نقش آموزش خانواده در موفقيت درمان معتادان

۱۳۹۲/۰۹/۲۶ - ۱۵:۳۶ - کد خبر: 89093
نقش آموزش خانواده در موفقيت درمان معتادان
سلامت نیوز : درباره مبارزه با پديده شوم اعتياد و ترک آن بارها مطالبي نوشته شده است. گو اين که هر قدر هم شيوه هاي درماني ترک اعتياد پيشرفته و به روز باشد، باز سوداگران مرگ يک گام پيشتر از مصرف کنندگان و درمانگران خواهند بود.

طبيعي است که با اين وصف نمي توان اميدوار بود که اعتياد ريشه کن و يا راه حل فوري براي درمان معتادان ارائه شود. به اين ترتيب تا زماني که عوامل تهيه و توليد موادمخدر مشغول به کار هستند و روز به روز مواد جديدتري روانه بازارها مي کنند و تا زماني که در زمينه پيش گيري از اعتياد بيش از اجراي شيوه هاي درماني کار جدي انجام نشود، نمي توان انتظار داشت که اتفاق جدي در خصوص کنترل و مهار موادمخدر در کشور بيفتد.

کشور ما سال هاست که با پديده اعتياد به موادمخدر مبارزه مي کند و با وجود اقدامات موثر در زمينه کاهش جرايم مرتبط با موادمخدر و تقديم شهداي بسيار در اين راه، در امر پيش گيري چندان موفق عمل نکرده است. از جمله راهکارهاي موثري که در ترک اعتياد به اذعان بسياري از کارشناسان به معتادان کمک مي کند، شيوه هاي جديدي است که برخي از آن در قالب خانواده درماني ارائه مي شود. اين شيوه ها که در واقع زيرمجموعه پروتکل درماني معتادان است، در زمينه کاهش آسيب اعتياد در خانواده نقش اساسي ايفا مي کند.

خانواده درماني
يکي از مشکلات خانواده هاي افراد مبتلا به سوءمصرف موادمخدر و محرک احتمال آلوده شدن ديگر اعضاي سالم خانواده به اين مواد است. دکتر هومن نارنجي ها، کارشناس پژوهش در پيشگيري و درمان مرکز تحقيقات سوء مصرف و وابستگي مواد دانشگاه علوم بهزيستي و توان بخشي با اشاره به اين مطلب به ايرنا مي گويد: در روش خانواده درماني با ارائه مشاوره به ديگر اعضاي خانواده از ابتلاي آن ها به اعتياد پيش گيري مي شود. در واقع اعتياد نه تنها يک نفر بلکه کل اعضاي خانواده را درگير مي کند به همين علت بايد تلاش هاي پيش گيرانه اي شود تا اعضاي ديگر خانواده گرفتار اين معضل نشوند.

اجراي روش مداخله خانواده درماني شامل افرادي از جمله همسر، فرزندان، والدين، خواهر و برادر مي شود. بيشتر خانواده هاي افراد مبتلا به سوءمصرف موادمخدر، با انواع آسيب هاي اجتماعي مواجه مي شوند و در کنار درمان اعتياد فرد معتاد، بايد خانواده نيز تحت مشاوره قرار بگيرد.

همچنين دکتر محمدرضا فياض نوري، مسئول کلينيک متادون مرکز ملي مطالعات اعتياد در گفت وگو با خراسان در اين باره مي گويد: درمان وابستگي به موادمخدر تابع اصولي است که شامل درمان بيمار، رفع مشکلات جسمي و مشکلات روحي مي شود. بحث درمان بسيار گسترده است، به عنوان مثال يکي از درمان هاي نگهدارنده «خانواده درماني» است که طي آن مشاوره خانواده انجام مي شود يا آموزش هايي به خانواده داده مي شود تا به معتاد کمک کنند دوره درمان را بهتر طي کند. نکته اين جاست که روش هاي استاندارد و توصيه شده توسط وزارت بهداشت روش هاي طولاني مدت است که بيمار بايد مدت زيادي تحت درمان قرار بگيرد تا از اعتياد پاک شود. زماني تصور بر اين بود که اگر قرار است درمان معتاد با موفقيت انجام شود، بايد فرد حتما به ته خط رسيده باشد و تمام معضلات اعتياد را يک به يک چشيده باشد تا بتواند درمان موفقي را پشت سر بگذارد. اما اکنون اين گفته که بيمار بايد سرش به سنگ خورده باشد قديمي شده است و گفته مي شود که بيمار در هر مرحله از بيماري که قرار دارد و با هر ميزان آمادگي براي شروع درمان مي تواند روند درمان را به طور موفقيت آميزي طي کند. حتي گفته مي شود که مي توان فرد را به اجبار وارد پروسه درمان کرد تا مزاياي درمان را درک کند و راغب به ادامه درمان شود. بعضي معتادان براي درمان دچار ترديد مي شوند و بايد درمان را با تشويق و انگيزه دادن از سوي خانواده يا درمانگر شروع کنند.

نکته اين جاست که خانواده بايد رفتاري را که با فرد بيمار و معتاد داشته اند هنگامي که وارد چرخه درمان شد تغيير دهند. در خانواده درماني به اعضاي خانواده آموزش داده مي شود که با مشکلات بيمار کنار بيايند، چگونه با وي برخورد کنند و چگونه واکنش هاي مناسبي را نسبت به برخي رفتارهاي بيمار نشان دهند.

