با احتياط استفاده كنيد

۱۳۸۶/۱۱/۱۸ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 9621
با احتياط استفاده كنيد

با وجود اين، استفاده از اين نوع ظروف روز به روز افزايش يافته و طبيعتا با افزايش توليد و مصرف آن، احتمال خطا، چه از سوي توليدكنندگان و چه مصرف‌كنندگان  افزايش مي يابد. نكته‌اي كه كارشناسان به تازگي نسبت به آن هشدار مي‌دهند اين است كه در ايران پلي‌اتيلن‌‌ها يا پي‌وي‌سي‌هاي استاندارد (food grade)  براي بسته‌بندي مواد غذايي و بهداشتي توليد نمي‌شود و از نوع صنعتي اين مواد، بدون توجه به مضراتشان در صنايع غذايي و بهداشتي استفاده مي‌شود.

اما در شرايطي كه در تمام دنيا استفاده از پي‌وي‌سي‌ صنعتي براي مصارف غذايي و بسته‌بندي به طور كامل منسوخ شده است و حتي اخيرا براي لوازم منزل و اسباب‌بازي نيز اين محدوديت در جهان به وجود آمده، به گفته كارشناسان در ايران  به ‌رغم نظارت وزارت بهداشت، همچنان به دليل صرفه‌هاي اقتصادي، گروهي از توليدكنندگان همچنان از موادي استفاده مي‌كنند كه تاثير آنها بر سلامت مردم در درازمدت آشكار مي‌شود.

اكبر رحماني،‌ كارشناس بهداشت محيط ضمن اشاره به اين كه تنها دليل توليد اين مواد، حمايت از توليد‌كنندگان داخلي است، به همشهري مي‌گويد: صاحبان صنايع بهداشتي و غذايي كشور  به هزينه كمتر ظروف توليدي با اين نوع پي‌وي‌سي توجه دارند، در حالي‌كه به تاكيد كشورهاي پيشرفته بر مصرف مواد  food grade و رنگ‌هاي مورد مصرف در ظروف پي‌وي‌سي توجهي نمي‌كنند.

ناظري وجود ندارد!
ظروف يك‌بار مصرف در ايران حاوي پليمرهايي هستند كه وقتي گرما مي‌خورند، راديكال آزاد  توليد مي‌كنند. رحماني در اين مورد مي‌گويد: علاوه اين كه توليد اين ظروف در كشور استاندارد نيست و هيچ نظارتي روي توليد آن‌ها نمي‌شود، مواد افزودني موجود در آن‌ها هم به هيچ وجه كنترل نمي‌شود و متخصصان شيمي به هيچ عنوان روي توليد اين ظروف نظارت ندارند.

غير‌واگير‌ها با اهميت‌ترند
اما با وجود اين كه به عقيده‌ عده‌اي از متخصصان، استفاده از ظروف يك‌بار مصرف از بروز و شيوع بيماري‌هاي عفوني جلوگيري مي‌كنند، كارشناسان شيمي و بهداشت محيط نظر كاملا مخالفي دارند. رحماني در اين باره مي‌گويد: شايد اين ظروف از بروز بيماري‌هاي عفوني جلوگيري ‌كنند چون با يك بار مصرف دور انداخته مي‌شوند ولي بايد توجه داشت كه پي‌وي‌سي‌ هم منجر به بروز انواع اختلالات گوارشي و ريوي علاوه بر سرطان و ساير بيماري‌هاي غير‌واگير مي‌شود. اهميت اين موضوع هم زماني روشن‌تر مي‌شود كه ما براي بيماران سرطاني و گوارشي هزينه‌هاي بالايي صرف مي‌كنيم ولي براي بيماري‌هاي واگير‌داري كه قابل كنترل است، مثل تب روده و حصبه احتياج به صرف هزينه‌هاي بالايي نداريم.

به عقيده وي معمولا بيماري‌هاي ناشي از اين ظروف دير تشخيص داده مي‌شوند و حتي در صورت تشخيص به راحتي درمان‌پذير نيستند چون مواد شيميايي روي بدن انواع و اقسام تاثيرات را دارند. علاوه بر اين به عقيده كارشناسان بهداشت محيط در ساخت ظروف يك‌بار مصرف، به منظور جلوگيري از شكنندگي ظروف، از مواد پلاستيكي لايزر استفاده مي‌شود. بنابراين اگر در درون اين ظروف آب جوش يا غذاي داغ مانند آش ريخته شود، اين مواد حل شده، وارد بدن مي‌شوند و به دليل داشتن تركيبات خاص منجر به بروز سرطان‌هاي مختلف مي‌شوند. البته كارشناسان اذعان مي‌كنند اين خاصيت به خصوص در مورد ظروف يك‌بار مصرف شفاف كه درصد بالاتري از مواد سرطان‌زا را دارا هستند و در جامعه كاربرد بيشتري هم دارند، بسيار حائز اهميت است.

