«سروتونين» و راز چاقي

۱۳۸۶/۰۴/۰۹ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 4932
«سروتونين» و راز چاقي

چرا افراد لاغر ميلي به خوردن غذاهاي رنگين ندارند؟ چه اتفاقي در بدن آدم‌هاي لاغر باعث کاهش اشتهاي آنان مي‌شود؟ آيا چاق‌ها براي شاد بودن نياز به خوردن دارند؟ آيا به نظر شما رابطه‌اي بين خوشحالي و لاغري وجود دارد؟

در طول تاريخ محققان زيادي در اين رابطه جست‌وجو کرده‌اند و حتي عده‌اي از آنها از روي ظاهر افراد، شخصيت و خصوصيات باطني آنها را شرح داد‌ه‌اند. به عنوان مثال کرچمر، روانپزشک آلماني آدم‌هاي چاق قدکوتاه که سينه و شکم خيلي بزرگ دارند و پوستشان به سرخي تمايل دارد را برون‌گرا، خوشگذران و خوش‌برخورد مي‌داند و مي‌گويد اين افراد معمولاً شاد بوده و از زندگي لذت مي‌برند.

اما آدم‌هاي لاغر و قدبلند، درون‌گرا، مضطرب و عصبي هستند و با کنايه حرف مي‌زنند. گروه سوم که استخوان‌بندي محکم و عضلات قوي و سينه پهن و بلند دارند، جدي، رياست‌طلب، پرخاشگر و زورگو هستند. با توجه به تقسيم‌بندي اين روانپزشک آيا مي‌توانيم بگوييم آدم‌هاي چاق از خوردن لذت مي‌برند و اين‌ کار آنها را شاد مي‌کند؟

دانشمندان بيکار ننشسته و در جست‌وجوي پاسخي براي  سؤال ما هستند. حتي آنها معتقدند با کشف سازوکار اين قضيه مي‌توان راه‌هايي براي کاهش اشتهاي آدم‌هاي چاق  پيدا کرد؛ چنان‌كه پژوهشگران دانشگاه شفيلد در بريتانيا سرگرم تحقيقاتي درباره رابطه هورمون سروتونين (Serotonin) با لاغري افراد هستند.

هورمون سروتونين در مغز احساس شادي به همراه مي‌آورد و اين پژوهشگران معتقدند با افزايش ميزان اين ماده شيميايي در افراد، به کاهش وزن آنها کمک مي‌شود.
دکتر کارولين دالتون که سرپرستي اين تحقيقات را به عهده دارد مي‌گويد: افرادي که ميزان توليد سروتونين در مغز آنها پايين است (يعني همان تپل‌هاي خودمان) براي بهبود روحيه خود بيشتر به غذا روي مي‌آورند.

او معتقد است 75 درصد افراد براي بهبود حالات روحي خود ميل شديد به غذا پيدا مي‌کنند، در حالي که آنها مي‌توانند با جايگزين کردن فعاليت‌هاي سرگرم کننده ديگر مانند ورزش به همان نتيجه مطلوب برسند. جالب است، ورزش و خوردن غذاهاي رنگين هر دو مي‌تواند سروتونين را در مغز زياد کند.

اين تحقيقات همين هفته آغاز شده است و تا 18 ماه ديگر ادامه خواهد داشت. دکتر دالتون درباره اين تحقيق به بي‌بي سي مي‌گويد: ما در تحقيقات خود افرادي را که داراي ژن چاقي هستند طي برنامه خاصي تشويق به ورزش خواهيم کرد.

 ورزش نه‌تنها به آنها کمک مي‌کند تا با سوزاندن کالري لاغر شوند بلکه با افزايش توليد هورمون سروتونين در مغز، وابستگي آنها به غذا را کمتر مي‌کند.

البته قضيه به همين‌جا ختم نمي‌شود چون گرچه چاق‌ها براي بالا بردن روحيه خود به خوردن متوسل شده‌اند اما انگار آدم‌هاي لاغر نتوانسته‌اند براي شاد بودن، راهي را جايگزين کنند. گواه کلام ما تحقيقاتي است که نشان مي‌دهد لاغرها بيشتر خودکشي مي‌کنند.
کدام افسرده‌ترند

چاق‌ها يا لاغرها؟

پيش از اين مطالعات دانشمندان نشان داده بود که چاق‌ها افسرده هستند و با همين استدلال انتظار مي‌رود که چاقي باعث افزايش ميزان خودکشي در اين افراد شود. اما به گزارش رويترز نتايج تحقيقات جديد پژوهشگران مرکز پزشکي بوستون دقيقاً عکس اين قضيه را نشان مي‌دهد. اين محققان 46 هزار و 755مرد را در طول 16 سال مورد بررسي قرار دادند.

در پايان 131 نفر بر اثر خودکشي از بين رفتند و جالب اين بود که ميزان خودکشي در مردان داراي اضافه وزن يا مردان چاق- يا به قول خودمان همان تپل‌ها- در مقايسه با مرداني با وزن طبيعي به‌طور قابل ملاحظه‌اي کمتر بود.

