راز سلامت در چاي سبز

۱۳۸۶/۰۱/۲۱ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 2429
راز سلامت در چاي سبز

چاي يكي از پرمصرف‌ترين نوشيدني‌ها در جهان است که پس از آب مقام دوم را در ميان انواع نوشيدني‌ها داراست. چاي سياه، چاي سبز و اوولنگ از جمله محصولاتي است که از برگ‌هاي گياه چاي به‌دست مي‌آيد.

مبدأ و منشأ چاي سبز مشخص نيست اما نخستين بار حدود هزار سال پيش چيني‌ها براي محافظت از آب مصرفي خود در برابر آلودگي‌هاي ميكروبي آن را مي‌جوشاندند و براي طعم دادن به اين آب جوشيده از برگ‌هاي سبز چاي استفاده مي‌کردند. بعدها، خاصيت شفادهندگي اين آب به چاي موجود در آن نسبت داده شد.

اولين يادداشت‌ها درباره خواص دارويي چاي سبز در سال 1211 ميلادي و توسط چيني‌ها نوشته شد که اعتقاد داشتند نوشيدن چاي براي سلامت مفيد است. در قرن 16 ميلادي وقتي اروپايي‌ها براي نخستين بار با چاي سبز مواجه شدند، از آن به عنوان يک نوشيدني دارويي نام بردند که براي فرونشاندن تب، سردرد، درد معده و درد مفاصل استفاده مي‌شد.

البته خيلي قبل از آن نيز چاي سبز به عنوان يك نوشيدني نيروبخش و مقوي در نزد ملوانان و دريانوردان غربي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار بود. كما اين‌كه امروزه هم اخبار زيادي از خواص تازه كشف شده چاي سبز مي‌شنويم.

دکتر محمدحسين حداد خداپرست ،دانشيار گروه علوم و صنايع غذايي دانشگاه فردوسي مشهد در مورد مراحل توليد و خواص درماني چاي سبز به همشهري مي‌گويد: چاي سبز از بخار دادن برگ‌هاي تازه گياه چاي در حرارت‌هاي بالا توليد مي‌شود که به موجب آن آنزيم‌هاي اكسيد كننده موجود در اين برگ‌ها غيرفعال شده در حالي كه محتوي پلي فنلي آنها دست نخورده و سالم باقي مي‌ماند.

او مي‌افزايد: پلي فنل‌هاي موجود در چاي سبز عمدتاً با نام فلاونول‌ها و كاتشين‌ها شناخته مي‌شوند که 30 تا 40 درصد از مواد جامد استخراج شده از برگ‌هاي چاي سبز خشك را تشكيل مي‌دهند و مطالعات انجام شده بر روي حيوانات و همچنين انسان‌ها نشان داده است که اين ترکيبات به‌طور قابل ملاحظه‌اي داراي خواص آنتي‌اكسيداني، ضدسرطاني، ضد التهابي و ضد باکتريايي هستند.

به عقيده او چاي سياه در طي فرايند توليد بسياري از موادي كه در سلامتي انسان نقش دارد را از دست مي‌دهد و اين در حالي است که چاي سبز 6 برابر چاي سياه خواص آنتي‌اكسيداني دارد.

افسانه‌هاي قديمي‌ و سنتي ژاپني‌ها كه با چاي سبز مرتبط است، دانشمندان را بر‌ آن داشت تا در مورد اثرات آن بر روي بدن انسان تحقيق كنند. محققان ژاپني معتقدند كه زنان بايد در دوران بارداري چاي سبز بنوشند زيرا حاوي مقادير قابل توجهي عنصر «روي» است که در دوران بارداري بسيار لازم و ضروري مي‌باشد.

تحقيقات اخير همچنين نشان داد كه نوشيدن چاي سبز علاوه بر کاهش ابتلا به بيماري‌هاي قلبي و عروقي در كاهش خطر ابتلا به انواع سرطان‌ها، تنظيم قند خون، كاهش فشار خون، افزايش قدرت سيستم عصبي، تسهيل در كاهش وزن بدن، كمك به جلوگيري از زخم معده، كند كردن روند پيري، مقابله با ويروس سرماخوردگي و آنفلوآنزا و حتي درمان بيماري‌هاي لثه و جلوگيري از اختلالات تنفسي نيز مؤثر است. همچنين اين نوشيدني دارويي قادر است پوست بدن را از صدمات كوتاه‌مدت و درازمدت اشعة خورشيد در امان نگه دارد.

