دست‌ها را واقعا بايد شست

۱۳۸۶/۱۰/۰۶ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 8901
دست‌ها را واقعا بايد شست

 

 براي انجام ندادنش هم بهانه‌هاي زيادي داريم؛ مثل بچه‌هاي كوچك به كف دستمان نگاهي مي‌اندازيم و مي‌گوييم چرك نيست، دستمان را به جايي نزده‌ايم! تازه اگر كثيف هم شده باشد، وقت شستنش را نداريم! اما واقعيت اين است كه هنوز باور نداريم شستن دست با نشستن آن فرقي داشته باشد. درحالي كه واقعا تفاوت دارد.

 متخصصان مي‌گويند مهم‌ترين راه انتشار ميكروب‌ها دست‌هاي ما هستند. هر سانتي متر مربع از پوست دست، حدود 1500 باكتري دارد. تحقيقات اخير نشان داده كه براي پيشگيري ازانتشار عفونت‌هاي تنفسي، شستن دست، حتي از دارو هم مؤثرتر است.

 اين همه تأكيد بر شستن دست‌ها خيلي هم عجيب نيست؛ چون عوامل بيماري‌هايي مانند مسموميت غذايي و انواع اسهال، ويروس‌هايي مانند آنفلوآنزا ، سارس وهپاتيت آ و حتي ميكروب‌هاي خطرناك‌تري چون باكتري‌هاي مقاوم به درمان (سوپر باگ‌ها) همه و همه به‌وسيله همين دست‌ها منتقل مي‌شوند. حالا باز هم بگوييد وقت ندارم!

يافته اخير محققان انگليسي - كه در آخرين شماره BMJ، مجله پزشكي انگلستان منتشر شده- نشان مي‌دهد موانع فيزيكي مانند شستن مرتب دست‌ها، پوشيدن ماسك، دستكش و روپوش در پيشگيري از انتشار و انتقال ويروس‌هاي تنفسي مانند آنفلوآنزا و سارس مؤثرتر از دارو عمل مي‌كند.

 از آنجا كه با سرد شدن هوا احتمال همه گيري آنفلوآنزا وجود دارد، مقامات پزشكي اين كشور با 2 برابر كردن حجم داروهاي ضد ويروس، خود را براي مقابله با اين بيماري آماده كرده‌اند. با اين حال بيش از 50 بررسي نشان داده كه لازم است راه‌هاي ساده وكم خرجي كه ذكر شد، در برنامه‌هاي كشوري اولويت بالاتري داشته ‌باشند. چون شواهد نشان داده كه واكسيناسيون و داروهاي ضد ويروس براي قطع انتشار ويروس، كافي نيست.

 در اين مطالعه انجام مداخلاتي مانند واكسيناسيون، دادن داروي ضد ويروس، جداسازي، قرنطينه، استفاده از موانع فيزيكي مانند ماسك و رعايت بهداشت فردي براي پيشگيري از انتقال ويروس‌هاي تنفسي ازحيوان به انسان و از انسان به انسان با هم مقايسه شد. پس از مقايسه، محققان به اين نتيجه رسيدند كه شستن دست‌ها، پوشيدن ماسك، دستكش و... به تنهايي در جلوگيري از انتشار ويروس مؤثربوده و اگرهمه با هم استفاده شود اثرش بيشتر هم مي‌شود.

مطالعه ديگري هم كه در ماه گذشته درمجله كتابخانه كوچران در ايتاليا منتشر شد، نشان مي‌دهد كه شستن دست‌ها تنها با صابون و آب روش ساده و مؤثري براي پيشگيري از انتشار ويروس‌هاي تنفسي- از سرماخوردگي ساده گرفته تا انواع كشنده بيماري- است. همان‌طور كه مي‌دانيد آنتي‌بيوتيك‌ها نمي‌توانند سرماخوردگي يا آنفلوآنزا و ساير بيماري‌هاي ويروسي را درمان كنند، اما شستن دست‌ها مي‌تواند جلوي انتقال اين بيماري‌ها را بگيرد.

 دستت را بشور تا اسهال نگيري!

 اين را ديگر مادر بزرگ‌هاي ما هم مي‌دانستند كه با شستن دست مي‌توان از انتقال انواع اسهال جلوگيري كرد. با اين حال محققان كاروليناي شمالي اثر آموزش بهداشت درباره روش صحيح تعويض پوشك، آماده‌سازي‌ غذا وشستن دست را در مهد كودك‌ها بررسي كردند و ديدند كه اين آموزش مي‌تواند باعث كاهش بيماري‌هاي اسهالي و موارد غيبت به علت بيماري در اين مراكز شود.

علاوه بر اين، مركز كنترل و پيشگيري ازبيماري‌هاي عفوني آمريكا، براي اثبات اين قضيه در 87 مدرسه چيني برنامه شستن دست‌ها با و بدون صابون را اجرا كرد و متوجه شد در گروهي كه دست‌ها با صابون شسته شده بود، ميزان غيبت از مدرسه در هفته كمتراز گروه ديگر بود؛ يعني شستن دست با صابون توانسته جلوي بيمار شدن و درنتيجه غيبت از مدرسه را بگيرد.

 مطالعه ديگري در آتلانتا نيز نشان داده شستن دست‌ها با صابون معمولي مي‌تواند تا 50 درصد بروز ذات الريه در كودكان زير 5 سال و تا 53 درصد بروز اسهال و 34 درصد زرد زخم را در كودكان زير 15 سال كمتر كند.

