن افزايش يابد.

 6- تبليغات و آگهي‌هاي بازرگاني: FCTC کشورهايي را که اين کنوانسيون در آنها به تصويب رسيده است، ملزم به ممنوع کردن تبليغات و آگهي‌هاي بازرگاني مي‌کند.

 7- ترک سيگار: برنامه ريزي و فراهم کردن شرايط در جهت ترک سيگار، آخرين راهکار غير مالي FCTC براي کاهش تقاضاست.

 راهکارهاي کاهش عرضه دخانيات در اين کنوانسيون شامل سه مورد است:

 1- مبارزه با تجارت غير قانوني و قاچاق دخانيات

 2- ممنوعيت فروش دخانيات به خردسالان

 3- حمايت مالي از فعاليت‌هاي جايگزين توليد دخانيات. ممنوعيت دخانيات در ملل مختلف

 شايد پر سر و صداترين قانون منع دخانيات مربوط به کشور ايتاليا باشد که در 10ژانويه 2005 به اجرا در آمد. اين قانون به حدي سفت و سخت است که از زمان اجرا تاکنون توانسته 11 درصد ميزان حملات قلبي در اين کشور را کم کند. ولي ايتاليا تنها کشوري نيست که قوانيني عليه مصرف دخانيات دارد.

درحال حاضر 15 کشور جهان از جمله جمهوري اسلامي ايران براي منع دخانيات قانوني دارند. اولين کشور ممنوع کننده سيگار در جهان بوتان است، به نحوي که فروش سيگار در اين کشور ممنوع است و عجيب‌ترين قانوني که عليه دخانيات تصويب شده، در بزرگترين کشور توليد کننده سيگار جهان يعني کوبا بوده است. اما آنچه در اين بين اهميت خاص دارد، ضمانت اجرايي و شدت قوانين مزبور است.

 شايد علت سر و صداي زياد قانون ممنوعيت سيگار ايتاليا، ضمانت اجرايي سفت و سخت آن باشد به اين ترتيب که اگر قانون منع مصرف سيگار در مکان‌‌هاي عمومي نقض شود، مسئول آن مکان تا 2 هزار يورو جريمه مي‌‌شود و نيز خود فرد سيگاري اگر با اطلاع، قوانين را زير پا بگذارد، تا 275 يورو جريمه مي‌گردد و در صورتي که مصرف سيگار در حضور خانم‌هاي باردار يا کودکان باشد، اين جريمه دو برابر مي‌شود.

 پيرو اين قانون، فروش سيگار در ايتاليا 3/19 درصد افت کرده است، اين يعني در طول يک ماه گذشته هر سيگاري در ايتاليا به طور متوسط 6 پاکت کمتر سيگار مصرف کرده است.
 

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.86787s, 19q