رشد چشمگیرآسم در کودکان تهران

۱۳۹۱/۱۰/۲۹ - ۰۷:۵۱ - کد خبر: 65293
رشد چشمگیرآسم در کودکان تهران
سلامت نیوز: در وضعیتی که تهران با شروع فصل سرما نفس‌هایش به شماره می‌افتد، چگونه می‌توان انتظار داشت تعداد کودکانی که اسپری به کمکشان می‌آید تا نفس بکشند، افزایش نیابد؟ آمارها هم تایید می‌کنند تعداد کودکانی که علایم بیماری‌شان تحت‌تاثیر هوای آلوده تشدید می‌شود، کم نیست. چند روز پیش یکی از متخصصان در مورد شیوع علایم آسم و آلرژی در 35 درصد کودکان تهرانی ابراز نگرانی کرد اما چگونه می‌توان از شیوع بیماری‌های تنفسی، به‌خصوص آسم، در کودکان پیشگیری کرد؟ آیا آمارهای ارائه‌شده در مورد شیوع علایم آسم و آلرژی در کودکان درست است؟ با دکتر مصطفی معین، رییس مرکز تحقیقات آسم و آلرژی در این زمینه گفت‌وگو كرده‌ایم.

گفته می‌شود 35 درصد کودکان تهرانی به دلیل آلودگی هوا علایم آسم و آلرژی دارند و این مساله نگران‌کننده است. آیا در مرکز تحقیقات آسم و آلرژی، بررسی‌ای که میزان شیوع این بیماری را در کودکان تهرانی نشان دهد، انجام شده است؟


در تحقیقاتی که در مورد شیوع آسم طی سال‌های گذشته در تهران و برخی از شهرهای ایران در پروژه بین‌المللی شیوع علایم آسم و آلرژی در کودکان (ISAAC) انجام شد، شیوع علایم آسم در سطح ملی بین 8 تا 12 درصد (میانگین 10 درصد) گزارش شد. حدود 4 سال قبل نیز برای بررسی دقیق‌تر بار بیماری آسم در ایران از نظر شیوع و روند آن در سال‌های اخیر (83-1378)، پژوهشی از نوع فراتحلیل (متاآنالیز) انجام گرفت که نتایج به‌دست آمده از آن نشان داد میزان شیوع آسم در کشور از 10درصد به 14/13درصد افزایش یافته است، در صورتی که در سال‌های اخیر، منحنی صعودی شیوع آسم در کشورهای توسعه‌یافته کنترل شده و به‌صورت افقی درآمده است. در این پژوهش، همچنین مشخص شد شیوع علایم آسم مانند سرفه، خس‌خس، تنگی‌نفس یا احساس فشار در سینه در کودکان مورد مطالعه در کلانشهر تهران بالغ بر 4/35 درصد است که بسیار هشداردهنده است و ثابت می‌كند عوامل خطرزایی باعث افزایش شیوع آسم و به تبع آن، افزایش بیماری‌زایی و هزینه‌های درمان شده است. نتایج این پژوهش در مجله علمی «بیماری‌های مزمن تنفسی، 2009» منتشر شد.

 آلودگی هوا چقدر در بروز آسم و آلرژی در کودکان دخیل بوده است؟


به‌نظر می‌رسد اصلی‌ترین عامل خطرزا که باعث شیوع گسترده آسم در تهران شده است، آلودگی هوای ناشی از دود خودروها باشد. در تحقیقات علمی ثابت شده، آلاینده‌هایی چون ازن، دی‌اکسید گوگرد، مونوکسیدکربن و اکسید نیتروژن می‌توانند با تاثیر بلندمدت بر ژنتیک انسان، زمینه‌ساز بروز بیماری‌های مزمن ریوی از جمله آسم شوند. استاندارد نبودن سوخت، کیفیت نازل خودروهای تولیدی، کمبود بزرگراه‌ها و خطوط مترو و ترافیک سنگین از مهم‌ترین عوامل آلودگی هوای تهران و متاسفانه قربانیان اصلی آنها، کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و ریوی هستند. امروزه آلودگی هوا در هر سال باعث 2میلیون مرگ زودرس در سطح جهانی می‌شود که 50درصد آن در جهان سوم و به‌خصوص در حاشیه‌ها و زاغه‌های مناطق محروم شهرهای بزرگ و پرترافیک رخ می‌دهد.

در سایر کشور‌ها هم شیوع آسم افزایش داشته است؟


بله، شیوع آسم و آلرژی‌های گوناگون طی 4-3 دهه گذشته در سطح جهانی و در ایران افزایش داشته است و به همان نسبت بر میزان بار این بیماری‌ها از نظر هزینه‌های بهداشتی- درمانی، اجتماعی و اقتصادی افزوده شده به نحوی که اکنون بیماری آسم رتبه پانزدهم را در میان دیگر بیماری‌ها به خود اختصاص داده است. به همین دلیل از اوایل دهه 90 میلادی، مطالعاتی با نظارت و پشتیبانی سازمان جهانی بهداشت در سطح 55 کشور از جمله ایران با عنوان پژوهش بین‌المللی آسم و آلرژی در کودکان (ISAAC) شروع شد که تاکنون
3 مرحله آن اجرا شده است. در این مطالعه‌ها مشخص شد شیوع علایم آسم از 1 درصد در برخی کشورهای آفریقایی تا بیش از
35 درصد در کشورهای توسعه‌یافته صنعتی از جمله استرالیا، زلاندنو، اروپای غربی و اسکاندیناوی متغیر است.

