«آويسنا» به جاي پيوند قلب

۱۳۹۲/۰۹/۲۶ - ۱۵:۳۶ - کد خبر: 89310
«آويسنا» به جاي پيوند قلب
برخي سمت‌هاي پروفسور هرمز مه منش عبارتند از: مدير بخش جراحي رباتيك مركز قلب دانشگاه مونيخ 2001-1998، مدير بخش پيوند قلب مركز قلب دانشگاه مونيخ 2001-1998، معاون كل دپارتمان جراحي قلب و عروق دانشگاه مونيخ 2001‌-1998، مدير بخش الكتروفيزيولوژي جراحي قلب دانشگاه هايدلبرگ 1998-1992، جراح ويژه بخش پيوند قلب دانشگاه هايدلبرگ 1998-1995.پروفسور مه منش، جراحي رباتيك را حاصل تاثير فناوري‌هاي نوين در علم پزشكي توصيف مي‌كند و مي‌گويد: اگر دانش پزشكي مانند ساير علوم همگام با فناوري‌هاي جديد پيش نرود، دچار ركود مي‌شود.

وي جراحي رباتيك را چنين تعريف مي‌كند: اين نوع جراحي در واقع استفاده از ابزاري است كه با بهره گيري از بازوهاي رباتيك مي‌تواند حركت دست جراح را بسيار دقيق به درون بدن بيمار منتقل كند و تصاوير هنگام عمل را به‌صورت واضح و شفاف در اختيار جراح قرار دهد. جراحي رباتيك حتي از راه دور هم قابل اجراست.

پروفسور مه منش و تيم مهندسي‌اش در شمال تهران، تا‌كنون اختراعات متعددي در زمينه مهندسي پزشكي داشته كه همگي داراي پتنت جهاني است. او ‌ در گفت‌وگو با همشهري از 6 اختراع جديد خبر داده است كه يكي از آنها با نام «آويسنا» تحولي مهم در زمينه بهبود وضعيت بيماران قلبي محتاج پيوند ايجاد خواهد كرد. به عبارت بهتر اين دستگاه جايگزين عمل پيوند خواهد شد.از يك سال و نيم پيش تا‌كنون روي اين اختراعات كار كرده، در اداره ثبت اختراع اروپا آن را به ثبت رسانده‌است. در مجموع 6 اختراع بوده كه 5‌مورد از آنها با موفقيت به ثبت جهاني رسيده و ششمي هم در حال طي مراحل نهايي است.

* در باره اين ابزارهاي هوشمند و كاربردهاي آن توضيح دهيد.

در حال حاضر ابزارهاي مناسب زيادي براي جراحي كه مي‌خواهد جراحي‌هايي با برش‌هاي كوچك (كم تهاجمي) يا رباتيك انجام دهد وجود ندارد. البته در اين جراحي‌ها همان كاري صورت مي‌گيرد كه در جراحي باز انجام مي‌شود ولي چون برش‌ها كوچك و رسيدن به بافت‌هاي بدن مشكل است، حركت دست جراح بسيار محدود مي‌شود بنابراين وجود يك‌سري ابزار با ويژگي‌هاي خاص فوق‌العاده ضروري است كه البته در جراحي‌هاي باز و معمولي هم مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

از‌جمله اين ابزار بايد به‌صورتي جمع شود كه توانايي عبور از سوراخ‌هاي حداكثر يك و نيم سانتي‌متري به بدن را داشته و پس از رسيدن به بافت مورد نظر در بدن باز شود. 5 اختراع اول ما مربوط به اين نوع جراحي‌ها مي‌شود كه جنس پايه آنها پلاستيكي است. يك سري از اين ابزارها براي باز نگهداشتن حفره‌هايي هستند كه جراح بايد روي آن كار كند. مثلا در جراحي آئورت به‌علت انعطاف پذير بودن بافت، باز نگهداشتن دريچه آئورت حين عمل ضروري است. اين ابزارهاي پس از رسيدن به دريچه به وسيله هواي استريل باز مي‌شود و آن را باز نگه‌مي‌دارد.

