گزارشی از محله خاك سفيد تهران

۱۳۹۳/۰۴/۱۲ - ۱۵:۴۵ - کد خبر: 115183

سلامت نیوز: با عبور از كنار خانه هاي مردم بار ديگر نماي قديمي ساختمان ها تكرار مي شود، ساختمان هايي كه حتي پاركينگ هاي 15 – 10 متريشان هم به اجاره كساني درآمده است كه سقفي براي زندگي نداشته اند.

نمايي كه يادآوري مي كند «خاك سفيد، محل پخش مواد مخدر بوده و هست و اين تصور كه با تخريب منازل غربتي ها، اين محله پاك شده اشتباه از آب درآمده و با پراكنده شدن غربتي ها در جاي جاي محله، معضلاتي از اين دست دو چندان شده است
«گلشن» با بازار ميوه و تره بار، سالن ورزشي سرپوشيده، سراي محله و پارك مجموعه يي است كه پس از تخريب خانه هاي غربتي ها و در چند سال اخير ساخته شد تا نمادي از ساخت و ساز شهري و تلاشي در راستاي بهبود وضعيت زندگي مردم اين محله باشد اما با اين حال محله خاك سفيد از حداقل امكانات شهري بي بهره است

«مستقيم...؟»
«سوار شو...»!
«خاك سفيد چه جور جاييه آقا؟»

«اينجا؟ بهترين جاي دنياس! تگزاسه! اروپاس! اصلاهركس مي خواد آب بندي بشه، اول بايد بياد اينجا! اينجا منطقه آزاده ديگه»!
و پياده كه مي شدي، سوغات بهترين جاي دنيا را روي پيشاني اش مي ديدي: جراحت باريكي از ضرب چاقو...
اينجا خاك سفيد است، جايي كه ضخامت يك ديوار تنها مرزي است كه قمارخانه را از نماد امنيت جدا مي كند. همسايگي حيرت انگيزي كه هم نشان از ترس دارد و هم زور. ترسناك تر آنكه در اين قرابت ديوار به ديوار، رد پاي غربتي ها آشكارا ديده مي شود. گروهي كه تصور مي شد 14 سال پيش و همزمان با تخريب خانه هايشان توسط نيروي انتظامي، به تمامي از اين محله كوچ كرده باشند اما حالانه تنها چنين اتفاقي نيفتاده بلكه پراكندگي شان در سطح محله، بر معضلات گذشته نيز افزوده است. بازگشتي كه بيش از هر چيز اين موضوع را اثبات مي كند كه «خاك سفيد» امن ترين نقطه براي بزهكاري بوده و هست. محله يي كه با سرانه مسكن 5/5 مترمربع براي هر نفر بستري مناسب براي انواع انحرافات اخلاقي است. نزاع و درگيري هاي هر روزه نيز محصول اين مزرعه آفت زده است: آيينه يي از «خاك سفيد» كه دورنمايي جز اين را به تصوير نمي كشد كه «اگر خاك سفيد به حال خود رها شود، اين بار غربتي ها تمام آن را فرا مي گيرند».

