راهنمای کامل استفاده از نخ دندان

۱۳۸۵/۱۲/۰۴ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 1282
راهنمای کامل استفاده از نخ دندان
 

 مجموعه ای از عوامل فردی در انتخاب نخ دندان تعیین کننده است از قبیل: میزان محکمی تماس دو دندان مجاور، زبری ناحیه و میزان تبحر فرد. ولی برتری یک نوع محصول خاص (سئوالی که زیاد پرسیده میشه) در این انتخاب نقشی ندارد. طبق تحقیقات تمام انواع نخ دندانها در برداشت پلاک مساوی و خوب عمل میکنند. البته منظور این نیست که میتونیم با نخ خیاطی یا نخ قالی! و مثل بعضی از افراد از یک تیکه پلاستیک فریزر و ... برای این کار استفاده کنیم. در گذشته تصور میشد که موم روی نخ دندان روی سطح دندان باقی میماند که خود عاملی برای گیر پلاک و تحریک لثه میشود، ولی امروزه نشان داده شده است که موم نخ دندان بر روی سطح دندان باقی نمانده و همچنین بهبود در وضعیت سلامت لثه ارتباطی با نوع نخ دندان استفاده شده ندارد. بنابراین توصیه ارائه شده درباره نخ دندان مصرفی بیمار، باید بر اساس سهولت و علاقه شخصی وی باشد.

 

یک نخ دندان خوب، اولا باید در سطح مقطع خود حالت مستطیل و نواری باشد (نه مثل نخ خیاطی گرد) تا کاملا روی سطح دندان بخوابد. ثانیا نباید به راحتی پاره و ریش ریش شود و در آخر اینکه به مواد مومی، معطر (معمولا اسانس نعنا) و ترجیحا فلوراید (fluride) آغشته شده باشد.

 

 

                                 

 

روش استفاده از نخ دندان:

 

قبل از مطالعه توضیح استفاده از نخ دندان، به دو نکته مهم توجه داشته باشید؛ اول اینکه نخ دندان باید تمام سطح دندان رو پوشش بده، یعنی اینطور که اگر دندان رو یک مکعب فرض کنید، نخ باید بتونه روی یک وجه کاملا بخوابه (از یک ضلع تا ضلع دیگه). حال اگر در سطحی که نخ خوابیده یک فرورفتگی باشه، نخ دندان دیگه قادر به تمیز کردن پلاک داخل فرورفتگی نخواهد بود و باید از یک وسیله مخصوص به نام مسواک بین دندانی (inter-proximal brush) استفاده کرد، تشخیص این فرورفتگی معمولا به عهده دندانپزشک شماست. نکته دوم هم اینکه عمل انجام نخ دندان باید در تمام سطح بین دو دندان انجام شود نه فقط ناحیه زیر لثه، یعنی باید از محل تماس دو دندان (contact point/area) تا حداکثر جایی که با فشار ملایم نخ داخل شیار لثه میرود عمل نخ دندان رو انجام بدین. این دو نکته اهمیت بالایی دارند، بعضا دیده میشه که بعضی از افراد میگن که مرتب نخ دندان رو استفاده میکنند ولی پوسیدگی بین دندانهاشون وجود داره، دلیلش هم عموما همین دو نکته ساده ای هستش که عرض کردم.

 

به عمل انجام نخ دندان، فلاسینگ (flossing) گفته میشود که ما هم از این به بعد اصطلاح فلاسینگ رو بکار میبریم.

 

در زیر شرحی خلاصه و مفید در مورد اصول اولیه استفاده از نخ دندان مطالعه میکنیم:

با یک قطعه از نخ دندان که دارای طول کافی باشد تا بتوان آن را در دست گرفت شروع کنید. 30 تا 45 سانتی متر معمولا کفایت میکند. حال بسته به راحتی و تبحر شخصی، این قطعه ممکن است بدور انگشتان پیچیده شود یا اینکه دو سر آن به صورت محکم بهم گره زده شود تا به صورت یک حلقه در آید. هر دو روش راحت و آسان میباشند ولی روش ایجاد حلقه برای اطفال و افراد با توانایی کمتر مفیدتر است.

