موج گسترده بیماری ها و یک سوال؛ «چرا؟»

۱۳۹۲/۱۰/۰۸ - ۱۳:۳۹ - کد خبر: 102038
سلامت نیوز : خدا بیامرزد بی بی جان را. کجاست که ببیند این وضعیت را؟ آن سال ها یک بار که برای ویزیت آب مروارید چشمش مجبور شد به کلینیک بیاید با دیدن بیماران منتظر در نوبت ویزیت و شلوغی راهروها، شروع کرد به دعا خواندن و بعد به همه فوت کرد و گفت:"خدا می داند چه بر سر این مردم آمده. چقدر مریض شدن آسان شده. می ترسم روزی را ببینم که مردن هم به همین آسانی باشد".

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه خراسان ؛ و . . . بی بی جان نماند و این روزها را ندید. اما ما داریم می بینیم؛ روزهایی که بیماری های صعب العلاج شده است مثل سوء هاضمه آن روزها؛ روزهایی که دیگر نام سرطان کسی را آن قدرها هم شوک زده نمی کند. روزهایی که در"محله دکترها"پلیس راهنمایی می ایستد تا ترافیک سنگین را کنترل کند و روزهایی که بیماران نیازمند، معالجه را ترک می کنند تا در سکوت بمیرند.

. . . و در این دوره رواج درد و بیماری، همه از خودشان و از یکدیگر یک سوال می پرسند؛، سوالی که خود پاسخش را کم وبیش می دانند ولی گویی با این سوال در نهایت استیصال به دنبال راه نجاتی هستند؛"چرا این قدر بیماری زیاد شده؟" گویی آن ها هم که هم اکنون در سلامت به سر می برند، می دانند دیر یا زود نوبت خودشان است.

از بیماری تا ناچاری

برای درک بهتر شرایطی که قشر زیادی از مردم در آن به سر می برند سری می زنم به چندین درمانگاه و مطب، البته با نگاهی روزنامه نگارانه. آن چه می بینم رقت آور است و تأسف بار.

این جا همان"محله دکتر"هاست. محله ای که در هر شهری وجود دارد و روز به روز هم پر رونق تر می شود. نه جای پارکی هست و نه حتی پیاده روی خلوتی. آدم ها در هم می لولند و همه نگران هستند. چهره ها خسته است و رنجور. گویی درد حتی در چهره همراهان بیماران هم دویده است. اغلب عکسی یا آزمایشی در دست دارند و به سمتی می روند که شاید طبیب آن جا باشد.

در این بین هستند کسانی که وضعشان به مراتب بدتر است؛ شهرستانی ها. در این سوز سرما کنار پیاده رو نشسته اند و ساکی کهنه و فلاسکی چای در گوشه ای نهاده. زن خود را در چادرش پیچیده و از زیر چادر صدای گریه کودکی به گوش می رسد. نمی دانم از درد بیماری است یا گزش سرما. این ها از جمله بیمارانی هستند که کیلومترها راه آمده اند به امید درمان و هنوز دکتر نیامده است.

حتی پزشکان جوان و تازه کار هم که هنوز اسم و رسمی در نیاورده اند، به ندرت وقت دارند چه برسد به پزشکان معروف. اگر پارتی نداشته باشی، یا لای دفترچه بیمه ات چند برگ اسکناس نباشد، خیلی زود که نوبت بدهند ۳ ماه دیگر است. بعد از یک حساب ساده سر انگشتی حیرت زده از خودت می پرسی: یعنی واقعا این قدر مریض هست؟

آزمایشگاه، فیزیوتراپی، رادیو تراپی و رادیولوژی، هر کجا که می روی غلغله است. برای نشستن که هیچ، گاهی حتی جا برای ایستادن هم نیست. نوبت که می گیری باید بروی بیرون و با سرما دست و پنجه نرم کنی و در این بین دلم چقدر برای کودکان بی گناه می سوزد که تاوان چیزی را می دهند که هیچ ربطی به آن ها ندارد.