آغاز سفر
هجوم بي وقفه مسافران به ايستگاه پاياني، يادآور خاطره دلهره آور مدير سراي محله خاك سفيد و تصويري از محله، قبل از تخريب سال 79 است كه مو بر بدن سيخ مي كند:
«من سال 76 سرباز بودم. تو يكي از اون روزا عروسي برادرزاده ام بود. من و همسرم براي كادوي عروسي يه سرويس چيني دوازده نفره خريديم. اون زمان قيمت اين سرويس چيني 60 هزار تومن بود. اون رو پشت وانتمون گذاشتيم. براي رفتن به خانه برادرم بايد از وسط محله غربتي ها رد مي شديم خيابونا دست اندازي شديد داشت. من اولين دست انداز رو رد كردم اما تو دست انداز دوم احساس كردم يه چيزي از پشت وانت پريد بيرون اما چون محله ترسناك بود اصلاپياده نشدم ببينم چي بود. وقتي به خونه برادرم رسيديم، اومديم جعبه رو از پشت وانت برداريم كه يكهو ديديم وانت خاليه! ما چون از محله غربتي ها رد شده بوديم مطمئن بودم كه كار، كار غربتي هاست. به برادرم گفتم ميرم و جعبه رو پس مي گيرم. همه ترسيدن و گفتن نرو، تو رو مي كشن. اما وانت رو روشن كردم و به همون جايي رفتم كه احساس مي كردم چيزي از وانت بيرون پريده...» فريادهاي ميوه فروشاني كه در ورودي متروي فرهنگسرا ايستاده اند امان خيال نمي دهد! فرياد هايي كه با هوار رانندگان بي شماري كه در ورودي مترو توقت كرده اند همراه مي شود تا گستره اين ناحيه، از كوهسار تا جواديه و از حكيميه تا تهرانپارس را در چشم بر هم زدني در ذهن ما حك كند. تعدد تاكسي ها و سواري هاي ايستاده مقابل مترو آنقدر زياد است كه باورش سخت است اين همه نان آور خانواده، از يك جا ارتزاق مي كنند اما اين فكر مجال كوتاهي براي جولان مي يابد چرا كه كارمند مترو حجم مسافران ايستگاه فرهنگسرا را «به 30 هزار ورودي و 90 هزار خروجي» در طول روز تقسيم مي كند. رانندگان پيوسته داد مي زنند، روزي خود را بر مي دارند و بهانه يي دوباره براي تشكر از خدا مي يابند.

محلي براي آرامش
از ميان خيابان ها و مياديني كه نام بلندشان حنجره رانندگان را مي آزارد، مقصد خود را مي يابيم. در ميان عجله مردمي كه از فضاي تاريك مترو بيرون جسته اند، سيماي «فرهنگسراي اشراق» بيش از هر چيز ديگري دلبري مي كند و اين پله هاي پل عابرند كه وصال يار را نصيب مان مي سازد. محوطه داخلي فرهنگسرا، فضايي سرسبز و دلنواز دارد و در اين رنگ آميزي خلاقانه، تنديس «شهاب الدين يحيي سهروردي» مشهور به «شيخ اشراق» با صلابت خودنمايي مي كند. «فرهنگسراي اشراق» از پارك، كتابخانه، سالن تئاتر و مركز همايش بهره مند است اما در بين همه اينها، اين آرامش اش است كه مردم را به سوي خود جذب مي كند. البته اين آرامش سبب از ياد رفتن ناآرامي هاي خاك سفيد نشده چرا كه هنوز «افتخار به لات منشي» و «اهميت كارهاي فرهنگي و لزوم آمدنش به اين محله» نقل زبان بيشتر مردمي است كه از آرامش بوستان لذت مي برند. نگهبان فرهنگسرا هم كه همه چيز را «خوب» مي داند، قصد انكار اهميت «آمدن امكانات بيشتر به خاك سفيد» را ندارد. دل كندن از آرامش فرهنگسرا كار ساده يي نيست اما چون مقصد جاي ديگري است، اين اتفاق مي افتد.