 

 

      

 

اگر تمایل به حلقه زدن نخ ندارید، یک سر نخ را 2 تا 3 دور بدور انگشت میانه یک دست بچرخوانید و حدود 10 سانتی متر آن طرف تر، چند دور نخ را بدو انگشت میانه دست دیگر بچرخوانید (سر دوم نخ رها میباشد). در نتیجه در این حالت با خم کردن انگشتان میانه دو دست به داخل (به سمت کف دست) نخ از طرفین محکم کشیده شده و انگشتان سبابه و شست آزاد بوده و قادر به هدایت درست و انجام مانور های لازم نخ خواهند بود. علاوه بر این بعدا نخ مصرف شده بدور انگشت اول پیچیده خواهد شد و نخ تمیز از انگشت دیگر باز میشود.

 

مانور انگشتان جهت سهولت در کار با نخ دندان مهم است، عموما از انگشتان شست جهت استفاده در دندانهای فک بالا و از انگشتان سبابه جهت پاک کرن دندانهای پائين استفاده ميشود. قرار گيری انگشتان بايد به صورتی باشد که فاصله دو انگشت دست بين 1.5  الی ۲ سانتيمتر باشد که بهترين موقعيت تسلط بر نخ دندان است، اگر از روش حلقه استفاده میکنید، اين فاصله با افزايش و يا کاهش قطر حلقه نخ دندانی که ايجاد کرده اید بدست می آید.

 

نخ دندان را محکم بین انگشت شست و سبابه (به شکل توجه کنید) یا بین دو انگشت سبابه بکشید و سپس آن را به آرامی از بین هر ناحیه تماس (contact) با یک حرکت جلو و عقب عبور دهید. توجه کنید که نخ را به هیچ وجه با فشار از ناحیه تماس عبور ندهید چون ممکن است پس از عبور ناگهانی از ناحیه تماس، به لثه بین دندانی صدمه بزنید.

 

حال که نخ دندان در ناحیه زیر تماس بین دو دندان قرار گرفت، نخ را به آرامی به ناحیه شیار لثه (فضای بین لثه و سطح دندان) هدایت کنید و سپس نخ را از در طرف محکم روی یکی از دندانها بکشید تا کاملا روی آن سطح خوابیده و با دندان منطبق شود. حال نخ را محکم در طول دندان به سمت ناحیه تماس (contact) حرکت داده و سپس مجددا به آرامی آن را بداخل شیار لثه هدایت کنید (یعنی بصورت عمودی بالا و پایین شود نه بصورت افقی جلو و عقب کنید). این کار را 2-4 مرتبه تکرار کنید و هر دفعه میتوانید از قسمت تمیز نخ (نخ مجاور) استفاده کنید (به شکل زیر توجه کنید). سپس را در امتداد لثه بین دندانی حرکت داده و همین کار را بر روی سطح دندان مجاور تکرار کنید. این کار را در تمام سیستم دندانی از جمله پشت آخرین دندانها نیز انجام دهید.

 

 

            

 

بعنوان یک نکته در استفاده از نخ دندان، بعد از تميز کردن يک ناحيه به ازای هر دندان که تميز ميکنيد نخ دندان را در بين انگشتانتان بچر خانيد (وقتی که قسمت کارگر نخ کثیف شد یا شروع به رشته رشته شدن میکند) تا هميشه يک ناحيه تميز از نخ دندان در بين دو انگشتتان قرار گيرد. حلقه بودن نخ دندان اين مزايا را دارد که از کل طول نخ استفاده ميکنيد حتی نزديکی های محل گره زدن نخ. در صورت چرخش مداوم نخ از انتقال مواد عفونی موجود در بين يک دندان به نواحی مجاور جلوگيری خواهيم کرد، اگر هم نخ را حلقه نکرده اید، نخ را از دور انگشت وسطی یک دست (مثلا دست چپ) یک دور باز کنید و بدور انگشت میانه دست دیگر یک دور اضافه کنید، در نتیجه قسمت تازه و تمیز نخ آماده استفاده میباشد.

