سلامت نیوزـ*سیدمصطفی موسویلاری: این روزها با کوچکترین بحثی درخصوص حادثه دلخراش پلاسکو، دوستان ما را به سیاسیکاری و سوءاستفاده از حوادث متهم میكنند. این وظیفهای است که نهتنها بنده که چندماهی است وارد عرصه رسانه شدهام، انجام میدهم بلکه تمام کارشناسان حوزه شهری سالهاست که به آن میپردازند؛ چه متهم به سیاسیکاری شوند، چه خیرخواهی آنها مورد تمجید قرار گیرد.
به گزارش سلامت نیوز، روزنامه شرق نوشت: اهمالها و کاستیهای مدیریت شهری در همین یکی، دو روز بهکرات از سوی کارشناسان و صاحبنظران مورد نقد قرار گرفته است. در این یادداشت بنده سعی میکنم ضمن اشاره به این مسائل، راهکارهایی را که بتواند از تکرار این فجایع بکاهد جمعبندی و ارائه كنم.
اولین نکتهای که درخصوص این حادثه بیان شد، اطلاع مسئولان شهری از خطر ایمنی در ساختمان پلاسکو و تذکرات مکرر و توجهنکردن به آن بوده است. راهحل این مشکل، پلمب ساختمان و اجبار مالکین به تأمین استانداردهای ایمنی بیان شده است. توجیه مدیران شهری نبود قانونی است که این اجازه را به آنها بدهد. برخی حقوقدانها بیان کردهاند که قانون این اجازه را به شهرداری داده است، ولی ایشان از آن استفاده نکردهاند. بههرحال طبق اعلام رئیس کمیته ایمنی شورای اسلامی شهر تهران، حداقل سههزار ساختمان دیگر از ایمنی برخوردار نبوده و در معرض این خطر قرار دارند. پس اولین اقدام شورای شهر و شهرداری تهران، اصلاح قوانین مربوط به ایمنی در تمامی ساختمانها بوده و برخورد سریع و قاطع درخصوص چنین گزارشهایی ضروری به نظر میرسد؛ بهطورمثال ساختمان آلومینیوم با ۱۲ طبقه و عمری در حدود ۵۰ سال و ساختمان مجتمع اسکان با ۲۳ طبقه و عمری در حدود ۴۰ سال میتوانند اولین انتخابهای رفع خطر باشند.
نکته دوم که بسیار هم چالشبرانگیز بود، نبود امکانات کافی برای اطفای حریق بوده است. اگرچه سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران کمبود تجهیزات آتشنشانی را تکذیب كرده و مدعی است که تجهیزات آتشنشانی تهران جزء بهروزترینها در دنیاست، اما با توجه به اتفاقات روز پنجشنبه، افکار عمومی این ادعا را نمیپذیرد. خبرنگاران گزارش کردند که هنگام حضور مرتضی طلایی، عضو شورای شهر، یکی از آتشنشانان با فریاد به او گفته پول بدهید دستگاه بخریم و ایشان در توییت خود پس از این بازدید این امر را تأیید کردهاند، اما آنچه مایه تعجب است آنکه ایشان بهنوعی اختصاصندادن بودجه به آتشنشانی را متوجه دولت کردهاند و در ادامه توییت خود نوشتهاند؛ او راست میگفت، اما درد ما را نمیدانست و در پایان با هشتگ دولت- حرف توییت خود را خاتمه دادهاند. این در حالی است که هزاران میلیارد تومان در این سالها صرف احداث پروژههایی شده است که از نظر کارشناسی نهتنها ضرورتی نداشتهاند، بلکه مشکلاتی را نیز به شهر تحمیل کرده و در درازمدت بیش از این تحمیل خواهند كرد؛ پروژههایی نظیر پل طبقاتی صدر و... . آیا شهرداری و شورای شهر بودجه این پروژهها را از دولت گرفتهاند؟
طبق سخنان رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران، از ۱۴۰ میلیارد تومان اعتبار مصوب در سال گذشته درخصوص ارتقای تجهیزات آتشنشانی تنها ۲۵ میلیارد تومان آن به آتشنشانی پرداخت شده است. حال راهکار دوم در جهت تکرارنشدن حوادث پلاسکو این است که شهرداری و شورای محترم شهرها نهتنها بودجههای مصوب آتشنشانیها را بهسرعت پرداخت كنند، بلکه تلاش کنند با افزایش این اعتبارات، استفاده از امکانات و ماشینها و بالگردهای بهروز دنیا را نیز در خدمت این زحمتکشان قرار دهند و در شرایط امروز کشور پس از برجام این امر مهم بههیچوجه دشوار و دورازدسترس نخواهد بود.