يكي ديگر از اين ابزارها كلمپ هوشمند است كه مي‌تواند با عبور از برش‌هاي كوچك، دهانه رگ را با زاويه مشخص و مطابق با نظر جراح ببندد. ما الان درصدد ساختن پروتوتايپ و نمونه اوليه اين ابزار هستيم تا نياز به ساخت ابزارهايي با فناوري‌هاي نوين در جراحي‌هاي آينده را نشان بدهيم.

* آيا ابزارهاي ساخت گروه شما وارد بازار شده است؟

نه ما در حال مذاكره با شركت‌هاي بزرگ بين‌المللي فعال در زمينه توليد تجهيزات پزشكي هستيم و‌لي اصرار داريم كه نمونه اوليه اين ابزارها در داخل ايران ساخته شود و مورد آزمايش قرار گيرد تا به نام ايران ثبت شود.

* آيا به كار بردن اين ابزارها از وارد شدن آسيب به برخي بافت‌ها جلوگيري كرده و باعث كاهش زمان عمل جراحي خواهد شد‌؟

بله، اين نوع ابزارها وسايل جديدي‌هستند كه باعث دستيابي به نوعي از روش‌هاي جديد جراحي خواهند شد كه در آن اولا طي اعمال جراحي صدمه كمتري به بدن بيماران وارد مي‌شود و بهبودي بيماران بعد از عمل سريعتر صورت مي‌گيرد و ميزان كمتري دارو مصرف خواهد كرد. به‌خصوص در كشور ما كه ميزان سن افراد مبتلا به بيماري‌هاي قلبي و نيازمندان جراحي قلب نسبت به اروپا و آمريكا خيلي پايين‌تر است؛ اين ابزارها مي‌تواند براي اين گروه خيلي مؤثر باشد و سريعا آنها را به جامعه برگرداند و به فعاليت‌هاي خود ادامه دهند و از خسارت‌هاي عمده‌اي كه از نظر شخصي و اقتصادي به آنها وارد مي‌شود جلوگيري مي‌كند.

* در جراحي‌هاي معمولي چه آسيب‌هايي به برخي بافت‌هاي بدن وارد مي‌شود‌؟

در جراحي معمولي و استاندارد قلب كه به‌طور روزمره و به وفور در دنيا انجام مي‌شود قفسه سينه بيمار باز مي‌‌شود كه مستلزم اره شدن استخوان جناق سينه از وسط و باز نگه‌داشتن آن به وسيله دستگاهي است تا جراح بتواند به بافت قلب دسترسي داشته باشد. همين امر باعث صدمه ديدن دنده‌ها مي‌شود، بازسازي قفسه سينه بعد از عمل 6 هفته طول مي‌كشد و درد زيادي به بيمار تحميل مي‌كند و بيمار مجبور است در طول اين 6 هفته حركات بالا تنه خود را كنترل كند و حركت زيادي نداشته باشد تا قفسه سينه جوش بخورد. در برخي موارد به دلايلي مثلا سرفه يا حركت زياد اين قفسه جوش نمي‌خورد و باعث ايجاد مشكلات ديگري براي بيماران مي‌شود و در برخي موارد منجر به شكافت دوباره پوست و اتصال استخوان با سيم مي‌شود تا دوباره جوش بخورد.

اين مسئله باعث طولاني شدن مدت زمان بازگشت بيمار به زندگي عادي مي‌شود. در مقابل اين نوع جراحي وقتي جراح ابزار و امكاناتي در اختيار دارد كه با آن مي‌تواند با ايجاد برش‌ها و سوراخ‌هاي كوچك يك‌سانتي يا برش‌هاي 5 تا 6‌سانتي‌متري بدون شكافتن جناق سينه قلب را جراحي كند چون جراحي مذكور صدمه‌اي به وحدت استخواني قفسه سينه وارد نمي‌آورد و سوراخ و شكاف صورت گرفته كوچك است هم دارو كمتر مصرف مي‌كند و هم بيمار بعد از 5 تا 6 روز به زندگي و فعاليت‌هاي عادي‌اش بر‌مي‌گردد و ميزان خسارت‌هاي اجتماعي و اقتصادي براي فرد و جامعه كاهش مي‌يابد.

