بانك ايراني براي درمان ناباروري

۱۳۹۲/۰۹/۲۶ - ۱۵:۳۶ - کد خبر: 89469
بانك ايراني براي درمان ناباروري


دكتر محمد مهدي آخوندي، رئيس مركز فوق تخصصي ابن سينا ضمن بيان اين مطلب مي‌گويد: در روش‌هاي معمول كمك‌باروري چون IVF محققان با استفاده از تخمك و تركيب آن با اسپرم در محيط آزمايشگاه و سپس انتقال جنين ايجاد شده به رحم مادر به زوج‌هاي نابارور كمك مي‌كنند، اما از آنجاكه در هر سيكل عادي بيش از يك تخمك بالغ وجود ندارد، براي بالابردن شانس باروري با استفاده از دارو و تحريك تخمدان‌ها تعداد تخمك‌ها افزايش مي‌يابد.

در اين ميان، محدوديت تعداد جنين هاي قابل انتقال به داخل رحم اين نياز را مطرح كرده كه محققان به دنبال راه هايي باشند كه امكان استفاده حداكثر از تخمك‌هاي به‌دست آمده را ايجاد كنند و اين نكته‌اي است كه دكتر آخوندي هم به آن اشاره مي‌كند: از آنجاكه اين تخمك‌ها در نتيجه مصرف داروهاي فراوان تحريك تخمك گذاري و با صرف هزينه هاي بالايي به دست آمده و همچنان با ريسك درمان مواجه است، نگهداري تخمك اهميت فوق العاده‌اي مي‌يابد.

امانگهداري تخمك نه تنها در مورد زوج‌هاي نابارور بلكه در مورد خانم‌هايي كه به هر دليلي ممكن است در آينده توانايي باروريشان را از دست بدهند، اهميت بسزايي دارد.

دكتر محمد‌رضا صادقي، معاون پژوهشي پژوهشكده ابن‌سينا در گفت و گو با همشهري در اين زمينه مي‌گويد: بسياري از افراد در سنين پايين و قبل از ازدواج به علت برخي از درمان‌ها از جمله درمان‌هاي شيميايي ديگر قادر به توليد تخمك نيستند يا كيفيت تخمك آن‌ها پايين مي‌آيد و اين نگراني وجود دارد كه توانايي باروريشان را از دست بدهند.

در چنين شرايطي فريز كردن تخمك بيمار پيش از شروع دوره درمان اين امكان را فراهم مي آورد كه پس از بهبودي و در شرايطي ايمن عمليات باروري بيمار انجام شود.

فريز كردن تخمك در مورد خانم‌‌هايي كه به هر دليلي فعلا قصد بچه‌دار شدن ندارند يا همسرشان تحت درمان‌هاي ناباروري قرار دارد نيز از ديگر موارد استفاده از بانك تخمك است: افزايش سن باعث كاهش تعداد تخمك‌ها و همچنين كيفيت آن‌ها مي شود و بنابراين استفاده از روش انجماد تخمك در شرايطي كه مرد امكان باروري ندارد و تحت درمان است و اين نگراني وجود دارد كه با گذر زمان سن همسرش بالا رود و از قابليت و كيفيت باروري او نيز كاسته شود، توصيه مي‌شود.

در اين شرايط هم فريز كردن تخمك‌هاي زن امكان بچه‌دار شدن زوج در آينده را بالا مي‌برد.

انجماد در كسري از ثانيه

سال‌ها است دانشمندان براي حفظ و نگهداري سلول ها و بافت‌هاي زنده جانداران تلاش مي‌كنند.

اما حجم زياد برخي از سلول ها و بافت ها و تشكيل بلورهاي يخ به دليل وجود آب درون سلولي از مشكلاتي است كه امكان انجماد موفق آنها را محدود مي‌سازد.

ازسوي ديگر گسترش روز افزون استفاده از تكنيك‌هاي لقاح خارج رحمي منجر به تحقيقات گسترده‌ براي حفظ و نگهداري تخمك و اسپرم در شرايط انجمادي و ايجاد بانك اسپرم در دنيا شده كه سابقه‌اي طولاني دارد.