ورود به خاك سفيد
در چشم برهم زدني تاكسي پر مي شود و راه مي افتد. راننده كمربند ايمني را روي خودش ولو مي كند و مدام به زباني ناآشنا چيزهايي مي گويد و مي خندد. وقتي پايش را روي گاز مي گذارد، تصوير پي در پي ماشين ها كنار مي رود تا بار ديگر سيماي «فرهنگسراي اشراق» ظاهر شود. راننده كه در امتداد خيابان مي راند، ريز و درشت منطقه معلوم مي شود. از خانه هاي مردم كه سبك ساخت و سازشان قديمي است و تفاوت آشكاري با خانه هاي نقاط همجوارشان دارند گرفته تا چاله و چوله هاي خيابان. سطل هاي زباله آهني هم به وفور ديده مي شوند اما باز هم حجم زيادي از زباله ها را روي زمين ريخته اند. مغازه ها خود را با بنرهاي بزرگ به عابرين معرفي مي كنند اما اين آگهي ها ساده تر از آنند كه اكنون در غوغاي تبليغات سراغ داريم. ميوه فروشي، سوپرماركت، مكانيكي و سمساري بنرهايي هستند كه بيش از همه به چشم مي آيند. اما در اين بازار كسب و در آمد، قفس هاي چند طبقه پر از مرغ هاي زنده كنار خيابان بيش از هر چيزي ديده مي شوند. ماشين هاي سنگين نيز سيماي منطقه را به تمامي تحت تاثير خود قرار داده اند. ماشين هايي كه اهالي خاك سفيد، تنها رانندگان آنها هستند و صاحبان اين ماشين ها، خود در محله هاي بالاي شهر زندگي مي كنند. راننده سپيد موي همچنان، مي خندد و مي راند. او شرايط منطقه را «خيلي خوب» مي داند چرا كه باور دارد در محل زندگي اش «همه چيز هست». آسمان، در دفتر حضور و غياب خورشيد، سر به غروب مي ساييد و ما حالابه مقصد رسيده ايم. درست مثل مدير كه وقتي به محله غربتي ها رسيده، ماشين را خاموش كرده و براي لحظاتي منتظر مانده است: «بعد از چند دقيقه يه خانم به من نزديك شد و از من پرسيد اينجا چي مي خواي؟ من گفتم يه دست ملامين واسه خونوادم گرفته بودم كه گويا بچه هاي محله شما به شوخي اون رو برداشتن! البته تو اون جعبه سرويس ملامين نبود، من براي اينكه ملامين ارزون تر از چيني بود به اونا اينجوري گفتم. زن به من گفت چقدر ميدي تا بگم كي اون رو برداشته؟ گفتم پنج هزار تومن مي دم. وقتي پول رو به زن دادم فقط اشاره انگشتش رو ديدم كه پسر جوان16 – 15 ساله قوي هيكلي رو نشون مي داد. رفتم پيشش و گفتم: ما يه چيزي پشت وانت داشتيم كه بچه هاي شما به شوخي برداشتن. پسر گفت: چقدر ميدي جاش رو بگم؟ گفتم: پسرخوب! من هم اگه بخوام مي تونم مث تو رفتار كنم البته اين رو الكي گفتم چون واقعا مي ترسيدم! خلاصه گفت ميدونه جعبه پيش كيه ولي پنج تومن مي خواد. منو به يه سالني برد كه پر از دود بود و تو اون فقط سراي رو به پايين ديده مي شد. يكي تزريق مي كرد، يكي مواد ميزد، خلاصه بد اوضاعي بود. تا حالاتو عمرم اونقدر نترسيده بودم...»

حرارت سكوت
گرماي هوا بار ديگر رشته افكار را پاره مي كند اما اين گرما هرگز به اندازه حرارت تنور نانوايي ها نيست. نانواهايي كه دسترنج شان، گرچه هر روز مهمان سفره هاي مردم خاك سفيد است اما گويي خودشان چندان تمايلي به بيان خواسته هايشان ندارند. زير لب با يكديگر حرف مي زنند اما چيزي بروز نمي دهند. تا اينكه يكي از شش نانوا، از سوزاندن خواسته هايش در تنور سكوت صرف نظر مي كند و زمزمه «همه دنبال مشكلات خودشانند» را زينت نان تافتوني مي كند كه روي پيشخوان مي اندازد و زمزمه «همه كارگرند، زحمت مي كشند» كه به سختي و از لابه لاي موجي از واژه هاي غريبه به گوش مي رسد.

