پس‌لرزه‌های زلزله شمال غرب در ایران

۱۳۹۱/۰۵/۲۳ - ۰۹:۵۸ - کد خبر: 54575
سلامت نیوز : تا غروب روز یكشنبه و 24 ساعت پس از زلزله 2/6 ریشتری روز شنبه كه شهرستان های استان آذربایجان‌شرقی را به لرزه در آورد و برای بیش از 100 روستا و هزاران روستا نشین، میلیون ها تومان خسارت مالی بر جای گذاشت ، اخبار حاكی از آن بود كه 300 نفر از اهالی روستاهای شهرستان های اهر، هریس، ورزقان و كلیبر جان باخته و بیش از 2600 نفر دچار جراحت شده اند .در پی اعلام 2 روز عزای عمومی در استان آذربایجان شرقی و تعلیق تمام برنامه‌های اداری در این استان به دلیل سوگواری و همدردی با خانواده قربانیان، گفته های مقامات دولتی؛ مسوولان جمعیت هلال احمر و نمایندگان مناطق زلزله زده نشان از آن دارد كه حجم تخریب وصدمات وارد شده در روستاها بسیار وسیع تر از شدت تخریب و صدمات در شهرهاست .نمایندگان تبریز ، اهر ، هریس ، اردبیل و رییس سازمان امداد و نجات هلال احمر در گفت و گو با «اعتماد» تایید می كنند كه وسعت خرابی ها تا مرز 100 درصد هم پیش رفته است .

افخمی، نماینده تبریز

به گزارش سلامت نیوز به نقل از اعتماد ؛ بنا بر آخرین خبری كه داشتم، تعداد كشته‌های شهرستان‌های اهر، ورزقان، هریس و كلیبر 250 نفر بوده و 1800 نفر هم مصدوم شده‌اند كه 720 نفر از مصدومان دچار جراحات شدید هستند و عمده مجروحان در بیمارستان‌های شهر تبریز بستری شده‌اند و تعدادی از مصدومان هم به استان‌های اردبیل و زنجان اعزام شده‌اند. همچنین محوطه بیمارستان صحرایی فیاض اهر هم تجهیز شده و مردم منطقه به كمك رفته‌اند. تا این ساعت امدادرسانی كیفیت خوبی داشته اما به هرحال وقوع زلزله در هر فصلی از سال نیازهای ثابتی را ایجاد می‌كند و علاوه بر آواربرداری و نجات مجروحان و تخلیه اجساد كه باید به عنوان اولویت اول درنظر گرفته شود، اقلام امدادی مثل چادر، پتو، مواد خوراكی و آب آشامیدنی برای زلزله‌زدگان از مواد حیاتی است. از روز گذشته هم حدود سه هزار دستگاه چادر در منطقه زلزله‌زده مستقر شده و تیم‌های امداد هلال‌احمر و وزارت بهداشت هم در منطقه حضور دارند و وزیر كشور و وزیر بهداشت هم در ساعات اولیه پس از وقوع زلزله به منطقه آمدند.

بنابر اطلاعاتی كه دریافت كردم حدود شش روستا به طور صددرصد تخریب شده و 85 روستا هم تخریب 25 الی 80 درصدی دارند. بیشترین آسیب در شهرستان‌ها، به حاشیه‌ شهرها وارد شده و بافت مركزی شهرها آسیب زیادی ندیده است.اما در میان استان‌های زلزله‌زده، استان آذربایجان شرقی بیشترین آسیب را متحمل شده زیرا كانون زلزله، شهرستان ورزقان بوده و ظاهرا گسل تالش هم فعال شده كه به همین سبب بیشترین آسیب را به این شهرستان وارد كرده است.

بهمنی، نماینده اردبیل

استان اردبیل دچار آسیب مالی و جانی نشده اما با توجه به بازدیدهایی كه داشتیم، مناطق زلزله‌زده بیش از هر چیز به آب آشامیدنی نیاز دارند و مطلع هستم كه تیم‌های امدادی و ماشین‌آلات سنگین برای انجام كار آواربرداری به مناطق زلزله‌زده اعزام شده‌اند. البته شهرستان سراب هم دچار زلزله شده اما خسارت مالی و جانی نداشته و حداكثر خسارت در حد ترك خوردن دیوارها بوده است.

