بی سرو سامانی نظام تعرفه- سرانه- بودجه در بهداشت و درمان کشور به نفع کیست؟

۱۳۹۲/۰۹/۲۶ - ۱۵:۳۶ - کد خبر: 88984
بی سرو سامانی نظام تعرفه- سرانه- بودجه در بهداشت و درمان کشور به نفع کیست؟
سلامت نیوز:دکتر محمدرضا واعظ مهدوی رییس هیات مدیره انجمن اقتصاد بهداشت ایران در وب سایت خود نوشت: ماه هاي نخست هر سال،تکرار يک ماراتن چالشي قديمي در حوزه خدمات پزشکي را تداعي مي کند . چالش تعرفه خدمات- سرانه درمان- هزينه هاي بيمه و بودجه سلامت!

حوزه معاونت نظارت راهبردي رياست جمهوري ، وزارت بهداشت و سازمان هاي نظام پزشکي و بيمه خدمات درماني و صندوق تأمين اجتماعي، بازيگران اصلي در اين ماراتن قديمي و خسته کننده هستند.

صنف پزشکي معتقد است قيمت واقعي خدمات خود را دريافت نمي کند و به همين دليل خواهان افزايش تعرفه ها است.مفهوم « تعرفه واقعي» عليرغم درج در قوانين متعدد، شفاف نيست و ملاک ارزيابي « واقعي» نا مشخص است. اعضاي جامعه پزشکي ، گاه به تأسي از دولتمرداني که قيمت هاي بين المللي انرژي ( وساير نهاده ها و کالاها) را ملاک ارزش واقعي آن کالاها قلمداد مي کنند، هزينه خدمات پزشکي در اروپا و امريکا را مبناي «تعرفه واقعي» تلقي مي کنند! سازمان هاي بيمه اي از آنجا که افزايش قيمت ها مستقيما" منجر به افزايش هزينه هاي آنان مي شود، در صورتي با افزايش تعرفه ها همراه مي شوند که به موازات آن « سرانه» درمان نيز افزايش يابد؛ چرا که سال ها است که مجموع« تعرفه هرخدمت ضرب در بار مراجعه آن خدمت» بخش بر جمعيت تحت پوشش { ?}ملاک محاسبه سرانه درمان قرار گرفته است.

در اين فرمول، Ti معرف تعرفه هر خدمت، Niمعرف بار مراجعه همان خدمت،و PUC: Population Under Coverageمعرف جمعيت تحت پوشش است. بنابراين، حاصل جمع Ti*Ni کل هزينه ها را تشکيل مي دهد و پس از تقسيم آن برجمعيت تحت پوشش سرانه محاسبه مي شود . اعتبارات هربيمه از حاصل ضرب سرانه حاصل در جمعيت بيمه شده آن سازمان معين مي شود که براي بيمه هاي خدمات درماني، نيروهاي مسلح، و کميته امداد از طرف دولت، و براي صندوق تأمين اجتماعي علي الاصول از محل 27/9حق بيمه هاي دريافتي آن سازمان تأمين اعتبار مي گردد.
بديهي است بارمالي افزايش تعرفه ها در مورد سه صندوق اول توسط دولت (سازمان برنامه و بودجه سابق و معاونت نظارت راهبردي فعلي) ودر مورد سازمان تأمين اجتماعي از محل اعتبارات صندوق ياد شده تأمين مي شود. در اينجا منافع سازمان تأمين اجتماعي با ديگر سازمان هاي بيمه اي تفاوت پيدا مي کند ومصالح آن سازمان با مصالح دولت مشابه مي گردد و به همين دليل سازمان تأمين اجتماعي برخلاف سه سازمان ديگر بيمه اي خواستار کنترل هزينه ها و مهار افزايش سرانه مي شود؛ اگرچه اين سازمان، سالها است که خواهان اختصاص بخشي از هزينه درماني بيمه شدگان خود از محل اعتبارات عمومي دولت نيز هست و معتقد است جمعيت بيمه شده تأمين اجتماعي نيز از اعتبارات عمومي درمان بايد سهمي داشته باشد( و معتقد است اعتبارات عمومي درمان که از محل ماليات هاي پرداختي مردم يا درآمد نفت تأمين مي شود، متعلق به همه شهروندان ايراني ، منجمله بيمه شدگان اين سازمان مي باشد و سهم عادلانه اين بيمه شدگان از اين اعتبارات عملا" پايمال شده است).