خواص ضد سرطاني چاي سبز

مطالعات انجام شده بر روي حيوانات آزمايشگاهي اثرات ضدسرطاني پلي فنل‌هاي موجود در چاي سبز را اثبات كرد. در اين مطالعات فلاون‌ها، فلاونول‌ها، ايزوفلاون‌ها و كاتشين‌ها از جمله پلي‌فنل‌هايي بودند كه به خاطر داشتن خواص ضد سرطاني مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. خواص ضد سرطاني و ضد جهش‌زايي چاي سبز براي اولين بار در سال 1998 روشن شد و از آن به بعد بسياري از مطالعات آزمايشگاهي و اپيدميولوژيك در ارتباط با آن انجام شد.

در موش‌ها اين موضوع به اثبات رسيد كه مصرف چاي سبز به‌صورت نوشيدني و يا مصرف پلي فنل‌هاي حاصل از آن مي‌تواند بدن را در برابر مواد شيميايي سرطان‌زا و همچنين اشعه فرابنفش محافظت كند. همچنين نتايج مطالعات اخير نشان داد که عصاره استخراج شده از چاي سبز مي‌تواند عليه عوامل شيميايي ديگري كه قادرند در ساير مدل‌هاي حيواني سرطان ريه، معده، مري، اثني عشر، پانكراس، كبد، سينه و كولون ايجاد كنند، خواص محافظت كنندگي از خود نشان دهد.

به گفته دکتر حداد خداپرست، بسياري از اثرات ضد سرطاني چاي سبز به دليل وجود تركيبي موسوم به اي.جي.سي.جي در آن است كه عمده‌ترين تركيب پلي فنلي چاي سبز به‌شمار مي‌رود و يک فنجان از اين چاي حاوي 200 ميلي‌گرم از اين نوع ترکيب ضد سرطاني است.

به گفته او مصرف مكرر چاي سبز منجر به افزايش سطح اي.جي.سي.جي در ارگان‌هاي مختلف بدن مي‌شود که اين مورد مي‌تواند از بروز سرطان‌هاي متعدد در قسمت‌هاي مختلف بدن جلوگيري كند.

پژوهش‌هاي انجام شده بر روي موش‌ها همچنين نشان داد که عصاره چاي سبز، پلي فنل‌هاي چاي سبز و به‌خصوص اي.جي.سي.جي از مرحله شروع تومورهاي پوستي جلوگيري مي‌كند. از سوي ديگر نتايج تحقيقات اخير حاکي از آن است كه نوشيدن چاي سبز سرعت بهبود بيماران سرطاني را بعد از روش‌هاي متداول درمان مثل اشعه و يا شيمي‌درماني افزايش مي‌دهد.

يكي ديگر از انواع سرطان‌ها كه به نظر مي‌رسد مصرف چاي حالات متفاوتي در آن ايجاد خواهد کرد، سرطان معده است. به گفته دکتر خداپرست بر اساس مطالعات انجام شده مرداني كه در روز 7 فنجان و يا بيشتر چاي سبز مصرف مي‌كنند، احتمال ابتلاي آنها به سرطان معده 31 كمتر از ساير افراد خواهد بود. از سوي ديگر مطالعات دانشمندان ژاپني در اين زمينه حاکي از آن است كه چاي سبز پس از مصرف در سلول‌هاي معده تجمع يافته و بدين ترتيب موجب افزايش غلظت عوامل جلوگيري كننده از رشد سلول‌ها شده و به دنبال آن مرگ سلولي در سلول‌هاي سرطاني معده را سبب خواهد شد.

در مورد نقش چاي سبز در پيشگيري از سرطان ريه نيز تاکنون مطالعات زيادي انجام شده است. محققان ژاپني در مطالعات خود دريافتند كه كاتشين موجود در چاي سبز از رشد سلول‌هاي پيش‌سرطاني در ريه جلوگيري مي‌كند .مطالعات آنان همچنين نشان داد که چاي سبز اثرات سيگار كشيدن را كاهش مي‌دهد.

استفاده از اين نوع نوشيدني در پيشگيري از سرطان تخمدان نيز مؤثر است. پژوهش‌ها نشان داد که چاي سبز اثرات مواد شيميايي پيشگيري كننده از سرطان تخمدان را افزايش مي‌دهد.

همچنين مصرف اين نوشيدني و يا تئانين كه يك آمينواسيد پيدا شده در برگ‌هاي چاي سبز است، يك اثر سينرژيستي با داروي آدريامايسين در كاهش اندازه تومورها دارد. اين در حالي است كه آدريامايسين به‌تنهايي در كاهش اندازه تومورها مؤثر نيست. محققان مي‌گويند تئانين قادر است غلظت اين دارو را در بافت توموري به 3 برابر افزايش دهد در حالي كه غلظت آن در ساير بافت‌هاي سالم كاهش مي‌يابد.