 طبق اين مطالعات، خطر خودکشي به نسبت هر 1 واحد افزايش در شاخص توده بدني، 11 درصد کمتر شده و همچنين کيفيت زندگي و سلامت روحي با زياد شدن شاخص توده بدني (BMI) بيشتر مي‌شود. شايد با درک مکانيسم طبيعي چاقي و تقليد اين روش بتوان براي پيشگيري از خودکشي هم کاري کرد.

وقتي چاق‌ها افسرده مي‌شوند!

يکي از محققان دانشگاه ميشيگان در تحقيقات خود متوجه شد خانم‌هايي که در زندگي اجتماعي خود با زنان لاغراندامي ‌که در زندگي خود  موفق هستند سروکار دارند، اغلب از ظاهر خود ناراضي بوده و چون خودشان را با اين خانم‌هايي که از نظر اندام الگو و ايده‌آل هستند؛ مقايسه مي‌کنند، نسبت به روشني  آينده خودشان- که البته به لاغري اين زنان موفق نيستند- احساس نااميدي مي‌کنند.

شايد به همين علت است که در جوامع زيادند خانم‌هايي که فکر مي‌کنند موفقيت اجتماعي خود را بايد در لاغر شدن جست‌وجو کنند و با هزار جور قرص و رژيم لاغري سعي مي‌کنند خودشان را لاغر کنند غافل از اين‌که محققان مي‌گويند لاغرها بيشتر مستعد اضطراب هستند!

از طرف ديگر پزشکان درباره علل اختلالات خوردن مانند آنورکسيا و بوليميا بررسي‌هايي انجام داده‌اند که نشان مي‌دهد عوامل ژنتيکي و بيولوژيک در اين بيماري‌ها نقش پررنگ‌تري دارند.
 بي‌اشتهايي عصبي يا همان آنورکسيا نوعي گرسنگي کشيدن عمدي است که حدود 5 درصد دختران جوان در انگليس دچارش هستند. در بروز چنين بيماري‌هايي اگرچه نقش تقليد از مدل‌هاي زيبايي و اثرات زندگي مدرن را نمي‌توان ناديده گرفت اما با مشاهده شيوع اين بيماري حتي در جوامعي که چاق‌ها هم از مقبوليت اجتماعي خوبي برخوردار هستند، دانشمندان به فکر افتاده‌اند که به بررسي نقش عوامل ژنتيکي بپردازند.

پزشکان انگليسي در اين بررسي متوجه شدند سيستم سروتونين که ميزان اشتها و رفتار جنسي را کنترل مي‌کند در اين افراد مختل مي‌شود. اين دانشمندان ابتدا نقش گيرنده HT2A 5 که در تنظيم خوردن نقش دارد را بررسي کردند و متوجه شدند که گيرنده سروتونين در افراد دچار بي‌اشتهايي عصبي داراي تفاوت‌هايي با ساير افراد است.
کساني که سروتونين بالايي دارند مستعد اضطراب هستند. پزشکان اين مرکز معتقدند شايد همين مسئله در پس توانايي عجيب اين بيماران براي سرکوب کردن اشتهايشان پنهان است.

آنها معتقدند در حالي که افراد گرسنه براي به‌دست آوردن غذا همديگر را مي‌کشند و حاضرند هر  چيز سير کننده‌اي را بخورند، اين بيماران با وجود گرسنگي اشتهايي براي خوردن ندارند. پس حتماً يک جايي در سيستم اشتهاي اين افراد اختلال ايجاد شده که احتمالاً با سيستم استرس و پاسخ به آن مربوط است.

در اين افراد، ضربان قلب و فشار خون در اين مواقع بالا رفته و باعث کاهش اشتها و همچنين ميل جنسي مي‌شود. محققان اين مرکز مي‌گويند در اين بيماران هم احتمالاً نوعي پاسخ مزمن به وضعيت استرس ايجاد شده و باعث از دست دادن اشتهاي آنان مي‌شود.

چاق يا لاغر، چطور شاد باشيم؟

با توجه به تحقيقات مي‌توان نتيجه گرفت که بسياري از ما براي اين‌که شاد باشيم و روحيه خوبي داشته باشيم، خودمان را با ديگران مقايسه مي‌کنيم. اگر چاق باشيم و خودمان را با مدل‌هاي زيبا مقايسه کنيم ناراحت و افسرده مي‌شويم از اين‌که مانند آنها زيبا نيستيم و اگر ثروتي داشته باشيم، وقتي خودمان را با ديگران مقايسه مي‌کنيم از اين‌که بيشتر از آنها داريم خوشحال مي‌شويم. اما اين شادي‌ها هم مانند لذت خوردن يک شيريني موقتي است.

محققان دريافته‌اند که مرکز درک لذت انسان ديرتر نسبت به شادي ناشي از اهداف متعالي معنوي در زندگي و محبت به ديگران تطابق پيدا مي‌کند. سلامت، خانواده و دوستان، ازدواج موفق، باور مذهبي و معني دارو هدف‌دار بودن زندگي مي‌توانند زندگي را براي ما لذت‌بخش کنند و اين‌گونه شادي‌ها در زندگي انسان ماندگارتر است.
 
    
      
  
 
 
 

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.79072s, 19q