فرهاد انصاری، معاون مدیریت مخاطرات سازمان زمین‌شناسی

میزان خسارات مالی و جانی در مناطق زلزله‌زده معمولا بستگی به بزرگی زمین‌لرزه دارد. شدت زلزله روز شنبه استان‌های آذربایجان شرقی و اردبیل و آذربایجان غربی از سوی موسسه ژئوفیزیك دانشگاه تهران 2/6 و 6 ریشتر اعلام شد كه این درجات، درجه متوسط به شمار می‌آید و خفیف یا شدید نیست. هر چه این درجه بیشتر باشد شعاع تخریب و تلفات هم بیشتر است و در واقع می‌توان درجه یك زلزله را به یك انفجار تشبیه كرد كه هر چه میزان مواد منفجره بیشتر باشد شدت انفجار و تلفات هم بیشتر خواهد بود. اما شرایط زمین‌شناسی منطقه و وضعیت آب‌های زیرزمینی منطقه و ساخت و سازها به‌خصوص در مناطق روستایی، از جمله عوامل موثر در میزان تخریب و تلفات است كه متاسفانه همچنان در مناطق روستایی به علت كیفیت ساخت و سازها شاهد صحنه‌های تكراری هستیم و میزان تخریب شباهت به صحنه‌های زلزله بویین‌زهرا كه سال 1342 به وقوع پیوست، دارد اما حركت گسل‌ها هم در شدت زلزله موثر است. چنان كه گسل‌های «امتداد لغز» (با حركت افقی) و گسل‌های معكوس (با حركت معكوس) هر یك با درجه متفاوتی در میزان انرژی آزاد شده موثر است، علاوه بر آنكه عمق زلزله هر چه بیشتر باشد میزان تلفات هم خفیف‌تر است كه عمق زلزله عصر روز شنبه حدود 10 كیلومتر اعلام شده و اگر این عمق كمتر و مثلا حدود پنج كیلومتر بود، میزان خسارت بسیار بیشتر می‌شد.

فلاح، نماینده هریس و اهر

آمار هزار نفری كشته‌شدگان زلزله به هیچ وجه صحت ندارد و آخرین آمار كشته‌شدگان حدود 300 نفر است كه حدود 120 نفر مربوط به شهرستان هریس، حدود 45 نفر مربوط به شهرستان اهر و حدود 80 نفر مربوط به شهرستان ورزقان است و حدود 2000 نفر هم مجروح شده‌اند كه اغلب مجروحان را زنان و كودكان و سالخوردگان تشكیل می‌دهند، زیرا ساعت وقوع زلزله، زمانی بوده كه مردان اغلب در محل كار بوده‌اند و خانواده‌ آنها كه در منزل بوده‌اند آسیب بیشتری دیده‌اند. طبق بازدیدی كه داشتم، 4 روستا را دیدم كه با خاك یكسان شده است. در واقع از مجموع 300 روستای شهرستان اهر، حدود نیمی از روستاها تخریب 60 تا 80 درصد داشته‌اند و از مجموع 100 روستای شهرستان هریس هم نیمی از روستاها حدود 40 تا صددرصد تخریب شده‌اند. البته هم‌اكنون بحث اعزام مجروحان و آواربرداری تقریبا تمام شده و مسوولان در تلاش هستند كه اسكان زلزله‌زدگان هریس و اهر را آغاز كنند. البته هنوز برآورد دقیقی از تعداد خانواده‌های زلزله‌زده انجام نشده است اما من از دیشب(شب شنبه) تیم‌هایی را به روستاهای شهرستان اهر و هریس اعزام كردم و مطلع هستم كه در شهرهای تبریز و كلیبر هم خسارت زلزله در حد ترك‌خوردگی دیوارها بوده اما شهرستان اهر حدود 20 درصد دچار خسارت شده است. هنوز پس‌لرزه‌ها ادامه دارد و ترافیك جاده‌یی بر اثر هجوم اقوام ساكنان روستاها و مناطق زلزله‌زده كه از شدت نگرانی راهی این مناطق شده‌‌اند، ایجاد شده است. نیاز اكنون زلزله‌زدگان، غذا، آب آشامیدنی و چادر است كه البته میزان كمك‌های ارسالی چندان زیاد نبوده و كمك‌هایی كه از استان‌های اردبیل و آذربایجان شرقی و البرز و شهر میانه ارسال شده در حدی نیست كه بتواند جوابگوی مشكلات باشد و هنوز بخش اعظم روستاهای زلزله‌زده نیازمند چادر هستند، زیرا میزان تخریب بسیار بالاست.