به طور کلي خانواده ياد مي گيرد چطور به فرد بيمار کمک کند تا بهتر فرآيند درمان را طي کند. در ضمن بهتر است خانواده يا يکي از اعضا در جريان جزئيات دوره درمان قرار بگيرد . حتي گفته مي شود که يک نفر درخانواده مسئول پيگيري درمان نباشد و همه اعضا در روند درمان بيمار شرکت کنند. البته توصيه مي شود اعضاي خانواده نقش روان شناس را ايفا نکنند و اگر مشکلي ايجاد شد برخوردها و رفتارها را با مشاور هماهنگ کنند و از برخورد يک جانبه و قضاوت ناگهاني اجتناب کنند. در اين شيوه، خانواده نقش بسيار مهمي دارد که بايد به طور جدي مورد توجه قرار بگيرد.

درمان هاي قانون مدار
دکتر فياض نوري درباره درمان هاي قانون مدار چنين توضيح مي دهد: در اين حالت فرد معتاد با حکمي از سوي دادگاه بابت مصرف مواد مخدر رو به رو مي شود. اگر بيمار وارد مرکز ترک اعتياد شود و تحت درمان قرار بگيرد مجازات وي توسط دادگاه به حالت تعليق درمي آيد. هم چنين در مجازات کارمدار معتادان پس از ترک وارد کارخانه ها مي شوند و به انجام فعاليت مي پردازند و شرط ادامه کار آن ها پاک بودن از اعتياد طي آزمايش هاي هفتگي است. آن ها هم چنين در گروه درماني، مشاوره و روان درماني شرکت و سعي مي کنند دوره درمان را به طور کامل طي کنند، تمام اين راهکارها به اين علت است که انگيزه و تشويق بيمار براي طي کردن مسير درمان بيشتر شود و فوايد درمان براي وي مشخص تر شود و براي ادامه زندگي سالم راه درستي را پيدا کند. اين شيوه به ويژه براي افرادي که از طريق عادي وارد چرخه درمان نمي شوند، کارساز است.

ترک ، درمان نيست
دکتر فياض نوري با اشاره به اين که متاسفانه آمارهاي متفاوتي از بي نتيجه بودن ترک معتادان ارائه مي شود، توضيح مي دهد: دقت کنيد که ترک اعتياد به معناي درمان معتاد نيست. ترک يا سم زدايي فقط بخشي از درمان است و اين آمارها که گفته مي شود ۹۵ درصد معتادان پس از ترک دوباره اعتياد خود را از سرمي گيرند، به اين دليل اشتباه است که هيچ يک از آن ها وارد چرخه درمان نشده اند بلکه فقط سم زدايي کرده اند، وقتي معتاد به پزشک مراجعه مي کند در کلينيک هاي ترک اعتياد چرخه درمان را کامل مي کند، داروهاي مورد نياز خود را دريافت مي کند و تحت مشاوره هاي مورد نياز قرار مي گيرد که برگشتي در کار نخواهد بود. در روش درمان نگهدارنده اي مثل درمان با متادون ، بيمار تا ۷۰ درصد در مرحله درمان باقي مي ماند و تعداد زيادي از بيماران هستند که ۵ يا ۶ سال تحت درمان هاي نگهدارنده در مرکز ملي مطالعات اعتياد قرار گرفته اند و موفق شده اند که چرخه درمان را کامل کنند. هم اکنون مراکز درمان نگهدارنده بسياري در کشور فعال است که تعداد زيادي از معتادان را تحت پوشش قرار داده اند و درمان هاي نگهدارنده براي آن ها مفيد بوده است. در بيشتر کتاب ها ومقالات علمي از درمان هاي نگهدارنده به عنوان بهترين روش درماني ياد شده است. روش هايي که علاوه بر دارو، به روان بيمار اهميت داده مي شود، درمان همه جانبه صورت مي گيرد، خانواده تحت مشاوره قرار مي گيرد و محيط کاري مناسبي براي بيمار فراهم و بيمه بيمار تامين مي شود. دکتر فياض نوري درباره درمان اعتياد به مواد محرک مي گويد واقعيت اين است که روش هاي درماني بايد متناسب با نوع مواد، شيوه مصرف و رفتارهايي باشد که پس از مصرف از معتاد سر مي زند؛ درمان وابستگي به مواد محرک بيشتر روان درماني و مشاوره است و استفاده از دارودرماني محدود به زماني است که بيمار به مشکلات زمينه اي يا روحي خاصي مبتلا شده است.

طرد معتاد موجب اجتناب او از درمان مي شود
سرزنش، طرد و مقايسه معتاد توسط خانواده، موجب اجتناب آنان از درمان مي شود. علي فرهوديان، عضو انجمن روان پزشکان در اين باره گفت: اگر بپذيريم که فرد معتاد خود را گرفتار بيماري کرده است و اگر بتوانيم اين موضوع را جا بيندازيم که اعتياد يک بيماري است، خانواده راحت تر مي تواند موضوع را بپذيرد. وي تصريح کرد: خانواده بايد بپذيرد که فرزندش بيمار است نه اين که کار خلافي مانند دزدي انجام داده است. وقتي اين احساس به وجود آمد، برخورد با فرد بيمار بهتر مي شود و اعضاي خانواده دست به دست هم مي دهند تا به او کمک کنند. به گزارش فارس بايد شدت بيماري را در نظر گرفت و به توصيه هاي درمان گر عمل کرد. بايد با فرد بيمار ارتباط مناسبي برقرار کرد. در اين صورت معتاد به درمان رغبت پيدا مي کند.
منبع:روزنامه خراسان
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.02824s, 19q