 اهميت اين كار وقتي برايتان آشكارتر مي‌شود كه بدانيد آمار كودكان زير 5 سالي كه هر سال در اثر اسهال و عفونت تنفسي تحتاني مي‌ميرند، 5/3 ميليون نفر است؛ در حالي كه همين شستن ساده دست با آب و صابون مي‌تواند جلوي بسياري از اين مرگ‌ها را بگيرد. اين حرف شاهد هم دارد.

 در آماري كه محققان انگليسي به دست آوردند، شستن دست با صابون توانست خطر اسهال را 42 تا 47 درصد كم كند به‌طوري‌كه جان يك ميليون نفر از مرگ در اثر اين بيماري نجات پيدا كرد.

مشابه چنين تحقيقي در بنگلادش هم انجام شده و غيراز اسهال روتاويروسي، شستن دست در كاهش ساير موارد اسهال اثر داشت. حتي در برمه هم درباره فوايد دست شستن تحقيق كرده و متوجه شده‌اند اين كار مي‌تواند تا 40درصد بروز ديسانتري (اسهال خوني) را پايين آورده و همچنين موارد مرگ ومير دراثر اسهال را كم كند.

 هر كاري راهي دارد

همان‌طور كه مي‌بينيد دست شستن در بسياري از كشورها به‌عنوان يك روش پيشگيري از انتشار بيماري مورد بررسي قرار گرفته و همه به اين مسئله اعتراف كرده‌اند كه اين كار در كاهش بيماري تأثير دارد.

اما ممكن است بپرسيد چقدر و چطور بايد دست‌ها را شست تا چنين اثري داشته باشد؟ خيلي سخت نيست. وسايل زيادي هم لازم نداريد. فقط كافي است آب و صابون داشته باشيد. بهتر است بدانيد حتي صابون‌هاي آنتي باكتريال مزيتي بر صابون‌هاي معمولي ندارند و حتي ممكن است مشكل جديدي به نام باكتري‌هاي مقاوم را هم ايجاد كنند كه كار كشتن اين ميكروب‌ها در آينده را سخت‌تر مي‌كند.

 پس ابتدا دست‌هاي خود را با آب جاري (بهتر است گرم باشد) خيس كنيد. صابون را برداريد و آن‌را حسابي به دستانتان بماليد. دست‌هاي خود را آنقدر به هم بماليد كه حدود 20 ثانيه طول بكشد. (تقريبا زماني كه طول مي‌كشد تا آواز «يه توپ دارم قلقليه» رابخوانيد!) در اين مدت تمام سطوح دست يعني كف و پشت دست، مچ وبين انگشتان خود را با كف مالش دهيد. بعد دست خود را در حالي كه انگشتانتان رو به پايين است، با آب كافي بشوييد و آن را با دستمال يا حوله‌اي تميز خشك كنيد. بهتر است براي بستن شير از دستمال استفاده كنيد تا دوباره دستتان آلوده نشود. از اين نظر شيرهايي كه چشم الكترونيكي دارند و خودبه‌خود بسته مي‌شوند، بسيار بهداشتي‌ترند.

 وقتي ميكروب‌ها مي‌گريزند!

 اگر با خواندن مقاله تا اينجا، با خودتان مي‌گوييد «عجب مراسم ويژه‌اي! حالا نمي‌شود طور ديگري دستمان را بشوييم؟!» بايد اين را بدانيد كه هيچ‌كدام از جزئيات گفته‌شده، بي‌حكمت نيست: صابون، چرك و غبار دستتان را حل كرده و معلق نگه مي‌دارد. مالش دست‌ها به هم به جدا شدن كثافات و چربي از پوست شما كمك كرده و آب گرم جاري به راحتي آلودگي‌هايي كه جدا شده‌اند را با خود مي‌برد. مالش نهايي دست با دستمال يا حوله هم، ميكروب‌هاي باقيمانده را از دستانتان پاك مي‌كند. اين روش تا 9/99 درصد ميكروبي را كه در طول روز روي دستان شما نشسته پاك مي‌كند.

 حتي تعداد دفعاتي كه در طول روز دستتان را مي‌شوييد هم در سلامت شما و پيشگيري از بيماري‌ها تأثير دارد. هرچه بيشتر دستتان را بشوييد، بهتر است؛ به‌خصوص در مواقعي كه مي‌خواهيد غذا را آماده كنيد يا چيزي بخوريد يا بعد از رسيدن به منزل، رفتن به توالت و دست زدن به حيوانات كه احتمال آلوده شدن دستتان بيشتر است.

 براي بررسي تأثير دفعات شستن هم مطالعه‌اي در ديترويت انجام شده. 305دانش آموزي كه 4 بار در روز دستان خود را شسته بودند، 24 درصد كمتر دچار سرماخوردگي و 51 درصد كمتر دچاراسهال و استفراغ شدند. حالا اگر آب در دسترس نداشتيم چه؟ براي چنين موقعيت‌هايي هم محققان فكر كرده‌اند.

 در بررسي محققان دانشكده پزشكي هاروارد مشخص شده ژل‌هاي ضدعفوني‌كننده محلول در الكل در چنين شرايطي مي‌توانند در عرض چند ثانيه و بدون حضور آب تا 99/99 درصد ميكروب‌هاي دست را از بين ببرند. در مورد صابون‌هاي آنتي باكتريال بهتر است بدانيد انجمن پيشگيري و كنترل بيماري‌ها استفاده از آنها را توصيه نمي‌كند. چرا؟ چون شيوع باكتري‌هاي مقاوم (سوپر‌باگ‌ها) را زيادتر مي‌كند و در واقع ضررش بيشتر از نفعش است.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.0773s, 19q