محمود مظفر، رییس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر

از ساعت 5 بعدازظهر روز شنبه، 92 تیم عملیات مشتمل بر 860 امدادگر هلال احمر به همراه 110 دستگاه آمبولانس و با پشتیبانی 6 فروند بالگرد امدادی به منطقه زلزله‌زده اعزام شده‌اند و بنا بر مشاهدات و بررسی‌های ما، چهار شهرستان ورزقان، كلیبر، هریس و اهر دچار بیشترین خسارات شده‌اند چنان كه 133 روستا از 40 تا 100 درصد آسیب دیده و تعداد مجروحان تا ساعت 5 بعدازظهر روز یكشنبه، 2006 نفر بوده است.پس از اعلام خبر وقوع زلزله، استان‌های آذربایجان غربی و شرقی، اردبیل، قزوین، زنجان، گیلان، مازندران، قم، تهران و مركزی برای كمك‌های امدادی فعال شدند و از آنجا كه همزمان با وقوع زلزله، رانش زمین و ریزش كوه در محور اهر به تبریز هم اتفاق افتاده، جاده اهر به تبریز مسدود شده و فقط امكان تردد خودروهای كمكی در این جاده وجود دارد. آواربرداری از روز شنبه آغاز شده اما اتمام آواربرداری حدود چهار روز طول خواهد كشید، در عین حال 99 درصد اجساد یا مجروحان از زیر آوار بیرون آورده شده‌اند و كار جست‌وجو تقریبا به پایان رسیده است. از عصر روز شنبه تا عصر روز یكشنبه، 5600 دستگاه چادر، 10 هزار تخته پتو، 13 هزار قوطی تن ماهی و 1600دستگاه والور از سوی امدادگران هلال احمر به منطقه ارسال شده كه البته تامین تمام نیاز زلزله‌زدگان از بابت اقلام كمكی تدریجی خواهد بود زیرا بسیاری از مناطق زلزله‌زده در بخش‌های صعب‌العبور استان واقع شده است.

مدیرعامل شركت آب منطقه‌یی آذربایجان شرقی: سد ستارخان اهر مشكلی ندارد


بلافاصله پس از وقوع زلزله، كمیته‌های كنترل پایداری سدها در محل‌های حادثه و بازدید از سدها تشكیل شد. ارزیابی شركت آب منطقه‌یی آذربایجان شرقی این است كه مشكل خاصی در سدهای منطقه وجود ندارد.به دنبال وقوع زلزله روز در شهرستان‌های اهر و ورزقان، مدیرعامل شركت آب منطقه‌یی آذربایجان شرقی اعلام كرد: هیچ گونه مشكلی در شریان‌های آبی استان آذربایجان شرقی وجود ندارد و آب تمام شهر‌های استان در حد استاندارد تامین می‌شود. مدیرعامل شركت آب منطقه‌یی آذربایجان شرقی با تسلیت به خانواده‌های جان‌باختگان زلزله، ضمن اعلام آمادگی مدیران و كاركنان شركت آب منطقه‌یی برای خدمتگزاری

شبانه‌روزی به مردم زلزله‌زده آذربایجان شرقی، افزود: خوشبختانه در زمان حاضر شریان‌های اصلی آبرسانی‌های روستایی و صنایع مهم دایر است و هیچ‌گونه مشكل خاصی در این زمینه وجود ندارد. هاشمی افزود: بلافاصله پس از وقوع زلزله، كمیته‌های كنترل پایداری سدها در محل‌های حادثه تشكیل و نسبت به بازدید از سدها اقدام شد كه ارزیابی حاصل از تمام بازدیدها این است كه مشكل خاصی در سدهای منطقه وجود ندارد.او ضمن دعوت از مردم منطقه برای آرامش و رد شایعه‌های موجود درباره سد ستارخان اهر، گفت: سد ستارخان اهر مشكل خاصی ندارد.