در راهروهای درمانگاه ها اوضاع به مراتب بدتر است. هوای خفه و بوی نامطبوع محیط با انبوه جمعیت در هم آمیخته آدم سالم را هم بیمار می کند. باز هم همان سوال تکراری: این همه بیماری از کجا؟ چرا؟

پشت در اتاق هر پزشک چندین نفر ایستاده اند. گویی منتظرند تا در باز شود و همه با هم هجوم ببرند داخل و منشی پشت در نشسته خسته و عصبانی، گویی تنها وظیفه اش کنترل این جمعیت خسته و دردمند و عاصی است. هر پزشک ۲ یا ۳ بیمار را همزمان ویزیت می کند و باز هم وقت کم می آورد و بیمار اضافه!

نوبت دهی را اینترنتی هم که بکنند باز در همان ۱۰ دقیقه اول همه نوبت ها تمام می شود. انگار که برای تور ارزان قیمت ثبت نام می کنند. آن اختیاری است و فانتزی ولی این بیماری است و از روی ناچاری. با هر که صحبت می کنی در نهایت همان جمله آشنا را می شنوی: "همه مردم مریض اند. این همه مریضی از کجا آمده؟ قدیم ها که این طور نبود."

اول؛ آلودگی هوا

شاید آلودگی هوا بیشترین سهم را در افزایش بیماری ها به ویژه در شهرهای بزرگ داشته باشد. کما این که معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی چندی پیش اعلام کرد:"آلودگی هوا مشکل اصلی بروز بیماری های امروزی است."

دکتر"سیروس مرندی"آنکولوژیست و مدرس دانشگاه نیز با تأیید این مطلب می گوید: می دانم که مردم به دنبال دلیل افزایش بیماری ها در جامعه هستند ولی پاسخ به قدری به آن ها نزدیک است که شاید کمتر به آن توجه می کنند. در واقع یکی از مهم ترین دلایل افزایش بیماری ها را مردم هر روز تنفس می کنند، گویی مرگ را و آن آلودگی هواست. آلودگی هوا به خودی خود منشاء بسیاری از بیماری های رایج امروزی است.

اما به گفته دکتر مرندی سرطان ریه، معده و بیماری های قلبی مهم ترین تبعات آلودگی هواست. وی توضیح می دهد: هر چند این بیماری ها مستقیماً و منحصراً مربوط به آلودگی هوا نیست، اما آلودگی هوا یکی از عوامل مهم به وجود آورنده و تشدید کننده آن ها به حساب می آید.

دوم؛ گرانی شیر

حذف یارانه شیر اولین خشت کج دیواری بود که گویا قرار است تا ثریا کج برود و این دیوار متاسفانه بر سر مردم ضعیفی خواهد ریخت که منتظر هستند بر اساس همه اسناد بالا دستی دولت و سند چشم انداز از امنیت غذایی شان مراقبت شود.

دکتر"هانیه صفارزاده"متخصص تغذیه در این باره می گوید: متاسفانه با کاهش کمی و کیفی مصرف شیر در خانواده های ایرانی و حتی حذف کامل آن از سبد غذایی برخی اقشار ضعیف، انتظار افزایش بیماری هایی همچون پوکی استخوان، کمبود کلسیم، پوسیدگی شدید دندان ها و کاهش قدرت ایمنی بدن می رفت؛ یعنی وضعیتی که هم اکنون جامعه با آن درگیر است.

وی توضیح می دهد که شیر به عنوان پادزهر قوی آلودگی هوا نیز عمل می کند و می تواند تا حد زیادی تبعات آلودگی هوای شدید شهرهای بزرگ را به ویژه برای کودکان به حداقل برساند که با حذف آن از سبد غذایی تأثیرات نامطلوب آلودگی هوا بیشتر خود را نشان می دهد.

وی تأکید می کند: برای برون رفت از این وضعیت و کاهش تبعات آن در آینده دولت باید شیر با کیفیت مناسب را مشمول یارانه قرار دهد وگرنه به زودی شاهد وضعیتی به مراتب بدتر از این خواهیم بود.