 

عمل فلاسینگ میواند با استفاده از یک وسیله نگه دارنده نخ دندان (floss holder) آسانتر انجام گیرد. اگر چه استفاده از چنین وسایلی عموما وقت گیر تر از فلاسینگ به کمک انگشتان دست میباشد، ولی آنها میتوانند برای بیماران فاقد مهارتهای دستی و برای پرستاران بیماران عقب مانده ذهنی و بستری مفید باشد. عیب این وسایا این است که وقتی نخ آن کثیف شد و یا رشته رشته شد باید مجددا نخ به آنها وصل شود. نخ نگه دارنده های (floss holders) با نخ های از قبل نصب شده نیز در دسترس بوده و ممکن است برای برخی افراد راحت تر باشند.

 

                         

 

در ادامه توجه شما را به نکاتی برای فلاسینگ درست جلب میکنم:

 

1. همانطور که گفته شد، نخ دندان را از يک طرف ديواره دندان وارد کرده و از ديواره مقابل خارج کنيد يعنی نخ دندان يک حلقه کامل بین دو دندان مجاور بزند و روی سطح دندان کاملا منطبق شود (شکل اول)

 

2. نخ دندان را حتما به آرامی به لثه مجاور دو دندان بکشيد تا خوب تميز شود . در اوايل شايد از لثه خون بيايد، ولی عموما این خونریزی مهم نبوده و علامت التهاب ناحیه است و قاعدتا بعد از مدتی که لثه و سطح دندان خوب تميز شدند خونريزی کاهش پيدا کرده و متوقف میشود. در صورت ادامه خونريزی حتما به دندانپزشک مراجعه کنيد. احتمالا به جرم گيری و درمان لثه نيازمند خواهيد بود (به قسمت ژنژویت و پریودونتیت مراجعه فرمایید).

 

۳. در صورتی که استفاده از نخ دندان همراه با رشته رشته شدن نخ باشد و يا منجر به پاره شدن نخ دندان شود، سه مشکل ممکن است وجود داشته باشد که در این صورت حتما باید با دندانپزشک مشورت کنید. اول پوسيدگی در بين دو دندان، دوم وجود جرم در این ناحيه (جرم با نخ دندان برداشته نمیشود) و سوم پرکردگی و ترمیم نامناسب یا لبه پروتز نامناسب.

 

۴. از لحاظ کلی، بهترين زمان استفاده از نخ دندان در حین مسواک زدن (پس از صرف غذا) خواهد بود به اين صورت که وقتی مسواک زدن را شروع کرديم و خمير دندان بخوبی کف کرد، مسواک زدن را موقتا کنار گذاشته و فلاسینگ را انجام میدهیم و بعد از استفاده از نخ دندان، مسواک زدن را ادامه ميدهيم! مسلما انجام این کار مشکل و پر دردسر خواهد بود و علاوه بر این کاری وقت گیر خواهد بود، پس اگر حوصله چنين کاری را نداريد، بهتر است قبل از مسواک زدن اول با نخ دندان بین دندانها را خوب تميز کنيد و بعد مسواک بزنيد. البته فلاسینگ پس از مسواک زدن نیز قابل انجام است.

 

۵. توجه داشته باشید که در صورتی که مشکلی از لحاظ پوسيدگی يا پر کردگی نامناسب داريد يا دچار بيماری لثه هستيد (نکته شماره سه)، استفاده از مسواک و نخ دندان مشگل شما را حل نخواهد کرد، لذا حتما به دندانپزشک خود مراجعه کرده و اول از سلامتی دندانهايتان مطمئن شويد بعد با خيال راحت به بهداشت دهان و دندان خود بپردازید.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.37113s, 18q