خانواده سالم، جامعه توانا

۱۳۸۶/۰۱/۱۷ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 2251
خانواده سالم، جامعه توانا

به گزارش سلامت نیوز دكتر حسن شاهزاده فاضلي، دبير علمي سومين جشنوارة آسيايي بهداشت خانواده، گفت: «بهداشت خانواده در كشورهاي توسعه‌يافته شاخص مهمي براي توسعه‌يافتگي محسوب مي‌شود و جامعة سالم را بايد در خانوادة سالم جست‌وجو كرد. وي مهم‌ترين اهداف جشنوارة بهداشت خانواده را توجه به عواملي كه سلامت خانواده را به مخاطره مي‌اندازد و نيز چاره‌جويي براي پيشگيري از آنها دانست.»
فاضلي توجه به عوامل ابتلاي افراد به بيماري‌هاي قلب و عروق، بيماري‌هاي عفوني و سرطان‌ها، و عوامل رواني‌ـ‌اجتماعي مؤثر بر سلامت خانواده را در صدر تحقيقات اين جشنواره برشمرد و گفت: «گرايش روزافزون تحقيقات نشان از اين واقعيت دارد كه علم بهداشت خانواده به جايگاه اصلي خود نزديك شده است.»
دكتر محمد كمالي، متخصص آموزش بهداشت، خانواده را اصلي‌ترين نهاد جامعه دانست و گفت: «تأمين سلامت خانواده تضمين‌كنندة جامعة سالم است. چرا كه يكي از اصلي‌ترين گروه‌هاي هدف، از نظر آموزش بهداشت، خانواده‌ها هستند.»
وي ادامه داد: «سابق بر اين، در مراكز بهداشتي‌ـ‌درماني، اقداماتي نظير ارزيابي سلامت جسمي مادران و كودكان، واكسيناسيون و پيشگيري از بيماري‌ها را انجام مي‌دادند كه، با توجه به تغيير نيازهاي بهداشتي خانواده‌ها و جانشيني مسائل روحي‌ـ‌رواني، بيماري‌هاي مزمن، حوادث و سوانح به‌جاي مشكلات جسمي و فيزيكي، ديگر پاسخگوي نيازهاي جامعه نيست.»
وي سطح سواد بهداشتي جامعه را پايين دانست و افزود: «درحال‌حاضر افراد بسياري تحصيل‌كرده هستند، كارشناس، كارشناس ارشد و دكتري، اما آيا مسائل بهداشتي را هم فرا گرفته‌اند، آيا اين موارد را به‌كار مي‌گيرند و براي سلامت خود و جامعه‌شان ارزش قائل هستند؟ مثلاً، عابر پياده‌اي كه از وسط خيابان مي‌گذرد سواد بهداشتي‌اش كم است و نمي‌داند كه ممكن است اين رفتار پرخطر براي سلامتي‌اش مضر باشد.»
به اعتقاد او، ما در آموزش مسائل بهداشتي و سلامتي به مردم دچار پزشك‌زدگي شده‌ايم. مثلاً وقتي فردي مي‌تواند بيماري‌اش را در شهرستاني كه اقامت دارد درمان كند و به تهران مي‌آيد نشان‌دهندة اين است كه در آموزش‌ها بد عمل كرده‌ايم، به‌گونه‌اي كه احساس مي‌شود همة امكانات در تهران است. يا اينكه در صورت بروز بيماري‌هاي ساده هم بايد به متخصص مراجعه كنيم، درحالي‌كه بسياري از اقدامات درماني به كمك پزشك عمومي رفع و رجوع مي‌شود و پزشك عمومي است كه بايد بيمار را به متخصص ارجاع دهد.»
كمالي اضافه كرد: «ما در انتقال اطلاعات بهداشتي به مردم نارسا عمل كرده‌ايم، به‌طوري‌كه دستورات سادة بهداشتي را به مردم آموزش نداده‌ايم. بنابراين بايد تلاش كنيم كه مردم به سمت رفتارهاي پرخطر نروند. به مردم بگوييد كه رفتارهاي پرخطر ازجمله تغذية نامناسب، بي‌تحركي، استعمال دخانيات، و رفتارهايي كه به بيماري‌هايي نظير ايدز و هپاتيت منجر مي‌شود، كدام‌اند. قطعاً اگر سواد بهداشتي مردم بالا بود، سبك زندگي‌شان تغيير مي‌كرد و رفتارهاي بهداشتي و كم‌خطر جانشين رفتارهاي پرخطر مي‌شد.»
وي نقش خانه‌هاي بهداشت و شبكه‌هاي بهداشتي‌ـ‌درماني را در ارتقاي شاخص‌هاي بهداشتي انكارناپذير خواند و افزود: «شاخص‌هاي مرگ‌ومير كودكان زير يك سال، كودكان زير پنج سال و مادران به‌شدت كاهش يافته است. ليكن شبكه‌هاي بهداشتي‌ـ‌درماني در مناطق شهري، برخلاف مناطق روستايي، توفيق چنداني حاصل نكرد.»
اين متخصص آموزش بهداشت به استفاده از ابزارهاي جديدي نظير اينترنت و رسانه‌هاي تصويري براي آموزش مسائل بهداشتي به خانواده‌هاي ايراني اشاره كرد و گفت: «استفاده از سايت‌ها و وبلاگ‌هاي اينترنتي يكي از زمينه‌هاي اصلي آموزش براي زوج‌هاي جوان است. خوشبختانه كاربران اينترنتي ايران روزبه‌روز در حال افزايش‌اند و اكثر آنان را جوانان تشكيل مي‌دهند، بنابراين مي‌توان از اين فرصت طلايي براي آموزش سلامت استفاده كرد.»