سوم؛ شیوه نادرست زندگی

طبق گزارش های به دست آمده سرطان سومین عامل مرگ در ایرانی ها به شمار می رود. چندی پیش رئیس انجمن سرطان ایران اعلام کرد: علت اصلی افزایش سرطان روش های غلط زندگی و مواد سرطان زایی است که اطراف ما را احاطه کرده اند. ما تا وقتی در همین وضعیت زندگی کنیم و روش زندگی سالم را پیش نگیریم با افزایش ابتلا به سرطان طرف هستیم.

دکتر مرندی آنکولوژیست، در این باره می گوید: هم اکنون سرطان معده در ایران بیشترین مبتلایان را هم در بین مردان و هم در بین زنان دارد. سرطان های ریه و پروستات در آقایان و سینه در خانم ها هم سهم بالایی از بیماران سرطانی در کشور ما را تشکیل می دهند.

وی توضیح می دهد: تغییرات اجتماعی در ایران و بسیاری از کشورهای منطقه طی 30 سال اخیر، وضعیت سلامت مردم را دستخوش تغییرات و دگرگونی های فراوان کرده است. تغییر سنت های گذشته و به کار گیری شیوه های جدید زندگی به تغییر در الگوهای غذایی از جمله افزایش دریافت چربی های اشباع شده و کاهش دریافت میوه و سبزی و ویتامین های آن منجر شده که این امر باعث افزایش شیوع بیماری های غیرواگیر مانند بیماری های قلبی- عروقی، سرطان و دیابت شده است.

این آنکولوژیست می گوید: افزایش بار بیماری های غیر واگیر نظیر بیماری های قلبی و کلیوی، دیابت، کبد چرب، سرطان و شیوع بالای چاقی در میان ایرانی ها همه و همه حکایت از غلبه سبک زندگی نادرست در کشورمان دارد و نشان می دهد دوری از توصیه های بهداشتی و سلامت که در سبک زندگی ایرانی- اسلامی همواره به آن توصیه می شود، چه تبعات بزرگی در پی دارد.

در این بین"ندا رحمت پور"مشاور خانواده و روان شناس نیز این عامل را در افزایش بیماری ها بسیار مهم می داند و می گوید: سبک زندگی مفهومی است که متن زندگی ما را در بر می گیرد. از خورد و خوراک تا روابط و رفتارهای فردی و اجتماعی همه و همه بیانگر آن است که ما از چه اصول و قواعدی در زندگی پیروی می کنیم.

وی اضافه می کند: از همین روست که در روایات رسیده از اهل بیت عصمت و طهارت، در کنار توصیه های اخلاقی و رفتاری، انواع و اقسام دستورات بهداشتی و تغذیه ای را مشاهده می کنیم؛ دستوراتی که با قوانین علوم پزشکی و سلامت تطابق کامل دارد و عمل به آن ها می تواند ضامن سلامت جسم باشد.

رحمت پور می گوید: در مقابل این، به سبک زندگی صنعتی غربی غذاهای آماده ای داریم که انواع و اقسام مواد غیرمجاز تغذیه ای مانند نمک، شکر و چربی زیاد را در خود جای داده اند اما به سرعت در دسترس قرار می گیرند و با همان سرعت نیز می توانند ما را بیمار کنند. علاوه بر این اگر برای صرف یک وعده غذای سالم در سفره ایرانی تزئین شده با ماست و سبزی خوردن، تمام اعضای خانواده در کنار هم جمع می شوند و در کنار صرف غذا، فرصت دارند تا در این روزگار ماشینی از کنار هم بودن لذت ببرند، فست فود ها این فرصت کوتاه گره گشا را نیز از اعضای ما می گیرد و در عوض زمان بیشتری به ما برای غوطه ور شدن در مشکلات زندگی می دهد.

چهارم، افسردگی

دکتر ندا رحمت پور، روان شناس و مدرس دانشگاه افسردگی را نیز یکی از دلایل بروز بیماری های گوناگون می داند. در واقع وی معتقد است که هر چند افسردگی معلول عوامل دیگری است ولی خود می تواند علت بسیاری از بیماری ها باشد.