غیر از مساله آلودگی هوا، آیا عوامل محیطی و اجتماعی ناشی از زندگی شهری و صنعتی امروز، می‌تواند از عوامل تشدیدکننده آسم به‌خصوص در کودکان باشد؟


بله، خیلی از عوامل محیطی چه در فضای بسته محل سکونت، کلاس درس یا محل کار و چه در فضای باز شهری باعث تشدید آسم می‌شوند. در فضای بسته دود سیگار، دود اسپند، دود آتش، مواد معطر یا تحریک‌کننده شیمیایی مانند شوینده‌ها و نیز عوامل حساسیت‌زایی مثل سوسک‌ها و حشرات، موش و سایر حیوانات اهلی خون‌گرم، مایت‌ها و کپک‌ها مهم‌ترین عوامل خطرزای محیطی محسوب می‌شوند. در فضای باز شهری نیز آلودگی هوا، ریزگردها، دانه‌های گرده گل و گیاه، کپک‌ها و قارچ‌ها عامل تشدید علایم آسم هستند. عوامل اجتماعی نیز در شیوع و شدت آسم موثر هستند که از آن جمله می‌توان به سبک جدید زندگی شهری و آپارتمان‌نشینی، مصرف غذاهای آماده مصرف فست‌فود، نداشتن تحرک کافی، هیجان‌های روانی و رفتارهای پرخطری مانند مصرف سیگار، قلیان، مواد اعتیادآور و الکل اشاره کرد.

 آیا استفاده از ماسک می‌تواند از تاثیر آلاینده‌های محیطی بر کودکان بکاهد؟


ماسک می‌تواند در برابر گرد و غبار و ریزگردها تا حدودی مفید و موثر باشد ولی تاثیر مثبت آن در برابر دود و آلاینده‌های شیمیایی به اثبات نرسیده است.

پس در شرایطی که بیشتر مواقع هوا در شرایط سالمی قرار ندارد، چگونه می‌توان از بروز آسم در کودکان پیشگیری کرد؟


با آموزش بیماران و خانواده‌ها و آموزش بهداشت عمومی و روزآمدکردن اطلاعات علمی كادر پزشکی در خصوص ویژگی‌های آسم و شناسایی عوامل خطرزای محیطی و پرهیز از آنها و مصرف درست داروهای تجویز شده به‌وسیله پزشک معالج می‌توان تا حدود زیادی از شیوع آسم و عوارض آن جلوگیری كرد.

 آیا آماری از شیوع یا افزایش شیوع آسم و سایر بیماری‌های تنفسی در بزرگسالان در اثر آلودگی هوا وجود دارد؟


آمار روزآمد و دقیقی از شیوع آسم و سایر بیماری‌های مزمن تنفسی در سطح ملی در دست نداریم ولی به‌طور کلی شیوع آسم در بزرگسالان حدود 50درصد شیوع آسم در کودکان است. در شرایط آلودگی هوا، بزرگسالان مبتلا به بیماری‌های انسدادی مزمن ریه و آسم و بیماران قلبی و کهنسالان در معرض خطر بیشتری هستند. آلودگی هوا در بلندمدت می‌تواند به اختلال در رشد ریه کودکان، بروز بیماری‌های انسدادی مزمن تنفسی و سرطان ریه بینجامد.

در شرایطی که آلودگی هوا جزیی از زندگی مردم شده است، برای اینکه بتوان تا حدودی از علایم آسم و آلرژی یا شدت آن پیشگیری کرد، چه اقدام‌هایی می‌توان انجام داد؟


اصل پنجاهم قانون اساسی کشورمان حفظ محیط‌زیست را یک وظیفه عمومی می‌داند که همه در برابر آن مسوول‌ هستند بنابراین به ضرورت صرفه‌جویی در مصرف انرژی از سوی شهروندان و کنترل آلودگی هوای شهرهای بزرگ و پرترافیک به‌وسیله دولت باید تاکید كرد. جلوگیری از احداث مدارس و محل اجتماعات و اماکن مسکونی در نزدیکی بزرگراه‌ها، رصدکردن شرایط آب و هوایی و میزان آلاینده‌ها در هوای شهرها و اعلام منظم آن در رسانه‌ها، ارائه برنامه‌های آموزشی برای بیماران و گروه‌های آسیب‌پذیر، دورکردن صنایع آلوده‌کننده محیط از نزدیکی شهرها، استاندارد کردن ساخت خودرو و سوخت تولیدی، تسریع در گسترش مترو و بزرگراه‌ها از جمله وظایف و مسوولیت‌های دولت در این زمینه است. پزشکان نیز در آموزش به بیماران در مورد بحران آلودگی هوا و دادن دستوالعمل‌های راهنما درباره چگونگی استفاده از داروها و پرهیز از عوامل محرک یا آلرژی‌زا، نقش حساس و تعیین‌کننده‌ای در این زمینه دارند.
منبع:‌هفته نامه سلامت
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.85819s, 18q