مسئله سوم بُعد فرهنگی و اجتماعی ماجراست. ازدحام بیجهت مردم و اقدام به ورود به ساختمانِ درحالسوختن جدای از عادت جدید مردم ما در مستندسازی شخصی، یک بُعد ناآگاهی عمومی نیز دارد. این به این معنی است که اکثریت مردم اطلاع ندارند که در چنین وقایعی نباید به محل حادثه نزدیک شوند، چه برسد به اینکه وارد ساختمان و محل حادثه نیز بشوند. حتی عکاسان حرفهای از این مسئله آگاهی نداشتند که آتشسوزی در طبقات بالای ساختمان، مخصوصا ساختمانی که سازه فلزی دارد میتواند موجب فروپاشی کل ساختمان شود و باوجود تذکر مأموران غیور آتشنشانی، این افراد به ساختمان وارد شدند و متأسفانه برخی از آنها زیر آوار مدفون شدند.
با نگاهی به نقشه مناطق زلزلهخیز جهان متوجه خواهید شد که ایران جزء نقاط زلزلهخیز جهان است. از نظر ضوابط و استانداردها و مخصوصا نظارت بر ایمنی ساختمان هم هنوز در نقطه مطلوبی قرار نداریم، اما متأسفانه آموزش عمومی و مانورهای سراسری در کشور ما یا نیست یا بسیار ضعیف صورت میگیرد؛ بهطورمثال در شهر سئول کرهجنوبی سالی دومرتبه با آژیر سراسری برای همه مردم در هر حالتی و مشغول هر فعالیتی که باشند مانور برگزار میشود و تمام افراد، خودروها و... به مدت چنددقیقه از حرکت بازمیایستند و به وظایف خود در مانور میپردازند. بیشک اینگونه مانورها پشتوانه آموزشی بسیار قوی؛ چه از طریق رسانهها و چه حضور در مدارس، دانشگاهها، ادارات و... دارد. شهرداری، صداوسیما، دولت و دیگر دستگاهها پس از تجربه این حادثه باید برنامهای جدی درخصوص آموزش عمومی در زمان بحران پایهریزی كنند. ضمن آنکه تا فراگیری این آموزشها از سوی عموم جامعه، نیروهای نظامی و انتظامی آموزشدیده میتوانند برای امدادرسانی آسانتر درخصوص رفع ازدحام و تخلیه مسیرها البته بدون خشونت کمکرسان باشند.
مواردی که ذکر شد، اهمّ درسهایی بود که میشد از حادثه دلخراش پلاسکو برای کاهش فجایع آتی گرفت و امیدوارم فراموش نکنیم که فاجعه ۳۰ دی سال ۱۳۹۵ تنها هشداری برای یک فاجعه عظیمتر است. باور كنید زلزلهای که در کمین تهران است در شرایط فعلی اگر رخ دهد، بیشترین قربانی انسانی از یک حادثه طبیعی را رقم خواهد زد و حتی از سونامی چند سال پیش شرق آسیا زیانبارتر خواهد بود.
اکنون باید جدا از همه اختلافنظرهای سیاسی دست به دست هم دهیم و تا حد ممکن از زیانهای حوادث قریبالوقوع اینچنینی بکاهیم و توصیههای کارشناسان و متخصصان را جدی بگیریم.
* كارشناس ارشد طراحى شهرى
نظر شما