از ديگر سو،هزينه هاي پزشکي بسيار افزايش يافته است. رشد مداوم هزينه هاي پزشکي ، باعث نگراني دولت ، سازمان هاي بيمه اي و اشخاص شده است. اين نگراني باعث شده است تا دولت ها ناگزير شوند در بازار مراقبت هاي پزشکي دخالت نمايند. هدف اين دخالت ها اين بوده است که پوشش مراقبت هاي پزشکي را به نحوي کنترل کنند که افراد مجبور نشوند همه درآمد خود را براي هزينه هاي پزشکي خود هزينه کنند. اين امر شامل پرداخت هزينه ها از طريق بيمه و نيز پرداخت مستقيم هزينه ها مي شود. به عبارت ديگر اگر هزينه هاي پزشکي افزايش يابد، پرداخت مستقيم هزينه ها توسط بيماران باعث افزايش (پرداخت از جيب) مي شودو چنانچه هزينه با مکانيسم بيمه پرداخت شود، سرانه بيمه افزايش پيدا مي کند و بيمه شوندگان مجبورند پول بيشتري براي خريد بيمه نامه و پرداخت حق بيمه بپردازند. در هر دو حالت بخش زيادتري از درآمد افراد براي هزينه هاي پزشکي مصرف مي شود. چنانچه فرض کنيم اين هزينه ها توسط دولت هم پرداخت شود (خواه به صورت مستقيم و خواه به صورت تأمين حق بيمه هاي اجتماعي )، بازهم صورت مسئله تغييري نمي کند. دولت ها در اين حالت نيز مجبورند سهم بيشتري از درآمدهاي مالياتي يا ساير درآمدهاي خودرا براي هزينه سلامت صرف کنند و چون دولت ها نيزمنابع مالي خود را از ملت هاي خود دريافت مي کنند،(و هيچ دولتي از جيب خود پولي پرداخت نمي کند!) ، بازهم فشار اين هزينه ها به مردم منتقل مي شود. بنابراين هرگاه هزينه خدمات پزشکي بيش از اندازه افزايش يابد ،و يا مصرف غير ضروري خدمات گسترش يابد، بارمالي هزينه ها نهايتا" به مردم منتقل مي شود و مصرف کنندگان خدمات، متضرران اصلي هزينه هاي افزايش يافته خواهند بود.

افزايش اميد به زندگي منجر به افزايش طول عمر شده و و روند کهولت جمعيت ، نيز افزايش هزينه خدمات پزشکي را به دنبال داشته است.تکنولوژي هاي جديد پزشکي و داروهاي گرانقيمت نيز از عوامل اصلي افزايش هزينه ها هستند.تغيير الگوي بيماري ها وشيوع بيماري هاي مزمن نظير ديابت، بيماري هاي قلب و عروق، سرطان ها و صدمات ناشي از تصادفات نيز کانون هاي هزينه اي مهمي در حوزه سلامت را ايجاد کرده اند. شيوه هاي غلط زندگي، عدم تحرک بدني، تغذيه نامناسب، مصرف غذاهاي آلوده به باقيمانده سموم کشاورزي و آلودگي هاي زيست محيطي ، ونيزاسترس هاي شغلي و اجتماعي، همه منجر به بروز بيماري هاي جديد و به تبع آن تحميل بار مالي ناشي از هزينه ها به سبد هزينه هاي سلامت شده اند. گراني شديد ايجادشده در اثر افزايش قيمت حامل هاي انرژي ، در يک سال اخير، افزايش قيمت خدمات پزشکي را بسيار تشديد کرده است. اين افزايش هزينه ها ، عملا" توسط به همه ذينفعان حوزه سلامت ( البته نه به ميزاني برابر) تحميل مي شود. بار بخشي از گراني موجود توسط جامعه پزشکي تحمل مي شود، بخشي از آن به دولت منتقل شده و بخش اعظم آن منجر به افزايش هزينه پرداختي توسط مصرف کنندگان خدمات گرديده است. ميزان پرداخت از جيب مردم در هزينه هاي پزشکي بسيار زياد شده و به حدود 60 درصد هزينه هاي پزشکي رسيده است . جمعيت دچار هزينه هاي کمرشکن درماني افزايش يافته است و عدالت در پرداخت هزينه هاي پزشکي کاهش يافته است . .برآورد هاي موجود نشان مي دهد که نزديک به 4 درصد از جمعيت کشور ساليانه در اثر هزينه هاي سلامت به ورطه فقر گرفتار مي شوند.اين وضعيت در مجموع منجر به اين شده است که عدالت اجتماعي در جامعه ، بخصوص عدالت در سلامت نزول کند و بسياري از فقرا و مستضعفان از دريافت خدمات مورد نياز خود محروم گردند.