بي اعتنايي به محيط زندگي
«غربتي ها كه پيش از تخريب سال 79 در يك جا جمع شده بودند، الان كمتر شده اند اما در هر حال در سطح محله پراكنده اند. اينها مي آيند و شبانه زمين هاي بي صاحب را ديوار كشي و بعد با بنگاهي ها ساخت و پاخت مي كنند و آن را به اين و آن مي فروشند، بدون سند.» اين ادعاي چند نفر از ساكنين محله است. چشم بچرخاني تابلوهاي مشاور املاك را بيش از هر چيز ديگري مي بيني. در بنگاهي، دو جوان با چهره هاي خندان نشسته اند. نگاه مان كه در هم افتاد باب سخن باز شد اما يكي از آن دو از همان اول راهش را جدا كرد كه «من مال اينجا نيستم.» اما ديگري كه نيازي به انكار نمي ديد، گفت: «اينجا همه چيزش خوب است، خوب...» اما ارتباط غربتي ها و بنگاهي ها به مذاق هيچ كدام شان خوش نيامد. «هركه گفته، بيخود كرده، اين قضيه مربوط به 20 ساله پيشه». ياد خاطره مدير مي افتم كه مي گفت: «وقتي وارد سالن شديم مرد خشني كه سبيل بلندي هم داشت جلو اومد و با لحن بي ادبانه يي پرسيد اين كيه؟ تزريقيه؟ من ديگه زبونم بند اومده بود و نمي تونستم چيزي بگم ولي اون پسر گفت نه، هيچ كاره است. دوباره پرسيد پس كيه؟ ماموره؟ پسر اين بار جواب داد نه عمو! جعبه مال آقاست! مرد سبيل بلند با عصبانيت داد زد برو گمشو! بسته، مسته كجاس! بعد با كف دست محكم به سينه من زد و منو هل داد به سمت در سالن. عقب عقب رفتم و سرم محكم خورد به برجستگي روي در و شروع كرد به خون آمدن...» گرچه آن دو جوان بنگاهي اين خاطره را نمي شنيدند اما با اين حال سكوت بر آنها نيز حكمفرما شده بود. بعد از لحظاتي دوباره نگاهي به بيرون انداختند و خنده يي به بلنداي بي اعتنايي سر دادند. بي اعتنايي اي كه خود عاملي جدي در گسترش هرج و مرج و رشد آسيب هاي اجتماعي است. آسيب هايي كه دليل اصلي انواع شرارت هايي است كه از اين منطقه سر بر مي كشد و «وجود پنج، شش خلافكار در هر خيابان» را نقل زبان پيرمردي مي كند كه در «پارك آزاده» به دور دست ها خيره شده است.

خانواده ها، معتادان و . . .
حالاهوا كاملاتاريك شده و اينجا خيابان 22 بهمن است. همان خياباني كه در گذشته، محله غربتي ها و پاتوق انواع و اقسام جرايم و انحرافات اخلاقي بود و حالابه «پارك گلشن» ختم مي شود. با عبور از كنار خانه هاي مردم بار ديگر نماي قديمي ساختمان ها تكرار مي شود، ساختمان هايي كه حتي پاركينگ هاي 15 – 10 متريشان هم به اجاره كساني درآمده است كه سقفي براي زندگي نداشته اند. نمايي كه يادآوري مي كند «خاك سفيد، محل پخش مواد مخدر بوده و هست و اين تصور كه با تخريب منازل غربتي ها، اين محله پاك شده اشتباه از آب درآمده و با پراكنده شدن غربتي ها در جاي جاي محله، معضلاتي از اين دست دو چندان شده است.» در اكثر خانه ها، نيمه باز است و باد، پرده هاي آويزان ورودي خانه ها را تكان مي دهد. با عبور از كنار پدري كه در پياده رو، چند سيخ كباب را روي منقل باد مي زند، دو زن و يك مرد كه قليان به دست، زندگي شان را دود مي كنند و دختر بچه يي كه تمامي اين لحظات را در خاطره خود ثبت مي كند، چهره «پارك گلشن» زير نور ضعيف چراغ هايش نمايان مي شود. پاركي كه فضايي سرسبز، چند وسيله ورزشي، نيمكت، دو تاب و چند سرسره دارد. ساعت از 9 عصر گذشته وهنوز خانواده هايي در پارك مشغول بازي با كودكان شان هستند. خانواده ها در پارك تنها نيستند و مجموعه يي از معتادان و بزن بهادرها هم در كنارشان ديده مي شوند. چند جوان كه در گوشه يي از پارك، قليان را همچون معشوقه يي به آغوش كشيده اند، سه مرد قوي هيكل روي يكي از نيمكت ها نشسته اند و با آب و تاب فراوان از كتك كاري چند لحظه پيش شان مي گويند. دو ولگرد كه توان راه رفتن ندارند در پارك پرسه مي زنند اما پدر و مادرها با اين دليل كه
«پارك روشن است و نور كافي دارد» و « اين افراد كاري با ما ندارند» به سادگي از كنار اينها مي گذرند. ماشين گشت نيروي انتظامي هم كه در اين چند ساعت، بيشتر از دو، سه بار سر و كله اش آفتابي نشده بود، اين بار هم با چراغ هاي خاموش مي آيد و بي اعتنا، عبور مي كند.

