سرمايه ملي كه ناديده گرفته شد

هجوم دلالان ساخت و ساز به جاده چالوس

۱۳۹۷/۰۳/۰۷ - ۱۳:۰۱ - کد خبر: 244974
هجوم دلالان ساخت و ساز به جاده چالوس

سلامت نیوز: يكي از مهم‌ترين مشكلات جاده چالوس، زمين‌خواري در اين منطقه است. علاوه‌بر مردم گاهي اوقات مسئولان نيز يك پاي اين زمين‌خواري‌ها هستند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از قانون ، چالوس، نام جاده‌ زيبايي است كه طراوات و شادابي روزگار گذشته آن در ميان هزار مشكلات مديريتي گم شده است. امروز درختان آن در حصار سنگ و آهن ويلاها محبوس شده‌اند و صدای خروشان رودخانه‌‌اش در ميان انبوهي از زباله‌ها، نت سکوت را می‌نوازد.

نام جاده چالوس تداعي‌كننده خاطرات شيريني براي همه ايرانيان است؛ جاده‌اي كه شهرت جهاني دارد و جزو چهار جاده زيباي دنيا به‌شمار مي‌رود اما هيچ سهمي از ميراث ملي ايران نداشته و سال‌هاست كه پرونده ثبت ملي جاده چالوس در سازمان ميراث فرهنگي خاك مي‌خورد. در چند سال اخیر به‌دلیل بی‌مهری و کم‌توجهی مسئولان کشوری در عدم اختصاص اعتبارات به‌منظور حفظ جاده چالوس، اين جاده با مشکلاتي مانند زمين‌خواري، هجوم دلال ساخت‌وساز، آلودگي آب رودخانه، تخريب اكوسيستم، خطر انقراض گونه‌هاي جانوري و گياهي و ... مواجه شده است.

هجوم دلالان ساخت و ساز به جاده

خبر تخريب ويلاهاي غيرمجاز در جاده چالوس، دوباره اين جاده جهاني را به صدر اخبار و البته توجه افكار عمومي بازگرداند. هفته گذشته چندين ويلاي غيرمجاز در جاده چالوس با حکم دادستاني و با شكايت آب منطقه‌اي تخريب شدند. اتفاق خجسته‌اي كه هرازگاهي رخ مي‌دهد اما هيچگاه عامل بازدارنده‌اي براي برچيدن بساط دلالان ويلاسازي در اين جاده جهاني نبوده است. يكي از مهم‌ترين مشكلات جاده چالوس زمين‌خواري در اين منطقه است. علاوه‌بر مردم گاهي اوقات مسئولان نيز يك پاي اين زمين‌خواري‌ها هستند.

اين مساله تا جايي پيش رفته كه چندي پيش د‌اد‌ستان شهرستان کرج از زمين‌خواري توسط برخي مسئولان خبر داد «متاسفانه برخی مد‌یران با سوءاستفاد‌ه از جایگاه مد‌یریتی خود‌ موجبات تضییع حقوق مرد‌م و د‌ولت می‌شوند‌، به‌عنوان نمونه یکی از بخشد‌اران جاد‌ه چالوس با سوءاستفاد‌ه از این جایگاه بیش از 6پروند‌ه باز د‌ر د‌ستگاه قضایی اعم از تصرف زمین منابع طبیعی، تغییر کاربری، ساخت‌وسازهای غیرمجاز و موارد‌ مشابه از این قبیل را د‌ر پروند‌ه خود‌ د‌ارد».

رضا شاه‌كرمی ادامه داد: «برای بسیاری از پروند‌ه‌های ساخت‌و‌ساز غیرمجاز د‌ر جاد‌ه چالوس رای تخریب صاد‌ر شد‌ه و وظیفه اجرای آن برعهد‌ه جهاد‌ كشاورزی است. متاسفانه جهاد‌ کشاورزی استان د‌ر محرومیت امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری قرار گرفته است، به‌همین منظور برای جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز، نیازمند همکاري و نظارت همه جانبه تمامی د‌ستگاه‌های مربوطه و حتی خود‌ مرد‌م هستیم».سهم جاده چالوس از صد‌ها طرح گرد‌شگری تنها ساخت چند‌ ویلای اقامتی و رستوران بوده است كه البته پس از مد‌تی آن‌ها نیز به ویلاهای شخصی تبد‌یل می‌شوند‌. ساخت‌و‌ساز در بستر رودخانه چالوس مشكل ديگر اين منطقه است. تصرف بستر رودخانه اثرات جبران‌ناپذیری را مانند وقوع سیلاب‌ها و فرسایش خاک خواهد داشت. سيلاب‌هايي كه هرساله در اين جاده رخ مي‌دهند و گاهي اوقات شاهد خسارات جاني نيز در آن هستيم، از پيامدهاي تصرف بستر رودخانه چالوس است.