وی توضیح می دهد: عامل افسردگی ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روان شناسی، و عوامل اجتماعی است. به عبارت دیگر شیوه زندگی شما، روابطی که دارید و مهارت های زندگی که برای مقابله با مشکلات آموخته اید اگر از عامل ژنتیک مهم تر نباشد کم ارزش تر نیست. اگر چه عوامل تهدید کننده مشخصی هستند که می توانند شما را در برابر افسردگی آسیب پذیرتر کنند، از جمله مشکلات اقتصادی شدید و کاهش روابط خانوادگی و عاطفی.

رحمت پور در توضیح این عوامل می گوید:عواملی چون تنهایی، نداشتن پشتیبان اجتماعی، زندگی در شرایط سخت و استرس بالا، سابقه افسردگی فامیلی، مشکلات زناشویی یا روابطی از این قبیل، مشکلات مالی و سرمایه ای، مصرف مواد مخدر و مشروب، بیکاری یا نداشتن شغل مناسب، وجود مشکلاتی در سلامتی یا داشتن امراض مزمن باعث بروز و تشدید افسردگی و پس از آن انواع بیماری های جسمی می شود که خود طیف وسیعی را شامل می شود.

چاره چیست؟

طبیعی است که پس از دانستن صورت مسئله، همه در پی یافتن پاسخ آن هستند؛ اکنون چه باید کرد تا ما و خانواده مان نیز به جمع کثیر بیماران نپیوندیم و یا حداقل دیرتر در این گروه قرار گیریم؟

هرچند اصلاح برخی عوامل، به ویژه عوامل تأثیر گذار بر روح و روان از قبیل بیکاری، تورم، کاهش درآمدها و دیگر مشکلات اقتصادی و نیز آلودگی هوا تا حد زیادی به دولت و تصمیم گیری های کلان آن باز می گردد ولی به گفته متخصصان شاید بهترین و مهم ترین راهکاری که بتوان برای مقابله با 70 درصد بیماری ها انجام داد ترویج فعالیت بدنی برای افراد باشد. راهکاری که روشی سودمند برای پیش گیری از بیماری های مزمن و اقدامی مقرون به صرفه برای ارتقای سلامت جامعه است. به ویژه آن که بررسی های علمی نشان می دهد، فعالیت بدنی منظم، برای همه مردم در همه سنین و شرایط حتی برای ناتوان های جسمی، طیف وسیعی از فواید سلامت جسمانی، اجتماعی و فکری را فراهم می کند.

راهکار دیگر آن گونه که دکتر سیروس مرندی می گوید، تغییر سبک غلط زندگی و روی آوردن به شیوه زندگی و تغذیه سالم گذشتگان است. وی می گوید: متأسفانه هم مردم و هم مسئولان حوزه سلامت در چند سال اخیر توجه چندانی به این موضوع مهم نداشته اند. همین عامل سبب بروز انواع بیماری ها در میان مردم کشور شده است. ضمن آن که به عقیده کارشناسان هنوز موج بزرگ بیماری در کشور پیش روست و به زودی خود را نشان خواهد داد. پس باید هر چه زودتر در یک عقب گرد شجاعانه با فرهنگ سازی درست از درون خانواده ها و در کل جامعه نسبت به اعمال سبک زندگی صحیح اقدام کرد.

وی با بیان این که مسئولان حوزه بهداشت باید با فرهنگ سازی، زمینه استفاده صحیح و درست از محصولات غذایی و حتی فناوری روز را فراهم کنند، می افزاید: به طور حتم اجرای این امور نیازمند پی گیری، تلاش، جدیت و در نهایت تدوین یک نقشه راه برای کوتاه، میان و بلند مدت است. در عین حال مردم نیز با آموختن مهارت های زندگی و چگونگی کنترل ذهن و روان خود، می توانند تا حد زیادی از استرس ها و چالش های روحی در خانواده و به تبع آن بیماری ها بکاهند.

تغذیه گیاهی

به عقیده برجسته ترین محققان دنیا، این واقعیت غیر قابل انکار است که بیماری های مزمن روبه افزایش است، زیرا توجه کافی به انتخاب های غذایی و علت اصلی این بیماری ها نشده است. اطلاعات کنونی نشان می دهد که بیش از 60 درصد از مردم کشور های در حال توسعه و توسعه یافته از بیماری های ناشی از سوء تغذیه رنج می برند.