دكتر محمد اسلامي، رئيس ادارة تنظيم خانوادة دفتر سلامت خانواده و جمعيت وزارت بهداشت، اجراي برنامه‌هاي تنظيم خانواده را مبناي اصلي سلامت افراد جامعه و بهداشت باروري دانست و افزود: «توسعة برنامه‌هاي تنظيم خانواده به‌طور مستقيم بر بهداشت باروري و سلامت جامعه تأثيرگذار است.
بهداشت باروري طيف وسيعي از برنامه‌هاي سلامت كودكان، نوزادان و مادران را، كه در نهايت به سلامت خانواده مي‌انجامد، تحت پوشش قرار مي‌دهد، لذا در هيچ مقطع زماني نمي‌توان از ضرورت برنامه‌هاي تنظيم خانواده غافل شد و ادعاي بي‌نيازي كرد.»
با اجراي برنامه‌هاي تنظيم خانواده از 1368، ميزان باروري زنان از 5/2 فرزند (بيش از پنج فرزند در دوران بارداري يك زن) به دو فرزند كاهش يافته است و، با اين اقدامات، موارد مرگ‌ومير زنان به علت بارداري و عوارض آن به‌شدت كاهش يافته است.
وي با اشاره به اينكه 295 زن در سال گذشته، به‌دليل عوارض ناشي از زايمان و تعداد زياد بارداري، فوت كرده‌اند، گفت: «20 درصد (حدود 60 زن) در سنين بالاي 35 سال و 24 درصد (72 زن) بيش از 4 بار باردار شده بودند.»
دكتر عباس استاد تقي‌زاده، مديركل سلامت شهرداري، با تأكيد بر ارائة خدمات در نظام بهداشتي‌ـ‌درماني، گفت: «با توجه به اينكه نيازهاي بهداشتي جامعه تغيير كرده و منشأ اكثر بيماري‌ها رفتاري شده، نياز است كه مديريت سلامت به صورت كلان (اعم از وزارت بهداشت، شهرداري، بهزيستي و...) رويكرد خود را تغيير دهند. چرا كه ارائة خدمات بهداشتي اوليه به‌تنهايي تأمين‌كنندة سلامت خانواده‌ها نيست و بايد در زمينة ارتقاي بهداشت روان جامعه هم گام برداشت.»
وي با اشاره به اينكه اكثر زوج‌ها قبل از ازدواج شناختي از هم ندارند گفت: «50 درصد مراجعان به دادگاه‌هاي خانواده براي طلاق در سال اول ناشي از نبود شناخت زوجين از يكديگر و عدم مشاوره‌هاي روان‌شناختي قبل از ازدواج است. به همين منظور با مشاركت سازمان بهزيستي در زمينة آموزش‌هاي پيش از ازدواج در مناطق 22 گانة تهران كلاس‌هايي برگزار كرده‌ايم. در منطقة 14 تهران نيز، كه مجتمع دادگاه‌هاي خانواده محلاتي در آنجا استقرار دارد و اكثر پرونده‌هاي اختلافات خانوادگي به آنجا ارجاع مي‌شود، قرار است با مشاركت قوة قضاييه يك مركز مشاورة پيش از ازدواج داير كنيم. همچنين روي پرونده‌هاي خانوادگي ارجاعي يك مشاورة روان‌شناسي قرار گيرد تا مشخص شود كه براي اين زوج ادامة زندگي امكان‌پذير است يا خير و در صورت مثبت بودن، مي‌توان شرايطي فراهم كرد كه مشكلاتشان حل شود.»
دكتر تقي‌زاده اطلاع‌رساني و آموزش همگاني، مددكاري اجتماعي و مشاوره‌هاي روان‌شناسي (اعم از تحصيلي، خانوادگي و حقوقي) را خلأهاي موجود در عرصة سلامت دانست و اظهار اميدواري كرد كه راه‌اندازي خانه‌هاي سلامت بتواند با استفاده از پتانسيل مردم و ارگان‌هاي ذينفع خلأهاي موجود را جبران كند.
وي از افتتاح 35 خانة سلامت در 35 محلة شهر تهران خبر داد و گفت: «تا پايان امسال، اين عدد را به 50 خواهيم رساند و در
برنامه‌اي 5 ساله كل 371 محلة شهر تهران را تحت پوشش قرار خواهيم داد.»
به گفتة وي، ارائة كلية خدمات مشاوره‌اي، اعم از حل اختلافات خانوادگي، آموزش‌هاي پيش از ازدواج و بهداشت فردي، پيشگيري از بيماري‌هاي انتقالي جنسي، و مشاوره‌هاي تحصيلي و غيره در خانه‌هاي سلامت رايگان است. مديركل سلامت شهرداري به راه‌اندازي خانه‌هاي اسباب‌بازي اشاره كرد: «با توجه به اينكه منازل مسكوني كوچك شده و بازي‌هاي كامپيوتري و تلويزيون سرگرمي عمدة بچه‌هاست، براي بيرون آوردن كودكان از منازل و ارائة بازي‌هاي هدفمند به آنان، مهارت‌هاي رشد و حركت و سطح سلامت اجتماعي‌شان را ارتقا مي‌دهيم.»
با توجه به اهميت سلامت خانواده و به‌ويژه مادران و كودكان و اينكه تأمين سلامت آنان نقش مهمي در ارتقاي سلامت عمومي و توسعه‌يافتگي كشور دارد، پرداختن هرچه بيشتر به آن و راهكارهايي براي ارتقاي سلامت خانواده‌ها نقش مهمي در آيندة كشور دارد، زيرا كودكان امروز گردانندگان فرداي جامعه‌اند و انسان سالم محور توسعة پايدار است.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.51452s, 18q