در اثر بي ساماني نظام سلامت، کمپاني هاي بين المللي دارو و تجهيزات پزشکي نيز در اين ميان منافع نجومي پيداکرده اند. واردات دارو با قيمت هاي گران صورت مي پذيرد و بخش توليد دائما" در فشار قرار دارد.. تورم در پزشکي، نظير ساير انواع تورم به نفع ثروتمندان و به زيان فقرا رقم مي خورد. پذيرش داروهاي گران قيمت بدون محاسبات هزينه- فايده در بسته بيمه هاي پايه ، طيف عظيمي از رانت (به خرج بيمه ها) را براي واردکنندگان به همراه مي آورد و مصرف را افزايش مي دهد و هزينه پرداختي بيمه ها را بيشتر مي کند و..نهايا" همه اين هزينه ها از جيب مردم پرداخت مي شود.

انتشار تبليغات کنترل نشده دارو و تجهيزات و مواد مصرفي پزشکي در نشرياتي که تبليغات بزرگ و پر هزينه داروها و لوازم وارداتي را درج مي کنند،و به مرور به درآمد حاصل از اين تبليغات وابسته مي شوند ، باعث مي شود اين نشريات ، خود به ابزار ترويج کننده مصارف نابجا و گسترش تقاضا هاي القايي ؛Induced demands تبديل شوند و نهايتا"هزينه تأمين اين نيازهاي غير ضروري، از جيب مردم پرداخت مي شود. برهمين اساس است که کنترل تبليغات شرکت ها و کمپاني هاي دارويي و تجهيزات پزشکي و موسسات عرضه کننده خدمات سلامت از اهميت فوق العاده برخوردار است. ويژگي خدمات پزشکي چنان است که توسط بازار و با مکانيسم هاي عرضه و تقاضا قابل کنترل نيستند. اصطلاح شکست بازار ؛Market Failure براي اين گروه خدمات بخوبي گوياي عدم تبعيت کالاي سلامت از مکانيسم هاي بازار مي باشد. عرضه کالاهاي دارويي و تجهيزاتي در کشورهاي پيشرفته تابع مقررات پيچيده و سختگيرانه (نظير قوانين FDA در امريکا) است و تبليغات آنها هم بسيار کنترل شده و انتظام يافته است. واردات داروهاي گران قيمت، با منافع گروه هاي خاص و برخي از دست اندرکاران عجين شده است و به اين ترتيب منافعي ايجاد شده است تا اصولا" اصلاحي در وضع موجود صورت نپذيرد. در اينجا اشتراک منافع ؛ Conflict of interest رخ مي دهد. اشتراکي که بايد ازآن به شدت احتراز شود و الا فساد ساختاري ؛Structural Corruption را به دنبال مي آورد. در اين حالت ، رانت و سوء استفاده در ساختارهاي اجرايي و تشکيلاتي نهادينه مي شود بدون آنکه مرتکبين افراد چندان ناموجه و غير معتبري باشند. رويکردهايي مانند بهداشت و پيشگيري، پزشک خانواده، طب سنتي، و اصلاح شيوه هاي زندگي ، يا در انزواي کامل قرار گرفته اند يا با حرکتي لاک پشت وار نظاره گر تاخت و تاز کمپاني هاي خارجي دارو و تجهيزات پزشکي و بخش سرمايه سالاري خدمات پزشکي هستند. بيمه هاي سلامت ، و «سلامت نگر» شدن بيمه هاي درماني هم به دست فراموشي سپرده شده است و در اين ميانه ، مردم، و قشر خدمتگزار پزشکي و کارکنان حوزه سلامت در مناطق محروم ، همه پرداخت کنندگان ضرر و زيان نظام بي سرو سامان پزشکي کشور هستند.

افزايش روز افزون هزينه ها و بي سر و ساماني« نظام تعرفه ها»، «سرانه بيمه و درمان»، «بودجه بهداشت و درمان» و «منابع بخش خصوصي» در کشور ، « برندگان» و « بازندگان» مخصوص به خود را دارد!

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
2.24293s, 18q