سلامت نیوز: در پی به گوش رسیدن زنگ خطر بحران جهانی آب در دهههای گذشته، سرمایهگذاری برای تبلیغات عمومی به منظور ترویج فرهنگ صحیح استفاده از منابع آبی، ازجمله فعالیتهای مستمر سازمانهای مربوطه در کشور بوده است. شعار نهادینه شده «آب را درست مصرف کنیم» یا «صرفهجویی، کم مصرف کردن نیست، درست مصرف کردن است» در سطح عمومی آنچنان اثرگذار بوده است که امروزه شاهد جایگزینی شعار «آب را درست نه، کم مصرف کنیم» هستیم. مسلما این تغییر را نمیتوان تنها جایگزینی یک عبارت جدید به جای عبارت پیشین با هدف ایجاد تنوع و افزایش اثرگذاری تبلیغات عمومی دانست.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه شهروند، میتوان اذعان داشت این تغییر در گزاره تبلیغاتی موید تغییر پارادایم فکری حاکم بر ساختار مدیریتی بوده که نتیجه توجه بسیار ناچیز جامعه و دولت به بانگ زنگ خطر اولیه بحران آب است. آوای زنگ خطری که امروز فریاد بم بحران عمومی را بر سر جامعه میکشد.
بررسیهای آماری نشان میدهد که طی سالیان گذشته ٩٢درصد از منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف شده است. از سویی مشاهدات و مستندات ارایه شده توسط پژوهشگران و فعالان در این زمینه موید افزایش روزافزون تعداد چاههای عمیق در اطراف شهرها بوده است. بنابراین مطابق با آمار، عموم جامعه سهم بسیار ناچیزی در مصرف آب داشته و طی دهه گذشته علیرغم تبلیغات بسیار زیاد تمایل چندانی به تغییر الگوی مصرف خود نشان ندادهاند. بنا بر آنچه رفت، شاید درستتر آن باشد که نگاه خیره جامعه و مدیران را از نوک پیکان، به نقطهای جلب کنیم که پیکان سیاستها و اقدامات انجام شده را نشانه گرفته است؛ نقطهای که معطوف به ساختار و الگوی رفتاری حاصل از پارادایم فکری حاکم بر مدیریت کلان منابع آبی است.
بازشناسی فرآیند تشخیص و تعیین نابجای اولویتهای توسعه و همچنین سیاستها و اقدامات اجرایی نادرست همچون تلاش روزافزون در راستای خودکفایی محصولات کشاورزی، گسترش بدون برنامه واحدهای صنعتی در قالب ساخت شهرکهای صنعتی و به تبع آن صدور افزایش تعداد مجوزهای قانونی بهرهبرداری از منابع آبی از یک سو و ایجاد تمایل عمومی به بهرهبرداریهای غیرقانونی از منابع به دلیل توجیه اقتصادی میزان سود حاصل نسبت به میزان مجازاتها و عواقب احتمالی از سوی دیگر و همچنین اثرات حاصل از سیاستهای مدیریتی و اجرایی دیگری چون رشد از هم گسیخته کلانشهرها، تخریب سطوح و فضاهای سبز پیرامون شهرها، جنگلزدایی حاصل از جایگزینی کاربریها و فعالیتهای تفریحی و بهرهبرداری غیرمجاز از تالابها و ... از سوی سازمانها و نهادهای دولتی یا وابسته، بایدها درخصوص جایگاه و نوع تغییر پارادایم فکری کنترل بحران منابع آب را به گونهای دیگر نمایان میسازد.
اکنون پارادایم فکری پیشین با شعار «آب را درست مصرف کنیم» که الگوی رفتاری مسالمتآمیزی را در راستای فرهنگسازی عمومی ترویج میکرد، جای خود را به پارادایم «دستوری هشدار» در سطح عمومی داده است. این در حالی است که نهادها و سازمانهای مدیریتی و نوع عملکرد کنترلی و نظارتی آنها را باید بازیگر اصلی دانست. از این رو شاید جایگزینی شعار «برنامهها را نه فقط تدوین، درست اجرا کنیم»، به جای «آب را درست نه، کم مصرف کنیم» جامعه هدف اولیتری را در نوک پیکان توجه خود جای دهد. شاید بازنگری در رفتارها و فرآیندهای کنترلی - نظارتی و اجرایی ساختار مدیریتی منابع آب کشور با هدف تغییر پارادایم فکری از «عموم متهم (مقصر)» به «خودشناسی رفتاری سازمانی» راهگشای بهتری برای مواجهه و کنترل بحران آب به نظر رسد.
نظر شما