* آيا اين اعمال تماما با دوربين انجام مي‌شود؟ چون در برش‌هاي يك سانتي امكان ديد مستقيم وجود ندارد؟

جراح وقتي از جراحي‌هاي كم تهاجمي عمل را انجام مي‌دهد در واقع 2 برش يك سانتي در دو طرف محل مورد نظر ايجاد مي‌كند كه از يكي ابزار وارد مي‌شود و از ديگري دوربيني كه تصاوير سه بعدي از مسير ورودي و سپس بافت را در اختيار جراح قرار مي‌دهد؛ اين شيوه عمل به‌عنوان جراحي رباتيك مشهور است. اگر جراح براي ترميم يا تعويض دريچه ميترال قلب بدون شكافتن قفسه سينه از برش‌هاي 5‌تا‌6‌سانتي استفاده كند نياز به دوربين ندارد ولي بايد از ابزارهاي ويژه‌اي استفاده كند كه ما آن را ساخته‌ايم.

* آيا فشاري كه بايد براي باز شدن يك بافت مانند دريچه آئورت به عضو وارد شود اندازه مشخصي دارد‌؟ و اين دستگاه شما قادر به وارد كردن ميزان دقيق آن فشار است‌؟

بله ابزاري كه اختراع كرده‌ايم بيس و پايه‌اش از پلاستيك است و در واقع بالن‌هايي است كه به وسيله گاز كربنيك درون بافت باز مي‌شود (‌اين كار به‌صورت اتوماتيك با يك پدال و توسط پا انجام مي‌شود‌). يكي از خصوصيات استثنايي اين ابزار و دستگاه اين است كه قابليت تطابق با سايز بافت و ابعاد بدن را دارد. ولي در روش معمولي ابزارهاي فلزي به‌صورت استاندارد و يكسان براي همه بيماران ساخته مي‌شود. اين ابزار در مقايسه با ابزار فعلي جراحي داراي سنسورهاي فشار بوده و قادر است فشار وارده به بافت مورد نظر جراحي را به‌طور كاملا هوشمندانه بررسي كند و مانع وارد شدن (ناخواسته‌) فشار بيش از حد به بافت توسط جراح و آسيب به بافت شود.

* در باره جديد‌ترين اختراعتان توضيح دهيد.

جديد‌ترين اختراع ابزاري است كه به اعتقاد ما باعث ايجاد جهش بزرگي در دنيا ست؛ ابزاري به نام «اسيست ديوايس»(Asist device) به معناي «دستگاه حمايت از عملكرد قلب» ‌. اين ابزار توسط گروه ما اختراع شده است و جزئيات آن به‌زودي منتشر خواهد شد.

* آيا اين ابزار هم براي اعمال جراحي به كار مي‌رود‌؟

خير. كاربرد اين دستگاه براي قلب‌هايي است كه قبل از جراحي عملكردشان آنقدر ضعيف شده كه بيمار محكوم به مرگ است يا با عوارض بسيار شديد مانند تنگي نفس‌هاي غيرقابل تحمل و به‌وسيله دستگاه‌هاي اكسيژن مي‌تواند كمي بيشتر ادامه حيات دهد. اين بيماران معمولا چندين راه بيشتر ندارند يا بايد پيوند قلب شوند يا بايد از اسيست ديوايس‌هاي موجود در بازار استفاده كنند كه بدون استثنا داراي عوارض بسيار زياد بوده و هزينه هنگفتي دارند و نصب آنها نيز در بدن از طريق جراحي قلب باز (و توقف فعاليت قلب) صورت مي‌گيرد.