احساس عدم امنيت در بين مردم
«گلشن» با بازار ميوه و تره بار، سالن ورزشي سرپوشيده، سراي محله و پارك مجموعه يي است كه پس از تخريب خانه هاي غربتي ها و در چند سال اخير ساخته شد تا نمادي از ساخت و ساز شهري و تلاشي در راستاي بهبود وضعيت زندگي مردم اين محله باشد اما با اين حال محله خاك سفيد از حداقل امكانات شهري بي بهره است. عدم امنيت را هم مي توان با چرخي كوتاه در كوچه پس كوچه هاي خاك سفيد، به راحتي ديد. مردم اين محله براي محافظت از اتومبيل هايشان يا آنقدر آنها را نزديك ديوار پارك مي كنند يا در طول شبانه روز مدام به آنها سر مي زنند و خواب را بر چشمان خود حرام مي كنند. در سكوت شب، خونابه يي كه جلوي مغازه مرغ فروشي بر زمين ريخته ياد برجستگي روي ديوار و مخمصه يي كه مدير در آن گير كرده بود را دوباره زنده مي كرد. اما گويي مدير به انتهاي خاطره اش نزديك مي شد:
«وقتي ديدم كه اوضاع اين جوري شد برگشتم به طرف گفتم آقا چقدر شما آدم با شخصيتي هستيد! اصلاشخصيت فقط برازنده شماست تو اين دنيا! يه مقدار كه اوضاع آروم شد دوباره گفتم كه من كارگرم و ندارم و از اين حرف ها. طرف پرسيد: چند خريده بودي؟ گفتم 30 هزار تومن. گفت: خب، پولش رو بده تا بهت برگردونم! با تعجب گفتم من قبلاخريدمش! جواب داد: حالابچه هاي ما زحمت كشيدن و اين جعبه رو از پشت وانت شما برداشتن، اگه مي افتادن زمين و مي مردن اونوقت تو پول خونشون رو مي دادي؟! گفتم ببخشيد، نمي دونستم ولي اگه مي فهميدم حتما نگه مي داشتم! گفت آهان، حالاشدي بچه خوب...»

زحمتكشان در هجوم آسيب هاي متعدد
ساعت از 10 شب گذشته و آخرين قطار خط صادقيه، تا لحظاتي ديگر از ايستگاه فرهنگسرا حركت مي كند. سكوت شب كه گهگاه با صداي بلند باند اتومبيل ها و اگزوز دستكاري شده موتوسيكلت ها تكه تكه مي شود، ياد خانمي را زنده مي كند كه مي گفت «ما اينجا، شب ها خيلي دير بشود، تا ساعت 10 مي توانيم بيرون بمانيم، بعد از آن خطرناك است» و اين حرف يقينا توصيه يي دلسوزانه بود! در بازگشت، ياد شش نخ سيگاري كه دستان دختر بچه يي را پر كرده بود و مي رفت تا سرمايه يي را دود كند، ياد مردي كه در تاريكي شب، در انتظار ذره يي افيون زندگي اش را مي باخت و ياد ناله هاي زني كه معصوميت را مي شكافت، آزار دهنده، مي آمد و مي رفت و پيوسته هشدار مي داد كه شايد «اكثر مردم محله خاك سفيد، كارگر و سر به زير باشند اما هيچ تضميني نيست كه در هجوم آسيب هاي اجتماعي متعدد و كمبود خدمات اجتماعي و رفاهي فراوان، سر به زير و زحمتكش باقي بمانند».

پايان سفر
آخرين قدم ها در محله خاك سفيد با پايان خاطره مدير همراه مي شد. آنجا كه نفسي تازه كرد و گفت: «خلاصه از من 20 هزار تومن گرفت و بعد به نوچه هاش گفت: بستش رو بهش بديد، بره گم شه، آشغال! بعد با اون پسري كه با من بود جعبه رو پشت وانت گذاشتيم اما تا اومدم ماشين رو روشن كنم دوباره اون پسر گفت كه آقا چقدر ميدي تا دوباره تا دم در اونجايي كه مي خواي جعبتو ببري كسي نيايد برش داره؟! پنج تومن دادم و اونم با يه چوب پشت وانت نشست: تا انتهاي محله غربتي ها. آدم هاي زيادي اينجا هستن كه از اين خاطره ها دارن. اتفاقا همين چند روز پيش بود كه احساس كردم يه بار ديگه، تو روز روشن، چند تا غربتي رو همين حوالي ديدم...»
منبع: روزنامه اعتماد

