نقش «آهن» در سلامت کودک

۱۳۹۱/۰۸/۲۹ - ۱۶:۴۷ - کد خبر: 60895
سلامت نیوز :آهن یکی از مهم ترین مواد مغذی برای رشد کودک است که کمبود آن تاثیر سوئی بر سلامت وی می گذارد. آهن به حرکت اکسیژن از ریه به بافت بدن کمک می کند تا اکسیژن در ماهیچه ها ذخیره شود. آهن یکی از مواد ضروری در ساخت خون است و کمبود آن به نوعی کم خونی که به کم خونی فقرآهن موسوم است، منجر می شود.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از خراسان ؛ از آن جا که درمان نشدن فقر آهن در کودکان، باعث تاخیر رشد جسمی و ذهنی کودک می شود، ضروری است والدین بهترین منابع آهن را برای تامین نیاز کودک بشناسند.

همچنین ضروری است در صورت فقرآهن در کودک، علل آن مشخص شود تا شیوه درمانی موثری برای آن در نظر گرفته شود. از آن جا که فقر آهن یکی از خطرناک ترین موارد سوءتغذیه است، در این مطلب به چگونگی پیش گیری از بروز فقرآهن در کودک پرداخته شده است.

به طور کلی کم خونی ناشی از فقر آهن یکی از شایع ترین انواع سوءتغذیه موادمغذی در میان کودکان است که به آن کمتر توجه شده است. کودکی که به دنیا می آید تا ۴ماهگی می تواند از آهن موجود در شیر مادر یا شیرخشک استفاده کند و در واقع تا این سن، آهن به میزان کافی به بدن کودک می رسد. از ماه چهارم به بعد کودک نیاز بیشتری به آهن دارد و شیرمادر یا شیرخشک به تنهایی آهن موردنیاز او را تامین نمی کند.

بنابراین مکمل آهن به کودک خورانده می شود و باید جایگاه خاصی در غذای کمکی کودک داشته باشد.

در بیشتر کشورها، غذاهای کمکی با آهن غنی شده است و به همین دلیل کودک آهن کافی را از این طریق دریافت می کند. خوراندن مکمل آهن به کودکان در کشور ما از این رو ضروری است که آهن را از طریق محصولات غذایی آماده دریافت نمی کنند و بنابراین حتماً باید مکمل آهن را به کودکان بدهیم. دکتراحمد ساعدی متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی دانشگاه تهران با بیان این مطلب، به خراسان می گوید: گاهی مادر به دلیل تصورات اشتباهی مثل خراب شدن دندان، از دادن قطره آهن به کودک خودداری می کند و کودک را با خطر کم خونی فقر آهن مواجه می کند. گاهی کودک به عفونت های انگلی مبتلاست و انگل های موجود در بدن کودک از آهن مصرف شده تغذیه می کنند و به این ترتیب کودک در درازمدت دچار کم خونی فقر آهن می شود. تشخیص این عارضه کمی دشوار است و پزشک متخصص با اندکی تحقیق و تفحص و تجویز آزمایش می تواند دریابد که کودک با وجود دریافت آهن کافی، به دلیل وجود این انگل ها دچار کمبود آهن شده است. در چنین شرایطی تلاش برای رفع عفونت چاره ساز است. همچنین کودکان نارس و آن دسته که زودتر از موعد به دنیا آمده اند، با خون کم متولد شده اند، نوزادانی که قبل از یک ماهگی از شیر گاو استفاده کرده اند، نوزادانی که از شیرخشک تقویت نشده با آهن استفاده کرده اند، نوزادانی که پس از ۶ماهگی مکمل آهن دریافت نکرده اند و کودکان یک تا ۵ساله ای که در روز بیش از ۷۱۰میلی لیتر شیر گاو، شیر بز یا شیر سویا مصرف می کنند، از نظر فقر آهن در گروه پرخطر قرار دارند.