اما دستگاهي كه ما اختراع كرده‌ايم و در اروپا به ثبت رسانده‌ايم اولا از نظر قيمت بسيار ارزان‌تر است و عوارض آن براي بيمار قابل مقايسه با دستگاه‌هاي فعلي نيست و از همه مهم‌تر اين دستگاه بدون صدمه زدن به بافت‌ها و وحدت قفسه سينه و بدون جراحي باز ظرف 20 دقيقه تا نيم ساعت در بدن بيمار نصب مي‌شود و نصب آن هم به اين صورت است كه در داخل بدن بيمار ايمپلنت و باتري‌هاي آن از طريق پوست شارژ مي‌شود و بيمار مي‌تواند با آن به زندگي خود با آرامش و راحتي بيشتري ادامه دهد.

اين دستگاه با محاسبات ما عملكرد قلب را بيش از دو برابر مي‌كند و اين مژده‌اي است براي اكثريت قريب به اتفاق بيماراني كه به‌دليل عملكرد بسيار ضعيف قلب ناچار به پيوند قلب هستند تا بدون انجام چنين عمل دشواري (پيوند قلب‌) و فقط با اين دستگاه به زندگي طبيعي خود ادامه دهند. بنابراين اين اختراع داراي ابعاد جهاني است و ما به‌زودي جزئيات آن را به اطلاع خواهيم رساند.

* مي‌توانيد بگوييد چقدر روي اين اختراع كار كرده‌ايد؟

من به اتفاق مهندس حاجي‌زاده حدود 2سال و نيم روي نوشتن جزئيات، طراحي و انيميت كردن اين دستگاه كار كرده‌ايم و مراحل ثبت بين‌المللي آن در اروپا نيز يك سال طول كشيده است.

* اين دستگاه از نظر هزينه چه تفاوتي با دستگاه‌هاي فعلي دارد‌؟

دستگاه‌هاي فعلي حمايت‌كننده قلب حدود 150‌هزار دلار براي بيمار هزينه در بر دارد در حالي كه دستگاهي كه ما اختراع كرده‌ايم هزينه تمام شده‌اش براي بيمار به احتمال خيلي قوي حدود 20 تا 30 هزار دلار يعني يك پنجم تا يك هفتم اسيست ديوايس‌هاي فعلي و نيز كارايي بالاتري خواهد بود.

* با توجه به اينكه اداره ثبت اختراع اروپا آن را به ثبت رسانده است قاعدتا علاوه بر منحصر به فرد بودنش بايد داراي استانداردهاي بالايي باشد‌؟

بله. مي‌دانيد كه پروسه به ثبت رساندن اختراعات و پتنت‌ها در اداره‌هاي ثبت اختراع آمريكا و اروپا بسيار پيچيده و زمان بر است. چندين مرحله بايد طي شود. بايد ثابت شود كه چنين دستگاهي وجود ندارد. بايد تمايز اين دستگاه با دستگاه‌هاي مشابه نشان داده شده و ثابت شود.

* نام اين دستگاه را اگر ممكن است بفرماييد. چه زماني در باره جزئيات اين دستگاه اطلاع‌رساني خواهد شد؟

- نام نهايي اين دستگاه با توجه به كاركرد آن «آويسنا» خواهد بود كه همان ابن‌سيناي خودمان است. طي روز‌هاي آينده بعد از دريافت ثبت، برنامه براي ساخت پروتو تايپ و تست‌هاي بعدي ما شروع خواهد شد و طي چند ماه آينده بعد از انجام اين مراحل جزئيات آن به اطلاع عموم خواهد رسيد.

تهیه و تنظیم مصاحبه: روزنامه همشهری
پروفسور هرمز مه منش
پروفسور هرمز مه منش
پروفسور هرمز مه منش
پروفسور هرمز مه منش
پروفسور هرمز مه منش
پروفسور هرمز مه منش
پروفسور هرمز مه منش
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
9.27578s, 18q