پرونده ثبت ملي، خاك مي‌خورد

يكي از طرح‌هايي كه درچند سال اخير مطرح شد، ملي‌شدن جاده چالوس بود. مسئولان سازمان ميراث فرهنگي از مطالعه و بررسي اين طرح خبر داده بودند اما تاكنون اين طرح اجراي نشده است؛ گويا ملي شدن جاده چالوس نيزمانند صدها پرونده ديگر در سازمان ميراث فرهنگي به وادي فراموشي سپرده شده است. جاده چالوس تنها به چند استان کشور که در آن واقع شده تعلق ندارد بلکه به‌دلیل جاذبه توریستی و چشم‌انداز خارق‌العاده آن، یکی از مهم‌ترین مناطق گردشگری کشور محسوب می‌شود. حفظ حيات اين جاده نيازمند نگاه و اعتبارات ملي است.

مدیرکل پيشين میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز درباره پرونده ثبت ملي جاده چالوس گفت:« جاده چالوس در تمام طول مسیر از جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و گردشگری فوق العاده‌ای برخوردار است. از همین رو پیشنهاد می‌شود با همکاری استان مازندران، کل جاده به ثبت ملی برسد.ثبت ملی جاده چالوس می‌تواند ثمرات بسياری داشته باشد». ثبت جاده چالوس در پيچ و تاب آن گم شده و در سال‌هاي اخير هيچ يك از مسئولان استاني يا سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري از ثبت ملي آن سخن به‌زبان نمي‌آورند؛ گويا غبار فراموشي بر پرونده ثبت ملي جاده چالوس نشسته است.

فاضلاب بلاي جان جاده چالوس

يكي ديگر از مشكلات جاده چالوس، آلودگي آب رودخانه آن است. از مهم‌ترین عوامل آلوده‌کننده رودخانه جاده می‌توان به منابعي مانند واحدهای پذیرایی، هتل‌ها، فاضلاب روستاها و ویلا‌های بستر رودخانه کرج اشاره کرد. بارها شاهد تخليه زباله رستوران‌ها به‌داخل رودخانه بوده‌ايم. صحنه‌اي كه دل هر دوستدار محيط‌زيست را به‌درد مي‌آورد. در چند سال اخیر اقداماتی برای جمع‌آوری و کنترل فاضلاب رستوران‌ها و احداث تصفیه‌خانه‌ فاضلاب‌های روستایی انجام شده است اما عمده روستاها تصفیه‌خانه فاضلاب ندارند.

همچنین در بحث ویلاها و رستوران‌ها اقداماتي در زمینه نوسازی سیستم‌های گرمایشی و سوخت تاكنون انجام نشده است؛ چراكه در سال‌هاي گذشته شاهد نشت سوخت در اثر سهل‌انگاري به رودخانه و فاجعه‌های زیست محیطی بوده‌ايم. اندك گونه‌هاي آبزيان رودخانه چالوس به‌دليل آلايندگي آب اين رودخانه درحال انقراض هستند.

سرمايه ملي كه ناديده گرفته شد

ترافيك‌هاي سنگين چند ساعته نيز يكي ديگر از مشكلات جاده چالوس است كه موجب آلايندگي‌هاي زيست‌محيطي براي جاده شده است. حفاظت از حریم بستر رودخانه کرج، برعهده سازمان آب منطقه‌ای، كنترل ساخت‌وساز در بافت و خارج بافت روستایی برعهده بخشداری، كنترل ساخت و ساز در اراضی باغی و زراعی برعهده جهاد کشاورزی، حفاظت در اراضی ملی برعهده سازمان منابع طبیعی و حفاظت در ضلع شرقی جاده چالوس برعهده سازمان محیط‌زیست است. نکته جالب توجه در اراضی ملی حفاظت شده این است که بازهم مالکیت با منابع طبیعی است و اگر مشارکت منابع طبیعی نباشد در مراجع قضایی پرونده‌ها با مشكل مواجه مي‌شوند.