همچنین بچه هایی که مادران آن ها در هنگام بارداری کم خونی فقر آهن داشته اند، کودکان مبتلا به عفونت های ریوی در زمستان و عفونت های گوارشی در فصل تابستان و کودکانی که مبتلا به کمبود ریزمغذی ویتامین A و D هستند باید از نظر کم خونی فقر آهن بررسی شوند.دکترساعدی با بیان این که آهن ماده ای است که کمبود یا فزونی آن برای سلامت بدن خطرناک است، تصریح می کند: فزونی آهن در بدن به ویژه در بزرگسالی باعث بروز بیماری های قلبی، سرطان و بیماری های التهابی می شود. در واقع یکی از دلایلی که زنان اغلب بیش از مردان عمر می کنند، ذخایر آهن کمتر بدن آن ها در مقایسه با مردان است زیرا این ذخایر اضافه آهن در بدن در بزرگسالی به ضرر سلامت آنان تمام می شود. با این همه ضروری است که آهن در سنین کودکی به میزان کافی به بدن کودک برسد.

زیرا یکی از مهم ترین کارهای آهن در بدن، خون سازی است و اگر غلظت هموگلوبین در بدن کم شود، رشد کودک به تاخیر می افتد و کودک به دردسر می افتد. طبق تحقیقات کودکانی که آهن کافی دریافت نمی کنند در سنین مدرسه یادگیری ضعیفی دارند و زودتر خسته می شوند. در حالی که کودکانی که آهن کافی دریافت می کنند، قادرند زودتر مواد درسی را بیاموزند و کمتر دچار خستگی می شوند.

وی درباره این که آیا دختران بیشتر دچار فقر آهن می شوند، می گوید: در دوران نوزادی تفاوتی بین دختر و پسر وجود ندارد اما در دوران بلوغ دختران نیاز بیشتری به آهن دارند و به علت عادت ماهیانه ای که دارند، هر ماه خون زیادی از دست می دهند و در درازمدت نیاز بیشتری به دریافت آهن دارند و اگر این نیاز برآورده نشود، بیشتر احتمال کم خونی فقر آهن در آن ها وجود دارد.

همچنین دکترفرهاد فیلی، متخصص اطفال با بیان این که کمبود شدید آهن موجب اختلال در توانایی عملکرد کودک می شود ولی بسیاری از نشانه های فقر آهن تا بروز کامل کم خونی فقر آهن ظاهر نمی شود، به ایسنا می گوید: ناخن های قاشقی و اختلال بلع از جمله علایم فقر آهن شدید در کودک است اما خستگی یا ضعف، پوست رنگ پریده، بی اشتهایی، کوتاهی نفس، التهاب زبان، دشواری حفظ دمای بدن، افزایش احتمال بروز عفونت، ضربان قلب نامنظم، مشکلات رفتاری و ولع غیرمعمول نسبت به مواد غیرتغذیه ای مانند یخ، خاک یا نشاسته خالص هم جزو علایم بارز این عارضه است.به گفته وی آهن موجود در شیر مادر آسان تر از آهن موجود در شیر خشک جذب می شود و اگر امکان تغذیه با شیر مادر وجود ندارد، باید از شیر خشک های غنی شده با آهن استفاده کرد. شیر گاو منبع خوبی از آهن برای کودک نیست و در اطفال کمتر از یک سال توصیه نمی شود. در کودکانی که تغذیه با مواد جامد شروع می شود، به ویژه در فاصله ماه های چهارم و ششم، باید از غذاهای دارای آهن افزوده مانند دانه های غلات تقویت شده با آهن استفاده کنند. در کودکان بزرگ تر بهترین منابع آهن در زرده تخم مرغ، گوشت قرمز، جوجه، ماهی، حبوبات و سبزی با برگ های تیره نهفته است.برای جذب بهتر آهن نیز می توان از طالبی، توت فرنگی، آلو، کیوی، کلم بروکلی، گوجه فرنگی و سیب زمینی که سرشار از ویتامین C است، استفاده کرد.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.31607s, 18q