در مقابل از آنجاكه حجم تخمك 20 برابر اسپرم است و بيشتر حجم آن را آب تشكيل مي‌دهد، زماني كه تخمك منجمد مي‌شود، 2 درصد احتمال زنده بودن آن وجود دارد.

دكتر صادقي مي‌گويد: به همين دليل روش‌هاي اوليه مورد استفاده در انجماد تخمك با موفقيت چنداني مواجه نبود، اما در حال حاضر با استفاده از روش موسوم به انجماد شيشه‌اي(Vityrification ) امكان دستيابي به جنين و اووسيت (تخمك) سالم پس از انجماد بيشتر شده است و در 80 درصد موارد تخمك منجمد شده بدون آسيب به حالت عادي باز‌مي‌گردد.

اين متخصص جنين‌شناسي در ادامه مي‌افزايد: به طور كلي در تكنيك‌هاي انجمادي با افزودن مقادير مشخصي پروپان دي ال، گليسرول، اتيلن گليكول، DMSO و ساكاروز به محيط كشت در چند مرحله تا حد ممكن آب درون سلولي را خارج و يكي از مواد فوق يا تركيبي از آنها را به درون سلول وارد مي‌كنند.

در مرحله بعد يكي از روش‌هاي انجماد آهسته، انجماد سريع يا انجماد فوق سريع براي سرد كردن تخمك‌ها تا مرحله انجماد به كار گرفته مي‌شود.

در روش انجماد شيشه‌اي يا فوق سريع، دما طي 1/0 ثانيه به 196- درجه سانتي‌گراد مي‌رسد و سلول‌هاي منجمد شده در مخازن مخصوص حاوي نيتروژن مايع براي سال‌ها نگهداري مي‌شوند.

براي بازگشت جنين‌ها يا تخمك‌هاي منجمد شده، پس از خروج آنها از نيتروژن مايع بلافاصله در محيط كشت ويژه با دماي 37 درجه سانتي‌گراد قرار مي‌گيرند.

به اين ترتيب در مدت زمان 2 تا 3 ثانيه دماي آنها از 196- به 37 درجه سانتي‌گراد خواهد رسيد.

سپس طي چند مرحله آبي كه قبل از مرحله انجماد از سلول خارج شده به آن باز گردانده مي‌شود و مواد محافظ افزوده شده از آن خارج مي‌شوند.

پس از بررسي تخمك و ارزيابي آسيب‌هاي احتمالي، تخمك‌هاي با كيفيت مناسب، با اسپرم تركيب مي‌شوند و جنين حاصل به رحم مادر انتقال داده مي‌شود.

ايران، ششمين كشور صاحب فناوري

به گفته دكتر صادقي اين شيوه را حدود 4 سال پيش اولين بار ژاپني‌ها ابداع كرده‌اند و هم اكنون كشورهاي انگليس، كره‌جنوبي، آمريكا، آلمان به همراه ژاپن داراي اين فناوري هستند.اما محققان كشور ما كه از 3 سال پيش در پي همكاري با پژوهشگران دانشگاه لوبك آلمان به اين فناوري دست يافته‌اند از حدود 9 ماه پيش تحقيقات عملي خود در اين زمينه را آغاز كرده‌اند كه اين تحقيقات در نهايت منجر به پديد آمدن اولين بانك تخمك در پژوهشگاه ابن‌سينا شده است.

دكتر صادقي با بيان اينكه ظرفيت بانك نا‌محدود است و توانايي انجماد و نگهداري تخمك تمامي داوطلبان در مخازن نيتروژن بانك وجود دارد، در مورد كيفيت تخمك‌هاي منجمد شده مي‌گويد: در انجماد شيشه‌اي به تخمك آسيبي وارد نمي‌شود و تحقيقات نشان داده كه اين تخمك‌ها طول عمري بيش از هزار سال دارند.

وي در ادامه مي‌افزايد: البته ما تا به‌حال جنيني را به رحم منتقل نكرده‌ايم چون در فاز تحقيقات بوده‌ايم، اما تخمك‌هاي منجمدي كه پس از بازگشت به حالت عادي به آن‌ها اسپرم تزريق كرده‌ايم، جنين‌هايي با كيفيت مناسب پديد آورده‌است.

همشهری آنلاین

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.24369s, 18q