در عين حال علاوه بر انواع پلاستيك‌هايي كه به عنوان ظروف يك‌بار مصرف در سرو چاي يا غذا مورد استفاده قرار مي‌گيرند، دسته‌اي ديگر از اين مواد به عنوان ظروف آشپزخانه، ظروف نگهداري غذا در يخچال، ظروف بسته‌بندي مواد غذايي به خصوص لبنيات مانند ماست و پنير و همچنين بطري‌هاي آب معدني استفاده مي‌شوند كه استفاده از اين ظروف نيز مستلزم رعايت نكات ايمني خاصي است.

دكتر كشاورز، متخصص تغذيه، در اين زمينه مي‌گويد: به طور كلي پلاستيك‌ها، پليمرهايي هستند كه از سنتز مواد اوليه‌اي به نام مونومر تهيه مي‌شوند. مونومرها موادي سمي و براي سلامت انسان مضر هستند؛ در حالي كه پليمرها خنثي هستند و مشكلي ندارند. اما اشكال كار اينجاست كه معمولاً در فرايند تهيه پليمرها مقداري مونومر باقي مي‌ماند.
كشاورز مي‌گويد: اگر اين فرآيند اصولي و مطابق استانداردهاي لازم صورت گرفته باشد، مشكلي براي سلامت افراد به وجود نمي‌آورد. براي همين در استفاده از پلاستيك‌ها به عنوان ظروف غذا بايد بسيار محتاط بود و در ضمن به هر نوع پلاستيكي نبايد مجوز بسته‌بندي مواد غذايي داده شود.

در ميان تمام انواع ظروف يك‌بار مصرف شايد بتوانيم از بطري‌هاي آب آشاميدني به عنوان پرمصرف‌ترين انواع اين ظروف نام ببريم. بطري‌هايي كه  حتي اگر حاوي آب معدني نباشند، به طور مرتب از آب شهري پر مي‌شوند و درون يخچال قرار مي‌گيرند تا آب خنك مصرفي خانواده را تامين كنند. دكتر كشاورز در زمينه استفاده از اين بطري‌ها مي‌گويد: معمولا جنس اين بطري‌ها از ‌پي‌وي‌سي است كه مشكلي هم براي سلامت انسان به وجود نمي‌آورد، اما اگر آب بيش از 6 ماه در اين ظروف نگهداري شود، آلوده مي‌شود. بنابراين خانواده‌ها بايد از استفاده مكرر اين ظروف براي نگهداري آب در يخچال خودداري كنند.

چرخه ناسالم بازيافت
با اين حال عوارض ظروف يك‌بار مصرف تنها به سلامت انسان ختم نمي‌شوند، چون به عقيده كارشناسان برگشت‌پذيري اين ظروف به محيط بين 100تا 200 سال است و از همه مهمتر اين مواد دوباره بازيافت مي‌شوند. رحماني با اشاره به اين كه چرخه بازيافت نيز در كشور ما چرخه سالمي نيست، خاطرنشان مي‌كند: علاوه بر اين  همين مواد بازيافت شده باعث بروز انواع بيماري‌هاي ديگر مي‌شوند،

در حالي‌كه خيلي از مردم در هنگام استفاده از اين مواد بازيافتي از عوارض آن‌ها كاملا بي‌خبرند.وي با بيان اين كه البته پي‌وي‌سي‌هاي استاندارد در ظروف يك‌بار مصرفي كه داخل هواپيما در دسترس مردم قرار مي‌گيرند، بي‌ضرر هستند، توضيح مي‌دهد: اين ظروف به صورت فوم هستند ولي آنقدر هزينه‌هايشان بالا است كه باز هم توليد همان ظروف غير استاندارد ترجيح داده مي‌شود در حالي‌كه در ساخت همين ظروف غير استاندارد هم حتي يك متخصص تغذيه و يا يك كارشناس شيمي وجود ندارد. اين كارشناس بهداشت محيط با تاكيد بر اين كه بسته‌بندي مواد غذايي سرد  با اين ظروف چون حرارتي نمي‌بينند، مشكلي ايجاد نمي‌كنند، مي‌گويد: اما اين ظروف گاهي آنقدر داغ مي‌شوند كه ماده غذايي در آن‌ها حالت ظرف را به خود مي‌گيرد، بخصوص در مراسم و عزاداري‌ها.

وي با اشاره به اين كه يكي از دلايلي كه سرطان در گذشته اينقدر سر زبان‌ها نبود و  حالا  اينقدر شايع است به خاطر همين مواد شيميايي است، خاطرنشان مي‌كند: متاسفانه مسئولان توجه ندارند كه هزينه‌هاي سلامت مردم مقدم برهزينه‌هاي توليد ظروف استاندارد است چون حاضرند سالانه ميلياردها دلار دارو وارد كنند، ولي براي استاندارد كردن توليداتشان هزينه اضافي تقبل نمي‌كنند.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
3.31443s, 20q