دکتر"کالدول اسیلستین" پزشک و پژوهشگر برجسته که هدایت برنامه پیش گیری و جلوگیری از بیماری های قلبی عروقی را در مؤسسه سلامت کلینیک کلیولند بر عهده دارد، در این باره به مجله"ساینس"می گوید: ما هم اکنون در نقطه ای قرار داریم که ناچار از تغییری هستیم که می تواند یک انقلاب و تحول در زمینه سلامت باشد. این مسئله هرگز بر اثر مصرف یک قرص، یک فرآیند، یک عملیات و یا ساخت یک بیمارستان دیگر به وقوع نمی پیوندد. این مسئله زمانی به وقوع خواهد پیوست که ما قادر باشیم به مردم، سبک زندگی را نشان بدهیم که 75 درصد از این بیماری های رایج و مزمن مهلک را متوقف کند و از میان بردارد و اساسی ترین جزء این سبک زندگی، تغذیه با غذای گیاهی است.

به عقیده محققان در حالی که پزشکان در تلاش اند تا از افزایش هزینه های خدمات سلامت ملی( NHS ) جلوگیری کنند، راه حل این بیماری های مزمن تهدید کنندۀ سلامت عمومی به راحتی در دسترس است". دکتر"نیل بارنارد" بنیان گذار کمیته پزشکان برای طب پاسخ گو PCRM این موضوع را این طور جمع بندی می کند: بسیاری از مردم هنوز تصور نمی کنند که انتخاب های غذایی بتواند چنین تفاوت عظیمی ایجاد کند. انتخاب های غذایی سالم تر نه تنها می توانند مشکل چاقی همه گیر را برطرف کنند، بلکه همچنین به ما کمک می کنند تا بیماری قلبی را از بین ببریم، از سرطان پیش گیری کنیم و از خطر بیماری های عمده دیگر نیز بکاهیم. هم اکنون زمان توسعه همه جانبه این سبک زندگی فرا رسیده است.

همچنین در این مقاله دکتر"جوئل فورمن" رئیس تحقیقات پروژه پژوهش تغذیه برای انجمن بهداشت ملی"نیو جرسی"می گوید: دستورالعمل های جدیدی که بر غذاهای گیاهی سرشار از مواد مغذی تأکید می کند، می تواند مردم جوامع را قادر سازد تا به طور چشم گیری سلامت خود را بهبود ببخشند، از هزینه های مراقبت بهداشتی بکاهند، و در عین حال از میلیون ها مورد مرگ بر اثر بیماری قلبی، سکته، سرطان و دیابت جلوگیری به عمل آورند. هم اکنون زمان تحول در زمینه مراقبت بهداشتی فرا رسیده است، زمانی که پیش گیری از طریق رژیم غذایی صحیح، نه فقط دارو، تبدیل به مبنایی برای مراقبت بهداشتی مدرن می شود.

بنیاد حفاظت جهانی، برای مصرف مقدار بیشتر میوه و سبزی، چیزی فراتر از پیشنهادهای ملایم را توصیه می کند. با اطمینان قطعی از این که یک رژیم غذایی گیاهی می تواند راه حل مستقیم و مقرون به صرفه ای برای درمان بیماری های مزمن باشد، بنیاد حفاظت جهانی WPF از دولت ها می خواهد تا اقدامات و فعالیت هایی را در سراسر کشور برای یک تغییر اجتماعی به سمت تغذیه گیاهی تر آغاز کنند.

دلم برای بی بی جان تنگ شده. او که اگر سر سفره نان سنگک وماست و سبزیجات تازه نبود می گفت: "این سفره نه برکت دارد نه سلامت" و غذا نمی خورد. افتخارش هم 22 دندان سالم دهانش بود و دفترچه بیمه ای که تنها ۲ برگش پر شده بود و 92 سال عمری که تا پیش از رفتنش، از خدا گرفته بود.
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
3.69179s, 19q