تاكنون به‌دليل عدم همکاری و تعامل بین ارگان‌ها و دستگاه‌های مربوطه حيات اين جاده با مشكل مواجه شده است.بي شک عدم رسیدگی به جاده چالوس در هر روز مبالغ هنگفتی از سرمایه ملی را به باد می‌دهد و آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری است، نگاه واقع بینانه و علمی به مشکلات جاده چالوس است و این امر مستلزم هماهنگی تمامي دستگاه‌های مربوطه است؛ همچنين ملي شدن جاده چالوس مي‌تواند كليد حل مشكلات اين جاده زيباي جهاني باشد.

جاده چالوس در گذر زمان

در تاریخ آمده است که این مسیر جاده خاکی مالرویی بوده که به‌دلیل صعب‌العبور بودن هراز گاهی میزبان اندک رهگذرانی برای عبور و مرور به روستاهای اطراف خود بوده است. جاده از سال 1312 یعنی در روزهاي نخست احداث، رنگ و بویی تازه گرفته و از آن سال به بعد بود که به‌عنوان یکی از زیباترین راه‌های مواصلاتی کشور و جهان نام گرفت. جاده‌ای که مورخان گفته‌اند برای هر طنین کلنگی که در آن نواخته شده، خالقش به برکت این صدا سکه‌ای دریافت می‌کرد.اما افسوس که روح سرکش بشری به‌جای حفظ ، نگهداری و تقویت داشته‌های جاده 59 در کنار بهره‌مندی از عمران حاصل شده به‌جای احیای طبیعت تیشه بر ریشه آن زده است .

پس از ساخت جاده اقامتگاه‌ها و تفرجگاه‌های بسيار بدون رعایت ضوابط محیط زیست، يكي پس از ديگري ساخته مي‌شوند. تفرجگاه‌هايي همچون ماری بر طبیعت جاده خیمه مي‌زنند.سال 40 اتفاق دیگری در جاده رقم مي‌خورد که این مهم حتی روی اقلیم و اکوسیستم جاده نیز تاثیرات مخربی مي‌گذارد.در آن سال بود که سد امیرکبیر پا به عرصه جاده 59 گذاشته و پس از آن خواب جاده آشفته مي‌شود.جاده چالوس را به‌نام 59 نيز مي‌شناسند، جاده‌اي كه در هر گوشه از آن زيبايي‌هاي خارق‌العاده نهفته است. علاوه‌بر زیبایی‌های طبیعی، جاده 59 درعمق تاریخ خود تمدن‌های نهفته‌ای را نیز در بردارد.

بقایای آثار سنگ‌نوشته، غارها، وجود قبرستان‌های مختلف از جمله گورستان گبری که قدمت آن به‌دوران پیش از اسلام می‌رسد و سایر شکل‌گیری‌ها نشان از اتفاقات و تمدن‌هاي متفاوتی در دل این جاده دارد. به‌عنوان نمونه می‌توان به یکی از رمز و رازهای نهان و ارزشمند جاده 59 وجود غاری با تخمینی به قدمت دوره دوم زمین با نام یخ مراد اشاره کرد.

از جمله آثار ثبت شده جاده چالوس می‌توان به آسياب قديمي(قاجاریه)، آهنين راه و پل سنگي(اسلامی)، برج سنگي ميدانک (قاجاریه)، بقعه و درختان کهنسال شاهزاده حسين گوراب(اواخر تیموری)، پل تاريخي کرج (سلجوقي)، تپه شنستون،تپه هاي کندوان(صفوي)، تپه هاي کندور(سالامی)، تپه تله اسکي و تپه دزد بر(صفوی)، حمام بيلغمان(صفوی-قاجار)، غار يخ مراد و غارهاي ري زمين و سيراچال (دوره دوم زمین شناسی)، قبرستان قديمي(صفوی تا کنون)، قبرستان گبري کچان(پیش از اسلام)، قدمتگاه آقا سيد علاء‌الدين (قاجاری بنای معاصر)، قلعه تنگ گسيل و قلعه دزد بند ، قلعه ري زمين ، قلعه شاه دژ ( شاه دزد )قرن 6 تا 8 ه.ق، کاخ شهرستانک(قاجار)، کاخ گچسر(رضا‌شاهی) وکاروانسراي کندوان(قاجاري) اشاره داشت. البته باتوجه به‌وضعیت نابسامان فعلی بدون شک بسیاری از آثار تاکنون شناسایی و ثبت نشده‌اند که با بررسی آن‌ها می‌توان پی به هویت گذشتگان تاریخ برد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
12.52197s, 19q