آیا یكی از دلایل زمین‌لرزه اهر نزدیكی به آتشفشان غیرفعال سبلان بوده است؟


با وجود تصور عمومی كه آتشفشان و زلزله را با یكدیگر مرتبط می‌داند، در حقیقت شواهدی كه در این مورد وجود دارد چندان زیاد نیست. یكی از مهم‌ترین این زلزله‌ها در نوامبر 1975 در كالاپانا در هاوایی بلافاصله بعد از فعالیت آتشفشان كوه كیلائوا بود.با این حال به طور كلی آتشفشان‌ها و زمین‌لرزه‌ها در ارتباط با یكدیگر هستند. زمین‌لرزه‌ می‌تواند بدون آتشفشان اتفاق بیفتد اما آتشفشان‌ بدون زمین‌لرزه امكان‌پذیر نیست. فعالیت‌های آتشفشانی محرك زمین‌لرزه‌ها هستند. لرزش‌های زمین می‌تواند در اثر حركت ماگما در داخل پوسته باشد. هر دو پدیده نامبرده همیشه تنش‌هایی را در داخل سنگ‌ها ایجاد می‌كنند. زمین‌لرزه‌ها می‌توانند بدون فعالیت‌های آتشفشانی ایجاد شوند، به دلیل اینكه تنش‌ها می‌توانند در اثر حركت صفحات تكتونیكی به سوی یكدیگر ایجاد شوند. برای مثال، مرز صفحات همگرا كه دو صفحه نسبت به یكدیگر به سمت هم حركت می‌كنند می‌تواند عامل بیشتر زمین‌لرزه‌ها باشد. به طور كلی تخریب و ویرانگری زمین‌لرزه‌ها در ارتباط مستقیم با تنش‌های مرزهای همگراست. زلزله نوع آتشفشانی قبل از وقوع آتشفشان صورت گرفته و تقریبا یك نوع پیشگویی برای انفجار آتشفشان محسوب می‌شود.

اما پرفسور عكاشه، پدر زلزله‌شناسی ایران علت زمین‌لرزه‌های آذربایجان‌شرقی را حركت گسل غرب رشته كوه‌های تالش دانسته است. او در مصاحبه با خبرنگاران گفت: حركت زلـزله از اهر به سمت مشكین‌شهر و دامنه‌های كوه سبلان بوده است. این استاد دانشگاه تهران، وقـوع زلزلـه را در 32 كیلومتری جنوب غربی اهر، 48 كیلومتری شمال‌غرب تبریز و 125 كیلومتری اردبیل اعلام كرده است.زلزله بعدازظهر روز شنبه در استان آذربایجان شرقی، از جهاتی با زلزله‌های دیگر متفاوت بوده است چرا كه در حقیقت دو زلزله با فاصله از یكدیگر اتفاق افتاده است. زلزله اول كه زلزله اصلی محسوب می‌شود در ساعت 14:53 شنبه 21 مردادماه رخ داده و زلزله دوم یازده دقیقه پس از آن به وقوع پیوسته است.

دكتر مهدی زارع، معاون پژوهشی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله نیز محل وقوع این دو زلزله را اهر- ورزقان دانسته كه زلزله اول با بزرگای 2/6 ریشتر و زلزله دوم با بزرگای 1/6 رخ داده است. وی با اشاره به گسل مسبب این دو زلزله به خبرنگاران گفته است: گسل مسبب این دو زلزله گسل جنوب اهر است كه روند شرقی- غربی دارد و سازوكار زلزله فشاری با مولفه امتداد لغزش بوده است. این زلزله در عمق كم 10 كیلومتری رخ داده است. به نظر دكتر زارع رخ دادن دو زلزله با فاصله از یكدیگر باعث شده تا از آزاد شدن یكباره انرژی و وقوع زلزله بالاتر از 7 ریشتر جلوگیری شود. هرچند با وقوع زلزله اول سازه‌ها سست شده‌ و در زلزله دوم موجب تخریب سازه‌ها شده است. با این حال دلایل زلزله اهر هنوز كاملا مشخص نیست و با استقرار ایستگاه لرزه‌نگاری موسسه ژئوفیزیك در منطقه، تحقیقات در این زمینه ادامه دارد.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.27846s, 19q