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
نظرات
یکی
من خودم دانشجوی یکی از دانشگاههای این محله هستم متاسفانه و چیزهایی که اینجا نوشته شده همه درست هستن و حتی افراد خود منطقه مرتب به همه دانشجوها اخطار می دن که حسابی احتیاط کنن. همین چند وقت پیش دختری دانشجو گویا ربوده شده که هنوز هم خبری ازش نیست. ولی وقتی خود تهران انقدر نا امنه دیگه از مناطق حومه اش چه انتظاری می شه داشت؟ این وظیفه مسولینه که امنیت مناطق مختلف رو تامین کنن.
حالت انشایی این نوشته کمی مثل متن داستانیش کرده بود تا یه گزارش ولی کلا همین که سعی در روشن کردن مردم شده خودش جای تشکر داره.
مژگان خانم شما مثکه خودت از یه فیلتر خاصی داری نگاه می کنی به همه چیز، شما کامنت خودتو برو ویرایش کن! شهید و غیر شهید اصلا چه ربطی به این موضوع داره؟؟؟!!! بعدم همه مردم ایران از همه جا رفتن جنگیدن و اینکه فقط اونجا خیابون به اسم شهدا داره که دیگه واقعا جوکه ساله! شما دو قدم برو شهرهای مختلف ایران رو ببین بعد بیا اینجا شعار بده!
Mozhgan
با سلام
شما که انقدر از بالا نگاه میکنین و ژس نقد کننده هارو به خودت میگیری،تا حالا به این موضوع فکر کردی که همین محله خاک سفید که از نظر شما خیلی خوف و وحشتناک هستش چندتا سردار شهید ازش بلند شده چندتا سردار جونشون و فدا کردن تا شما الان با خیال راحت بشینی و راجب محلشون فلسفه بافی کنی؟
دوست عزیز تحقیق کن و منطقی دست به قلم ببر...
برو تحقیق کن ببین که تک تک کوچه ها به اسم شهیدای محلست....
کوچه شهید اکبری....
کوچه شهید مرتضوی...
کوچه شهید رنجبر،صحرا نورد....و خیلی از شهیدای دیگه که هنوز اسمشون روی هیچ کوچه ای نیست.مثل سید اصغر هاشمی
پس لطف هرچی سریعتر این متنی که با افکار کور نوشته شده رو ویرایش کنی...
یا علی
....
چیه رمان نوشتی؟
خیلی مسخرس
سجاد
با سلام و عرض ادب خدمت خوانندگان مطالب فوق
والبته سلامی گرم به گرمای قلب اهالی این منطقه مخصوص نویسنده و سردبیر سایت.
اینطور که از مطالب بالا پیداست نویسنده انشا نویس خوبی بوده در دوران تحصیل اما مثل اینکه عینک ته استکانی ایشون فقط رو مطالبی که از قبل تعیین شده بوده زوم کردن!!!!!درد اعتیاد"کودک کار بودن"محله ی بد نام داشتن ...خیلی عذاب سختیه اما اینجور عذاب ها همه جا تو همه ی محله ها پیدا میشه!اما عذاب وجدان خیلی بیشتر از ایناست...وجدانم پیش هرکسی بیدار نیست تا گوشزد کنه به افراد!امیدوارم نویسنده و سردبیر هروقت دلشون ترفیع درجه خواست یک سری به کتابخونه و مساجد و دانشگاه های همین محله بزنن ...لازم به ذکره که بگم این محله میزبان چندین دانشگاه سرشناس از جمله (صنعت اب و برق عباسپور . خواجه نصیر. ازاد واحد تهرن شمال...)هست.
امیدوارم نویسنده بازم به این محله سری بزنه اما قبل از اومدن به قول سهراب (چشمهارا باید شست جور دیگر باید دید...)
با تشکر از هم محلی های صبورم
من خودم بچه همین محلم.چیزایی که نوشتید درسته.ولی با این که سال ۷۹ این غربتی ها رو جمع کردن بازم چن خانواده غربتی مونده!!!!!که کارشون فروش مواد و اینجور چیزاس.خودم هزار بار به چش دیدم که میگم.پلیسم خیلی هزار بار گرفتشون ولی دو ساعت بعد ولشون میکنه....
3.34983s, 24q