يافته‌هاي اخير همچنين نشان داد كه چاي سبز مي‌تواند در درمان سرطان خون نيز مؤثر باشد. دانشمندان مي‌گويند كاتشين‌هاي موجود در چاي سبز در جلوگيري از تكثير سلول‌هاي سرطاني خون موش و انسان نقش دارد.

خواص ضد سرطاني و ضد جهش‌زايي چاي سبز سبب شد تا امروزه بسياري از غذاها، نوشابه‌ها و لوازم آرايشي و بهداشتي با عصاره اين گياه غني شوند و اين عصاره به عنوان يك مكمل به آنها اضافه شود. بسياري از کارشناسان بر اين عقيده‌اند كه چاي سبز قادر است در اكثر اين محصولات و البته نه در همه آنها ويژگي پيشگيري از سرطان را نشان دهد.

معجزه‌هاي ديگر چاي سبز

تحقيقات انجام شده نشان داد كه مصرف چاي سبز و چاي سياه مي‌تواند سال‌هاي زندگي بعد از حمله‌هاي قلبي را افزايش دهد. در يك تحقيق انجام شده روي 1900 زن و مردي كه از حمله‌هاي قلبي نجات يافته بودند معلوم شد كه طرفداران مصرف چاي كه به ميزان 19 فنجان يا بيشتر چاي سبز در هفته مصرف مي‌كردند، احتمال مرگ آنها در بيشتر از 4-3 سال آينده در مقايسه با افرادي كه چاي مصرف نكردند به ميزان 44 كاهش يافت.

از سوي ديگر تحقيقات انجام شده در ژاپن، چين و آمريکا نشان مي‌دهد كه چاي سبز از راه‌هاي گوناگوني مي‌تواند به كاهش بيماري‌هاي قلبي كمك كند و كاتشين‌هاي موجود در آن ويژگي كاهش كلسترول خون از خود نشان مي‌دهد.

همچنين چاي سبز چسبندگي پلاكت‌هاي خوني را كاهش داده و در نتيجه در جلوگيري از تشكيل لخته‌هاي خوني مؤثر است. در مورد تأثير اين نوشيدني در کنترل فشار خون و سطح قند خون نيز تاکنون تحقيقات زيادي انجام شده که همگي حاکي از اثرات مثبت چاي سبز در کنترل اين موارد است.

همچنين پژوهش‌ها نشان داد که عصاره برگ چاي سبز از رشد باكتريهاي گوناگوني كه موجب بيماري اسهال مي‌شوند جلوگيري مي‌کند و تقريباً تمام نمونه‌هاي چاي تست شده اثر آنتي باكتريايي خود را عليه استافيلوكوكوس اورئوس، استرپتوکوکوس اپيدرميديس، ويبريو کلرا، ويبريو پاراهموليتيکوس، کمپيلو باکتر ججوناي و پلژيوموناس شيگلوئيدس نشان داده‌اند.

جالب اين‌كه غلظت‌هاي بالاي كاتشين هيچ اثر منفي بر روي بيفيدوباسيلوس‌ها كه براي عملكرد روده‌اي بسيار مهم هستند، ندارد. از سوي ديگر يافته‌هاي اخير در اين زمينه نشان داد که كاتشين‌هاي موجود در چاي سبز عوامل استريل كننده بسيار قوي هستند كه مي‌توانند از مسموميت‌هاي غذايي جلوگيري كنند.

نقش چاي سبز در کاهش وزن

گفته مي‌شود افرادي كه چاي سبز مي‌نوشند در طي روز بيشتر از 70 كالري مي‌سوزانند و اعتقاد بر اين است كه افزايش سوخت و ساز آنتي اكسيدان‌ها موجب اين تفاوت‌ها مي‌شود كه كافئين هم يكي از آنها است. همچنين تركيب كافئين و اي.جي.سي.جي مي‌تواند سرعت سوخت و ساز را به ميزان 4 درصد افزايش دهد.

در يكي از داروهاي جديد كه اخيراً به عنوان داروي كاهنده وزن مورد توجه قرار گرفته است، عصاره چاي سبز به عنوان يكي از 9 تركيب مهم فرمولاسيون آن مي‌باشد كه كاهش اشتها را از طريق كاهش هورموني به نام لپتين انجام مي‌دهد.

چاي سبز در كنار اثراتي كه روي هورمون لپتين دارد موجب افزايش سطح هورمون نورآدرنالين نيز مي‌شود. نورآدرنالين چربي سفيد كه در اطراف ران‌ها، كمر و ... وجود دارد را مي‌سوزاند و در واقع بدن از اين راه كالري بيشتري مصرف مي‌کند و بدين ترتيب مصرف كنندگان چاي سبز 43-35 درصد انرژي بيشتري مي‌سوزانند.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.19772s, 18q